بارها شده که در دستگاهها و حسابهای کاربری خود به جزئیاتی از گذشته برخورد کنیم که آنها را کاملاً از یاد برده یا در ذهن خود طور دیگری بهیاد سپرده بودیم. مثلاً پی میبریم که حضور یک شخص را در یکی از خاطراتمان فراموش کرده بودیم. یا میفهمیم که زمان وقوع یک خاطره را اشتباه بهیاد سپرده بودیم. یا شاید ترتیب وقایع یک ماجرا در ذهن ما دگرگون شده باشد و مشاهدهی چند پیام قدیمی این دگرگونی را به ما نشان بدهد. بله حافظهی ما چیز ثابتی نیست و در طول زمان دچار تغییر میشود…
چنین تجربههایی ما را وسوسه میکنند تا همواره به حافظههای دیجیتال تکیه کنیم. اینجا هیچ جزئیاتی از دست نمیرود و در کوتاهترین زمان قابل دسترس هستند. شاید حتی بهتدریج آرزو کنیم که حافظهی خودمان هم مثل یک هارددیسک یا موتور جستوجو عمل کند. اما در این صورت این خطر وجود دارد که «فراموشی» و کارکردهای مهم آن را در مغز از دست بدهیم.
انسانها از دیرباز از پیوند فراموشی و یادآوری آگاه بودند. در اساطیر یونان باستان، لِته رودخانهای در دنیای زیرین است که مردگان با نوشیدن از آن، زندگی و خاطرات پیشین خود را فراموش میکنند. همزمان رودی بهنام نِماسینی به موازات لته جریان دارد که ارواح مردگان با نوشیدن از آب آن میتوانند گذشتهی خود را دوباره بهیاد بیاورند.