هر «نسخه» یک صفحهی مسئلهمحور است؛ از موقعیت شما شروع میکند نه از یک موضوع فنی: کلاهبرداری اینترنتی، پیامک مشکوک، امنیت حساب و گوشی، حریم خصوصی، کودک و نوجوان، خرید و بیعانه، و روزهای بحران.
هر نسخه از کارهای فوری شروع میکند و قدمبهقدم جلو میرود.
نسخهای در این دسته نیست.
لازم نیست بدانید مشکلتان اسم فنیاش «فیشینگ» است یا «مهندسی اجتماعی»؛ کافی است بدانید چه اتفاقی افتاده یا نگران چه چیزی هستید.
هر نسخه مقالهها، چکلیستها و ویدئوهای همان نگرانی را کنار هم میگذارد: از کارهای فوری تا راهحل بلندمدت و پیگیری قانونی.
انتهای هر نسخه، آرشیو کامل همان حوزه میآید؛ اگر مسئلهتان ادامه داشت یا جزئیتر بود، از همانجا عمیقتر میشوید.
چند مقالهی عملی که بیشتر لازم میشوند (مستقل از دستهبندی نسخهها).
پرسشهایی که واقعاً پرسیده میشوند
بیشتر آسیبهای دنیای دیجیتال نه از بیاحتیاطی، که از ندانستن چند نکتهی ساده میآیند. چهار پرسشی که بیش از همه از ما پرسیده میشود، اینهاست.
اولین کار، متوقفکردن ضرر است: مسدودکردن کارت بانکی و تغییر رمزهایی که ممکن است لو رفته باشند. بعد باید مدرک جمع کنید (رسید تراکنش، اسکرینشات گفتگو و شمارهی طرف مقابل) چون شکایت بدون سند به جایی نمیرسد. مسیر رسمی ثبت شکایت هم از سامانهی دادستانی و پلیس فتا میگذرد. همهی اینها با ترتیب درست در نسخهی «فکر میکنم از من کلاهبرداری شده است» آمده است.
نشانهها معمولاً تکراریاند: فوریت ساختگی («تا ۷۲ ساعت»)، لینکی که دامنهاش با سازمان واقعی فرق دارد، درخواست اطلاعات کارت یا کد تأیید، و گاهی سرشمارهای که بهنظر معتبر میآید اما جعل شده است. مهمتر از تشخیص، این است که بدانید بعد از کلیک چه باید کرد، و اینکه کد تأیید پیامکی را در هیچ شرایطی برای کسی نفرستید.
ورودهای ناشناس به حساب، نشستهای فعال ناآشنا، مصرف غیرعادی باتری و اینترنت، و اپهایی که خودتان نصب نکردهاید از نشانههای رایجاند. راهحل همیشه یکی است: خروج از همهی نشستها، تغییر رمز از دستگاهی امن، و روشنکردن ورود دومرحلهای با اپلیکیشن احراز هویت بهجای رمز پیامکی.
پرتکرارترین کلاهبرداری معاملات دستدوم در ایران دقیقاً همینجاست: فروشندهای که وجود ندارد، رسید پرداختی که با نرمافزار ساخته شده، یا کالایی که با نمونهی مشابه عوض میشود. قاعدهی ساده این است که پیش از دیدن کالا و احراز هویت فروشنده، پول جابهجا نشود.
اگر به جای یک مشکل مشخص، دنبال یادگیری موضوعی هستید، سراغ دستهبندیهای سایت بروید: انواع کلاهبرداری، حریم خصوصی، مبانی امنیت، راهنمای والدین و امنیت در تلفن هوشمند. و اگر عجله دارید، ویدئوهای کوتاه نوشدارو همین نکتهها را در یکیدو دقیقه میگویند.
روشهای کلاهبرداری هر ماه عوض میشوند. وباپ نوشدارو را نصب کنید تا هشدارهای تازه و نسخههای جدید را بهموقع ببینید.