جستوجو در گوگل دیگر مثل گذشته ساده و سرراست نیست. کافی است عبارتی را جستوجو کنید تا پیش از رسیدن به لینکهای اصلی، مجبور شوید از سد متنهای طولانی تولیدشده توسط هوش مصنوعی عبور کنید؛ متنی که در واقع بازیافتِ محتوای نویسندگان واقعی است و با این هدف طراحی شده که شما را در همان صفحهی گوگل نگه دارد.
این رویکرد اجباری بسیاری از کاربران را ناامید کرده و آنها را به سمت موتورهای جستوجوی جایگزین و بهویژه «داکداکگو» (DuckDuckGo) سوق داده است.
آمارها از کوچ کاربران چه میگویند؟
شاید در نگاه اول اضافه شدن هوش مصنوعی به نتایج جستوجو جذاب به نظر برسد، اما مشکل اصلی زمانی شروع میشود که این قابلیت به شما «تحمیل» شود. وقتی نتوانید هوش مصنوعی را خاموش کنید، کنترل شما روی محتوایی که میبینید و دادههایی که جمعآوری میشود، کاهش مییابد.
آمارهای اخیر نشان میدهند که تمایل کاربران به جستوجوی سنتی و بدون دخالت هوش مصنوعی بهشدت افزایش یافته و یکی از مهمترین برندگان این موج، «داکداکگو» است؛ موتور جستوجویی که سالهاست با شعار حفظ حریم خصوصی شناخته میشود. در هفتههای اخیر، بازدید از صفحه جستوجوی بدون هوش مصنوعی این سرویس بهطور میانگین ۲۲.۷ درصد رشد هفتگی را تجربه کرده است.
این استقبال در بخش گوشیهای هوشمند حتی پررنگتر است:
- نصب اپلیکیشن موبایل این شرکت بهطور میانگین ۱۸ درصد افزایش یافته است.
- کاربران آیفون و آیپد (iOS) رکوردشکنی کردهاند؛ نصب این اپلیکیشن در میان آنها با رشد میانگین ۳۳ درصد همراه بوده و در روزهای اوج خود افزایش خیرهکننده ۶۹ درصد را ثبت کرده است.
مسئله حق انتخاب کاربر است
در حالی که مدیرعامل گوگل ادعا میکند مردم عاشق حالت هوش مصنوعی هستند، «گابریل واینبرگ»، مدیرعامل داکداکگو، انتقاد تندی به این رویکرد انحصاری دارد:
گوگل در حال خوراندن اجباری هوش مصنوعی به کاربران است، بدون اینکه راهی برای غیرفعال کردن آن وجود داشته باشد. ما میخواهیم کنترل را به دست کاربر بسپاریم تا خودش دربارهی میزان استفاده از هوش مصنوعی تصمیم بگیرد.
البته برای روشن شدن ماجرا باید گفت که گوگل قرار نیست به این زودیها تاج پادشاهی جستوجو را از دست بدهد؛ داکداکگو در حال حاضر تنها حدود ۲ درصد از سهم بازار موتورهای جستوجو در آمریکا را در اختیار دارد، در حالی که این رقم برای گوگل چیزی حدود ۸۵ درصد است.
علاوه بر این، داکداکگو کاملاً با هوش مصنوعی مخالف نیست. برای مثال، پلتفرم داکداکگو ابزارهایی مانند داک دات ایآی (duck.ai) را ارائه میدهد که به کاربران اجازه میدهد با مدلهای زبانی پیشرفته مانند GPT-5 mini و Claude Haiku 4.5 چت کنند؛ اما تفاوت اصلی در «حریم خصوصی» و «حق انتخاب» است.
در آخر
گوگل همچنان سهم غالب بازار جستوجو را در اختیار دارد و هوش مصنوعی را بخشی مهم از آینده جستوجو میداند؛ اما اگر شما جزو آن دسته از کاربرانی هستید که به کیفیت اطلاعات، حفظ دادههای شخصی و داشتن محیطی خلوت و بدون حواسپرتی در وب اهمیت میدهید، باید بدانید که گزینههای جایگزین هم در دسترس هستند.
