کیف پول پُر، دسترسی صفر: پشت پرده‌ی اسکنرهای جعلی ارز دیجیتال

تخمین‌ها می‌گویند حدود ۲۰ درصد از بیت‌کوین‌هایی که تا امروز استخراج شده، برای همیشه از دسترس خارج شده است؛ چون صاحبانشان رمز کیف پول خودشان را فراموش کرده‌اند. ارزش این دارایی‌های بی‌صاحب میلیاردها دلار است و همین رقم برای وسوسه کردن آدم‌ها کافی است. روی همین وسوسه، بازاری از ابزارهایی به نام «اسکنر کیف پول» شکل گرفته که ادعا می‌کنند رمز این کیف پول‌ها را پیدا می‌کنند و می‌توانند آن را به شما بفروشند. اما چنین ابزاری وجود ندارد؛ پشت این ادعا کلاهبردارانی نشسته‌اند که فقط دنبال پول شما هستند.

اسکنر کیف پول؛ ابزاری خیالی برای پیدا کردن گنج

فرض کنید دستگاهی ساخته‌ام که روزی صدها میلیون تومان پول چاپ می‌کند. آیا منطقی است که این دستگاه را در یک کانال تلگرامی و به قیمتی خیلی کمتر به شما بفروشم؟ روشن است که نه؛ اما «اسکنرهای کیف پول» (Wallet Scanners) با همین ادعای غیرمنطقی کار می‌کنند. این ابزارها به شکل ربات تلگرامی، افزونه مرورگر یا اپلیکیشن و با ادعای پیدا کردن «عبارت بازیابی» (Seed Phrase)¹ کیف پول‌های قدیمی یا گمشده به قربانیان فروخته می‌شوند.

چرا کلاهبرداری اسکن کیف پول باورپذیر است؟

کلاهبرداران برای باورپذیر کردن ماجرا، واقعیت را با دروغ ترکیب می‌کنند. آن‌ها روی این مسئله دست می‌گذارند که هزاران کیف پول رمزارز به خاطر فراموش کردن عبارت بازیابی گم شده‌اند. کلاهبرداران با تکیه بر همین داستان‌، ادعا می‌کنند که این کیف پول‌ها را در شبکه بلاک‌چین اسکن و پیدا می‌کنند. آن‌ها از داده‌های واقعی بلاک‌چین استفاده می‌کنند تا شما را متقاعد کنند؛ مثلاً آدرس یک کیف پول واقعی و پر از رمزارز را که سال‌ها تراکنشی نداشته، به شما نشان می‌دهند تا اعتمادتان را جلب کنند. اما نمایش موجودی یک کیف پول، هرگز به معنی داشتنِ کلید خصوصی آن نیست.

آیا استخراج ارز دیجیتال با گوشی و لپ‌تاپ واقعاً امکان‌پذیر است؟

کیف پول مخفی چیست و چه زمانی برای نگهداری رمزارزها مفید است؟

مراحل اجرای کلاهبرداری چگونه است؟

سناریوی این کلاهبرداری تقریباً همیشه یکسان است و در چند مرحله ساده اجرا می‌شود:

مرحله ۱: نمایش طعمه

همه چیز با یک وعده بزرگ شروع می‌شود: «دسترسی به هزاران کیف پول حاوی بیت‌کوین و اتریوم که صاحبانشان رمز خود را گم کرده‌اند!» کلاهبرداران با نمایش یک رابط کاربری جذاب، به شما این حس را القا می‌کنند که به ابزاری قدرتمند و سری دست یافته‌اید. آن‌ها ممکن است لیستی از آدرس‌های کیف پول با موجودی‌های وسوسه‌انگیز را به شما نشان دهند.

مرحله ۲: شعبده‌بازی فنی

فرآیند ساختگی اسکن یا هک شروع می‌شود. پس از چند ثانیه، نرم‌افزار با پیامی هیجان‌انگیز اعلام می‌کند که یک یا چند کیف پول با موجودی قابل توجه پیدا کرده. شما می‌توانید آدرس کیف پول را در یک مرورگر بلاک‌چین (مثل Etherscan) بررسی کنید و با کمال تعجب می‌بینید که موجودی واقعی است.

مرحله ۳: تله‌گذاری نهایی

درست وقتی که خود را در آستانه برداشت هزاران دلار می‌بینید، پیام اصلی ظاهر می‌شود «برای ادامه باید هزینه بپردازید». این هزینه اسم‌های مختلفی دارد:

• هزینه فعال‌سازی اپلیکیشن یا افزونه
• کارمزد انتقال دارایی به شبکه موردنظر
• کارمزد برداشت برای آزاد کردن موجودی
• هزینه تأیید هویت برای اثبات اینکه ربات نیستید
• هزینه بازیابی نهایی موجودی

این مبلغ در قالب استیبل کوین یا توکن‌های دیگر از شما دریافت می‌شود. به محض پرداخت اولین مبلغ، مانع جدیدی ظاهر می‌شود. «کارمزد احراز هویت»، «مالیات»، «هزینه نود خصوصی» و… این چرخه تا زمانی که کاربر ناامید شود یا پولش تمام شود، ادامه می‌یابد.

اگر واقعاً به کیف پول دسترسی داشته باشید، هیچ‌کس نمی‌تواند جلوی برداشت شما را بگیرد. «درخواست کارمزد برای آزاد کردن پول» نشانه کلاهبرداری است.

کلاهبرداری بازیابی؛ نمک پاشیدن روی زخم

کلاهبرداری بازیابی روشی مشابه دارد، اما بی‌رحمانه‌تر است و کسانی را هدف می‌گیرد که قبلاً سرمایه خود را (چه در یک کلاهبرداری دیگر و چه به دلیل اشتباه شخصی) از دست داده‌اند و در استیصال به سر می‌برند.

شما در یک گروه تلگرامی یا در شبکه‌های اجتماعی پستی می‌گذارید و با ناامیدی داستان از دست رفتن سرمایه‌تان را تعریف می‌کنید. چند ساعت بعد یک یا چند نفر به صورت خصوصی به شما پیام می‌دهند و خود را «هکر کلاه‌سفید»، «متخصص بازیابی دارایی» یا «نماینده یک شرکت امنیتی» معرفی می‌کنند.

آن‌ها پس از همدردی ساختگی ادعا می‌کنند که با استفاده از ابزارهای پیشرفته توانایی ردیابی و بازگرداندن سرمایه شما را دارند؛ تنها شرطشان هم پرداخت «دستمزد اولیه» برای پوشش هزینه‌های عملیات است. آن‌ها می‌دانند شما مستأصل هستید و به هر ریسمانی چنگ می‌زنید. اما به محض دریافت پول، شما را بلاک کرده و ناپدید می‌شوند. این کلاهبرداران شبیه کرکس‌هایی هستند که دنبال قربانیان زخمی می‌گردند.

چک‌لیست امنیتی: ۷ نشانه برای شناسایی فوری کلاهبرداری

شناسایی کلاهبرداری اسکنر یا بازیابی چندان سخت نیست. اگر یکی از این موارد را مشاهده کردید، بدانید با یک کلاهبردار طرف هستید و باید صفحه را ببندید:

اگر در دام افتادیم چه کنیم؟ (اقدامات ضروری)

اگر با یکی از این اسکنرها تعامل داشته‌اید، زمان حکم طلا را دارد:

1. صرافی را در جریان بگذارید: اگر از طریق یک صرافی متمرکز توکن را منتقل کرده‌اید، فوراً با پشتیبانی صرافی تماس گرفته و تراکنش را گزارش دهید. آن‌ها گاهی می‌توانند تراکنش را در لحظات اولیه متوقف کنند. 
2. پرداخت را متوقف کنید: جلوی ضرر را هرجا بگیرید، منفعت است. پس تحت هیچ شرایطی هزینه بیشتری برای آزاد شدن پول واریز نکنید. 
3. ایزوله کردن دستگاه: اگر نرم‌افزاری نصب کرده‌اید، فرض را بر این بگذارید که سیستم آلوده است. برنامه یا افزونه را حذف کرده و کل سیستم را با یک آنتی‌ویروس قوی و به‌روز اسکن کنید؛
4. انتقال دارایی‌ها: اگر کیف پول‌تان را به سایت اسکنر متصل کرده‌اید، بلافاصله از یک دستگاهِ پاک و امن، دارایی‌تان را به یک کیف پول دیگر منتقل کنید؛
5. لغو دسترسی‌ها: به وب‌سایت معتبری مثل Revoke.cash بروید و دسترسی قراردادهای مشکوک به کیف پول‌تان را لغو کنید.

در آخر

الگوی کلاهبرداری در اسکنرهای ارز دیجیتال با نمایش یک موجودی وسوسه‌انگیز و ایجاد امید واهی شروع شده و به درخواست هزینه به بهانه‌های واهی ختم می‌شود. تشخیص این کلاهبرداری ساده است؛ اگر برای دسترسی به توکن‌های پیدا شده باید ابتدا پول بدهید، با احتمال بسیار بالا در دام کلاهبرداری هستید.

پرسش‌های متداول

1. عبارت بازیابی ولت، مجموعه‌ای از ۱۲ یا ۲۴ کلمه است که برای بازیابی کیف پول رمزارزی استفاده می‌شود.
   هرکس این عبارت را داشته باشد، می‌تواند به دارایی‌های داخل آن کیف پول دسترسی کامل پیدا کند. ↩︎