وقتی دنبال شغل میگردید، ممکن است برای از دست ندادن فرصت استخدام، گاهی تن به درخواستهای نامعقول بدهید. اما گاهی تاوان پذیرفتن این درخواستها، فقط تلف شدن وقت شما نیست، بلکه میتواند به قیمت آزار، فاش شدن اطلاعات خصوصی و کلاهبرداری تمام شود.
مثلاً وقتی در پلتفرمهای استخدامی درخواست ارسال میکنید، ممکن است از شما بخواهند رزومه و اطلاعات خود را در سایر پیامرسانها ارسال کنید. این کار به خودیخود چندان مشکلدار به نظر نمیرسد، اما اگر کارفرما درخواست نامعقولی از شما داشته باشد (مثلاً از شما بخواهد یک عکس خصوصی برایش ارسال کنید) دیگر دستتان به جایی بند نیست و بهراحتی نمیتوانید شکایت تنظیم کنید.
بیایید ببینیم تا کجا باید گفتوگوهای پیش از استخدام را در پلتفرمهای کاریابی پیش ببریم و چه هشدارهایی را نشانهی آزار و کلاهبرداری تلقی کنیم؟
گفتوگوی استخدامی تا کجا باید در داخل پلتفرمهای کاریابی پیش بروند؟
معقولترین حالت این است که تمام گفتوگوها و فرایندهای پیش از همکاری، فقط و فقط داخل پلتفرم کاریابی پیش بروند. ارسال رزومه و نمونهکار در پیامرسانهای دیگر (مانند تلگرام، واتساپ یا حتی پیامرسانهای داخلی)، ممکن است زمینهساز ارسال پیامهای غیرکاری و نامعقول توسط برخی کارفرماها باشد.
در صورتی که سوال یا درخواست نامعقولی در فرایند استخدام دریافت کردید، این سه سوال را از کارفرما بپرسید:
- چرا باید این کار را انجام دهم / این اطلاعات را ارسال کنم؟
- این اطلاعات چه کمکی به فرایند استخدام میکند؟
- به چه دلیل ادامهی فرایند داخل پلتفرم کاریابی ممکن نیست؟
اگر هیچ جوابی دریافت نکردید یا جوابها منطقی نبود، باید به اعتبار آگهی شک کنید.
هشدارهایی که باید در گفتوگوی استخدامی جدی بگیریم
اگر یکی از موارد زیر پیش آمد، بهتر است مکالمه را متوقف کنید یا قبل از ادامه، درباره ضرورت درخواست توضیح بخواهید:
- خیلی زود از شما میخواهند گفتگو را از سایت خارج کنید. اگر هنوز درباره شرکت، موقعیت شغلی یا مراحل استخدام اطلاعات کافی ندارید، عجلهای برای رفتن به پیامرسان شخصی وجود ندارد.
- عکس شخصی میخواهند اما دلیل شغلی مشخصی ارائه نمیکنند. عکس خصوصی یا غیرمرتبط با موقعیت شغلی را ارسال نکنید.
- سؤالها از استخدام به موضوعات شخصی تغییر میکند. پرسش درباره روابط، ظاهر، زندگی خصوصی یا موضوعاتی که ارتباط روشنی با شغل ندارند، میتواند نشانه خروج گفتگو از مسیر حرفهای باشد.
- از پاسخ روشن درباره شرکت یا شغل طفره میروند. قبل از ارسال اطلاعات بیشتر، نام مجموعه، شرح وظایف، محل کار و روند استخدام را مشخص کنید.
- برای ارسال اطلاعات شخصی به شما فشار میآورند. عباراتی مثل «همین الان بفرست» یا «اگه نفرستی فرصت از دست میره» دلیل مناسبی برای نادیده گرفتن احتیاط نیست.
- از شما برای استخدام، درخواست هزینه میکنند. مثلاً به شما میگویند:«برای استخدام توی این موقعیت باید توی یه دورهی آموزشی شرکت کنید.» و برای شرکت در دوره، از شما هزینه میخواهند.
هر نوع درخواستی که ارتباط مستقیم با شغل مورد نظر شما ندارد، نشانهی هشدار است و باید گزارش داده شود. در صورتی که گفتوگو خارج از پلتفرم باشد، باز هم میتوانید این موارد را به پلیس فتا گزارش دهید، اما ممکن است پیگیری دشوارتر و رسیدن به نتیجه، پیچیدهتر شود.
اگر یک درخواست مشکوک دریافت کردیم چه کار کنیم؟
در صورتی که درخواستهای بالا (مانند ارسال عکس، خروج از پلتفرم، درخواستهای نامتعارف، توهین و…) دریافت کردید، از چک لیست زیر استفاده کنید:
- گفتوگو را ادامه ندهید و از بحث، فحاشی یا ارسال اطلاعات اضافه خودداری کنید.
- پیامها را حذف نکنید و در صورت امکان، از تمام گفتوگو اسکرینشات بگیرید.
- اگر پلتفرم کاریابی، امکان گزارش تخلف را دارد، گزارش را از همانجا ثبت کنید.
- اگر گفتگو به پیامرسان دیگری منتقل شده، اطلاعات مربوط به آگهی، نام حساب، شماره یا شناسه فرد و پیامهای مرتبط را نگه دارید و با پلیس فتا در ارتباط باشید.
یادتان باشد هرچه مدارک کاملتر و دقیقتر باشد، توضیح اتفاق و ثبت شکایت، سادهتر خواهد بود.
و در آخر، دو قانون ساده برای شروع ارتباط کاری
اگر میخواهید در فرایند استخدام مورد آزار یا کلاهبرداری قرار نگیرید، دو قانون را همیشه رعایت کنید:
- در مراحل اولیه استخدام، فقط اطلاعاتی را ارائه کنید که برای ارزیابی حرفهای شما لازم است. رزومه و سوابق کاری، برای استخدام ضروری هستند، اما عکسها یا اطلاعات خصوصی، چنین کاربردی ندارند!
- گفتوگوی اولیه را تا جای ممکن داخل همان پلتفرم نگه دارید، اطلاعات شخصی را مرحلهبهمرحله و فقط در صورت نیاز ارائه کنید و اگر گفتگو از مسیر حرفهای خارج شد، بدون تعارف گفتوگو را متوقف کنید.
با این کارها، حتی اگر استخدام نشوید، حداقل میتوانید مطمئن باشید که آسیب یا آزاری متوجهتان نخواهد بود.