هر زمان که قابلیتی جدید به ساعتهای هوشمند و گجتهای سلامتی اضافه میشود، معمولاً یک کارزار تبلیغاتی گسترده هم راه میافتد که میگوید چطور همان قابلیت، جان انسانها را نجات خواهد داد؛ نمونهاش را هم هر سال در مراسمهای پاییزه اپل میبینیم.
ساعتهای امروزی دیگر فقط به شمردن قدمها و ضربان قلب محدود نیستند. خیلی از گجتهای پوشیدنی مدرن میتوانند وضعیت خواب، حرارت پوست، نرخ تنفس، سطح اکسیژن خون و تغییرات ریتم قلب را بسنجند و حتی وقفه تنفسی در خواب را اطلاع دهند. اگر بنا را ادعاهای شرکتهای فناوری بگذاریم، ساعتها و دستبندهای هوشمند روزانه جان هزاران نفر را نجات میدهند. اما این پوشیدنیها در دنیای واقعی چقدر اتکاپذیرند و آیا میتوانند نشانههای اولیه بیماریها را هم تشخیص دهند؟
تواناییهای حقیقی چیست؟
مهمترین توانایی پوشیدنیهای سلامتی، تشخیص شکسته شدن الگوهای معمول بدن شماست. وقتی الگوهای معمول مختل میشوند، یعنی به احتمال فراوان نیاز به بررسی هرچه بیشتر شرایط با یک پزشک واقعی دارید.
برای مثال ساعتهای هوشمند اثبات کردهاند که در شناسایی «فیبریلاسیون دهلیزی» (AFib) موثر عمل میکنند؛ ریتم غیرمعمول قلب که میتواند به افزایش خطر حمله قلبی مرتبط باشد. در پژوهشی که روی ساعتهای «اپل واچ» انجام شد، این گجت هشدارهایی راجع به ضربان نامنظم قلب میفرستاد که ۸۴ درصد اوقات به درستی به AFib مربوط میشدند.
این نرخ موفقیت باعث میشود پزشکان چنین قابلیتی را «موثر از لحاظ درمانی» به حساب بیاورند. زیرا فیبریلاسیون دهلیزی علائم فیزیولوژیک نسبتاً سرراستی دارد که پوشیدنیهای بازار مصرفکنندگان میتوانند با دقت خوبی شناساییاش کنند.
اما فهرست «ویژگیهای قابل اتکا از نگاه متخصصان» کوتاهتر از چیزیست که تصورش را میکنید. اخیراً گروهی از پزشکان به رسانهی نیویورک تایمز گفتند که دو قابلیت «پایش الگوی خواب» و «شمارش قدمها» هم جز شاخصهای قابل اعتماد در این گجتها هستند. به جز این سه مورد، قابلیت دیگری در پوشیدنیها پیدا نمیکنید که از نگاه متخصصان، ۱۰۰ درصد قابل اتکا باشند.
محدودیتها چیست؟
باقی شاخصهایی که با پوشیدنیها اندازهگیری میشوند، آنقدری قابل اتکا نیستند که در تصمیمگیری درمانی موثر باشند. برای مثال «هشدار فشار خون»، «تخمین کالری» و «پایش دقیق مراحل خواب» با دقتی انجام نمیشوند که به پزشکان کمک کند. شاخصهای «حداکثر اکسیژن مصرفی» (VO2 max) و «تغییرات ضربان قلب» هم صرفاً تخمینهایی کلی از تناسب اندام و روند بازیابی (ریکاوری) ارائه میدهند.
گجتهای امروزی در «توجه کردن به مشکلات» مهارت دارند. پوشیدنیها نمیتوانند بگویند مشکل دقیقاً کجاست و عامل پشتپرده چیست. دقیقاً به همین دلیل، پزشکان به جای اینکه هر شاخص را جداگانه بررسی کنند، نگاهی به «روندهای کلیتر» میاندازند.
اهمیت ادغام اطلاعات
پیش از اینکه متوجه نخستین نشانههای بیماریهایی مثل آنفلوانزا یا کووید-۱۹ شوید، بدنتان تغییراتی کوچک به نمایش میگذارد. اگر به صورت مجزا به شاخصهایی مثل «تغییر حرارت پوست»، «ضربان قلب در حالت استراحت» و «الگوهای تنفس» نگاه کنیم، معنای خاصی نخواهند داشت. اما اگر تمام اطلاعات را با یکدیگر ادغام و بعد با الگوهای همیشگی مقایسه کنیم، متوجه میشویم یک جای کار میلنگد.
تحقیقات نشان داده که پوشیدنیها میتوانند تغییرات فیزیولوژیک ناشی از عفونت تنفسی را قبل از ظهور اولین نشانهها، تشخیص دهند (در واقع این گجتها پاسخ بدن به عفونت را تشخیص میدهند، نه وجود خود ویروس یا باکتری را). پژوهشی دیگر در استنفورد نشان داد ساعتهای هوشمند ممکن است بتوانند عفونت ناشی از کووید-۱۹ یا آنفلوانزا را چند ساعت پیش از بروز علائم در خود فرد شناسایی کنند.
این یعنی در حالت ایدهآل، کار گجتهای سلامتی و هوش مصنوعی پشت آنها این است که با ارائهی اطلاعات و توصیههای بهموقع، کاربر را به چکاپ پزشکی و دریافت درمان زودهنگام سوق دهند.
بخش خطرناک ماجرا
بسیاری از سیستمهای هوشمند امروزی جوری طراحی میشوند که مشورت گرفتن از پزشکان واقعی را به کاربر توصیه میکنند. اما هنوز هم کاربران زیادی داریم که با نادیده گرفتن این هشدار، اطلاعات جمعآوریشده با پوشیدنیها را «حکم نهایی» به حساب میآورند. این عادت خطرناک، ریسک خود درمانی را بالا میبرد و به شکلگیری باورهای غلط راجع به سلامت شخص منجر میشود.
رویکرد بهتر این است که محدودیتهای سیستمهای هوشمند را درک کنیم؛ چه سنسورهایی که روی مچ دستمان بسته میشوند و چه جوابهایی که از چت جیپیتی دریافت میکنیم. هنوز هیچ جایگزین دیجیتال و هوشمندی نداریم که به دقت و توانمندی پزشکان واقعی، سلامت ما را بسنجد.
آدرس مطلب: https://nooshdaroo.ir/physical-security/do-smartwatches-detect-early-signs-of-illness/
