تا همین یک سال پیش، تشخیص عکسی که با هوش مصنوعی ساخته شده بود کار راحتی بود؛ مثلاً دستها شش تا انگشت داشتند یا پسزمینه بیش از حد غیرطبیعی به نظر میرسید. اما امروز هوش مصنوعی آنقدر پیشرفت کرده که برخی تصاویرش حتی به چشم تیزبینترین افراد هم به سختی قابل تشخیصاند. همین باعث شده به هرچیزی که در اینترنت میبینیم (از اخبار گرفته تا عکس محصولات در فروشگاههای آنلاین) کمتر اعتماد کنیم.
خوشبختانه در کنفرانس اخیر Google I/O، یک قابلیت هیجانانگیز به نام AI Content Verification معرفی شد که قرار است اعتماد را به اینترنت بازگرداند. نکته مهم این است که گوگل در این مسیر تنها نیست؛ شرکتهای بزرگی مثل OpenAI (سازنده چت جیپیتی) و انویدیا (بزرگترین سازنده تراشههای هوش مصنوعی) نیز دست به دست گوگل دادهاند تا در یک همکاری بزرگ، اصالتسنجی تصاویر را سادهتر کنند.
این سیستم چطور کار میکند؟
شاید بپرسید گوگل و شرکایش چطور میخواهند مچ هوش مصنوعی را بگیرند؟ پاسخ در دو ابزار کلیدی نهفته است که مانند یک تیم دونفره با هم همکاری میکنند:
- شناسنامه دیجیتال (C2PA): این استاندارد که توسط ائتلافی از شرکتهای فناوری (مایکروسافت، ادوبی، اینتل و…) پایهگذاری شده، بیشباهت به متادیتا نیست و مانند یک سند یا شناسنامه، اطلاعات ریز عکس را همراه خود حمل میکند؛ به شما میگوید این عکس با چه دوربینی گرفته شده و آیا اصلاً با هوش مصنوعی دستکاری شده است یا خیر. مثلاً اگر عکسی واقعی از حیوان خانگی خود گرفته باشید و بعداً با هوش مصنوعی یک کلاه تولد روی سرش گذاشته باشید، این سیستم به شما میگوید که عکس اصلی واقعی بوده، اما بخشهایی از آن تغییر کرده است.
- واترمارک یا مهر پنهان (SynthID): مشکل شناسنامههای دیجیتال این است که اگر کسی از صفحه اسکرینشات بگیرد یا عکس را کپی کند، آن اطلاعات از دست میروند. اینجاست که ابزار دوم وارد کار میشود. این فناوری گوگل، یک مُهر یا نشان کاملاً نامرئی را در تار و پود عکس، ویدیو یا حتی صدا تزریق میکند که با چشم غیرمسلح اصلاً دیده نمیشود. این مهر آنقدر جانسخت است که حتی با اسکرینشات گرفتن، برش زدن یا تغییر سایز عکس هم از بین نمیرود.
به گفته شرکت OpenAI، این دو سیستم مکمل یکدیگرند. شناسنامه دیجیتال اطلاعات دقیق را ارائه میدهد و مهر پنهان هم مامور محافظت از اطلاعات است. به این ترتیب، همینطور که تصاویر در اینترنت دست به دست میشوند، اطلاعاتشان گم نمیشود و در دسترس میماند.
چطور از این قابلیت استفاده کنیم؟
گوگل قصد دارد ابزار قدرتمند Verify AI را به بخشهای مختلف زندگی روزمره ما، مثلاً جستجوگر گوگل و مرورگر کروم بیاورد. به این ترتیب، به زودی تشخیص هوش مصنوعی به راحتیِ یک راستکلیک ساده در مرورگر کروم یا یک جستجوی سریع در گوشیهای اندرویدی خواهد بود.
علاوه بر این، اگر خواستار بررسی تصاویر در دو هوش مصنوعی گوگل جمنای یا چت جیپیتی شوید، سیستم به شما گزارش میدهد که این فایل از کجا آمده و چقدر دستکاری شده است. جالب است بدانید گوگل تا به امروز بیش از ۱۰۰ میلیارد عکس و ویدیو و بیش از ۶۰ هزار سال محتوای صوتی را به این مهر نامرئی مجهز کرده است!
در آخر: اهمیت این همکاری بزرگ چیست؟
جذابترین نکتهی این پروژه، همکاری سه شرکتِ غولِ فناوریِ گوگل، OpenAI و انویدیا (در کنار شرکتهای دیگری مثل ElevenLabs و Kakao) است. این یعنی ابزار تشخیص گوگل، فقط مچ تصاویر ساخته شده توسط جمنای را نمیگیرد؛ بلکه تصاویر چت جیپیتی و چند ابزار هوش مصنوعی دیگر هم از طریق این دو ابزار قابل تشخیص خواهند بود.
گرچه این بازیِ موش و گربه بین سازندگان هوش مصنوعی و کسانی که میخواهند از آن سوءاستفاده کنند همیشه ادامه خواهد داشت، اما این همکاری و استفاده از فناوریهای پیشرفته امنیتی، کار را برای جعلکنندگان و کلاهبرداران اینترنتی بسیار سختتر از قبل خواهد کرد.
