برای بسیاری از افراد، خواندن چند کتاب در سال هدفی دستنیافتنی به نظر میرسد. اما کتاب خواندن، بیش از آنکه به وقت آزاد و برنامهریزیهای پیچیده نیاز داشته باشد، به تغییر عادتهای کوچک روزمره وابسته است، خصوصاً در دنیای دیجیتالی امروز. اگر بتوانید زمانهایی را که صرف خیره شدن به صفحهنمایشها میکنید مدیریت کنید، متوجه میشوید که فرصتهای بیشماری برای مطالعه در اختیار دارید.
جایگزینی صفحهنمایش با کتاب
سختترین بخش این مسیر، مقابله با وسوسهی شبکههای اجتماعی و اپلیکیشنهای سرگرمی است. برای مدیریت این وسوسه، نیازی نیست اپلیکیشنها را از گوشی خود پاک کنید؛ کافی است عادتِ چک کردن مداومِ آنها را تغییر دهید.
یک راهکار این است که دسترسی سریع به این برنامهها را کمی سختتر کنید؛ مثلاً اپلیکیشنهای وقتگیر را از صفحهی اصلی (Home Screen) گوشی بردارید، آنها را در پوشههای دورتر قرار دهید، یا اکثر اعلانها را خاموش کنید. هدف این است که میان احساس بیحوصلگی و باز کردن اپلیکیشن، «وقفه» ایجاد کنید. در همین زمان کوتاه است که میتوانید آگاهانه تصمیم بگیرید و بهجای گشتوگذارِ بیهدف در گوشی، کتابی را که همراه دارید باز کنید.
در روزهای اول، ممکن است مقاومت در برابر چک کردن گوشی کلافهکننده باشد، اما به مرور مغز شما با این الگوی جدید سازگار میشود. استفاده از یک ساعت مچی ساده نیز کمک میکند تا برای دیدن زمان، نیازی به روشن کردن صفحهی گوشی و درگیر شدن با وسوسهی اعلانها نباشد.
بیشتر بخوانید
راهکارهای عملی برای استمرار در مطالعه
همراه داشتن کتابهای کاغذی، به ویژه کتابهای قطور، همیشه امکانپذیر نیست. کتابخوانهای الکترونیکی (E-readers) یکی از بهترین ابزارها برای حل این مشکل هستند. این دستگاههای سبک و باریک هزاران کتاب را در خود جای میدهند، نور پسزمینهی آنها چشم را خسته نمیکند و امکاناتی مانند یادداشتبرداری و جستوجوی لغات را فراهم میکنند.
با این حال، خواندن مداوم با این دستگاهها ممکن است پس از مدتی یکنواخت شود و البته شاید برای همه صرفه اقتصادی نداشته نباشند.
کتابهایی را که واقعاً دوست دارید بخوانید تا انگیزهی مطالعه در شما ایجاد شود و به کتاب خواندن علاقهمند شوید.
برای جلوگیری از خستگی، میتوانید چند کتاب را در موضوعات مختلف (داستانی و غیرداستانی) به صورت همزمان پیش ببرید. همچنین، از رها کردن کتابهایی که برایتان جذاب نیستند نترسید. گاهی در زمان مناسبی به سراغ یک کتاب نمیرویم و شاید سالها بعد بتوانیم ارتباط بهتری با آن برقرار کنیم. اگر احساس میکنید کتابی وقتتان را تلف میکند، آن را ببندید و به سراغ گزینهی بعدی بروید.
تعیین هدفهای منطقی، مانند خواندن تعداد مشخصی کتاب در ماه یا سال، میتواند انگیزهبخش باشد. پلتفرمهایی مانند Goodreads1 ابزارهای خوبی برای پیگیری این اهداف هستند.
اما مراقب باشید که درگیر عدد و رقم نشوید. هدف اصلی، درک عمیق مفاهیم و لذت بردن از مسیر مطالعه است، نه مسابقه دادن برای افزایش تعداد کتابهای خواندهشده. هایلایت کردن گزیدههای کتابها و یادداشت کردن در میان صفحات آنها نیز یکی از بهترین روشها برای تثبیت مفاهیم در ذهن و تمرین نوشتن است.
فریب میانبرها و ترفندهای دیجیتال را نخورید
در دنیای پرشتاب امروز، شرکتهای فناوری و تولیدکنندگان محتوا تلاش میکنند راهکارهایی سریع برای مصرف اطلاعات به شما پیشنهاد دهند. اما برای تبدیل شدن به یک خوانندهی حرفهای لازم است مراقب نکات زیر باشید:
- از ترفندهایی مانند «تندخوانی» پرهیز کنید. سرعت مطالعهی شما به طور طبیعی و با تمرین بیشتر افزایش مییابد. تلاش برای تسریع مصنوعی این روند، فقط باعث کاهش درک مطلب میشود.
- خواندن خلاصهی کتابها هرگز نمیتواند جایگزین تجربهی مطالعهی کامل یک اثر شود. خلاصهها شاید برای مرور پس از مطالعه مفید باشند، اما جزئیات و لحن نویسنده را منتقل نمیکنند.
- دربارهی کتابهای صوتی محتاط باشید. شرکتهای بزرگ این محصولات را به عنوان راهکاری برای «افراد پرمشغله» بازاریابی میکنند تا بتوانند توجه شما را در زمان انجام کارهای دیگر نیز به خود جلب کنند. اما گوش دادن به کتاب صوتی حین رانندگی، آشپزی یا تمیز کردن خانه، توجه کامل شما را در اختیار نمیگیرد. کتاب خواندن نیازمند تمرکز کامل بر روی متن است و این دقیقاً همان چیزی است که در دنیای پر از حواسپرتیِ امروز به آن نیاز داریم.
بیشتر بخوانید
- پلتفرم Goodreads یک شبکهی اجتماعی و پایگاه دادهی آنلاین برای علاقهمندان به کتاب است که امکان ثبت، امتیازدهی، نوشتن نقد و پیگیری وضعیت مطالعه را برای کاربران فراهم میکند. ↩︎
نظر بدهید
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.