متا (شرکت مادر اینستاگرام و واتساپ) این روزها درگیر یک رسوایی بزرگ و تکاندهنده شده است. همهچیز از زمانی شروع شد که گروهی از کارمندان یک شرکت پیمانکار به نام «ساما» در کنیا، فاش کردند که مجبور شدهاند تصاویر و ویدیوهای بهشدت خصوصیِ کاربرانِ عینکهای هوشمند متا را تماشا کنند.
این کارمندان در افشاگری خود به رسانههای اروپایی گفتند که از طریق ویدیوهای ضبطشده با این عینکها، حتی شاهد رفتن کاربران به دستشویی یا برقراری رابطهی جنسی بودهاند!
پس از این افشاگری جنجالی، متا خیلی زود قرارداد خود را با این شرکت لغو کرد؛ اقدامی که باعث بیکاری بیش از ۱۱۰۰ نفر شد. متا ادعا میکند دلیل لغو قرارداد، «عدم رعایت استانداردها» بوده است؛ اما کارگران و فعالان حقوقی میگویند متا صرفاً آنها را به خاطر فاش کردنِ این رازِ جنجالی مجازات کرده است.
همهچیز را میبینیم؛ حتی بدنهای برهنه!
مدتی پیش گزارشی در رسانههای اروپایی منتشر شد که شامل روایتهایی از کارمندانی بود که وظیفه داشتند ویدیوهای ضبطشده با عینکهای دوربیندار متا را بررسی کنند. گفته میشود هدف از این کار، تعلیم دادن هوش مصنوعی متا برای درک بهتر تصاویر است. اما یکی از کارمندان در اعترافی تکاندهنده گفت: «ما همهچیز را میبینیم؛ از اتاقهای نشیمن گرفته تا بدنهای برهنه افراد.»
در یک نمونه دیگر، یکی از کارمندان توضیح داد که فردی عینک هوشمند خود را در حالت «ضبط» در اتاق خواب رها کرده بود و لحظاتی بعد، این عینک ویدیویی از زنی را در حال برهنه شدن ضبط کرد و برای بررسی به دست ناظران انسانی فرستاد!
با بالا گرفتن انتقادات، متا اعتراف کرد که گاهی اوقات از انسانها برای بازبینی محتوای ضبطشده با عینکهای هوشمندش استفاده میکند؛ رویهای که به ادعای متا «استاندارد» است و برای «بهبود تجربه کاربری و هوش مصنوعی» انجام میشود. این شرکت اضافه کرده عینکهای هوشمندش (که با همکاری برند مشهور «ریبن» ساخته شدهاند) چراغی دارند که هنگام روشن شدن دوربین هشدار میدهد، اما افشاگریهای اخیر نشان میدهد که این چراغ کوچک بههیچوجه برای حفاظت از حریم خصوصی کافی نیست.
در آخر: استانداردهای متا یا «استانداردهای پنهانکاری»؟
این اولین باری نیست که همکاری متا با شرکتهای شخص ثالث حاشیهساز میشود. پیش از این نیز کارمندانی که وظیفه بررسی و حذف محتوای خشن فیسبوک و اینستاگرام را داشتند، به دلیل آسیبهای روانیِ ناشی از تماشای ویدیوهای دلخراش از متا شکایت کرده بودند.
نماینده یک جنبش کارگریِ مرتبط با این پرونده میگوید دلیل واقعی اخراج این کارگران از سوی متا بسیار روشن است: متا نمیخواست کسی بفهمد که انسانهای واقعی در حال تماشای ویدیوهای خصوصیِ ضبطشده توسط عینکهای هوشمند هستند. او میگوید:
فکر میکنم منظور متا از استانداردهایی که رعایت نشده، در واقع «استانداردِ پنهانکاری» است! آنها فقط میخواستند دهان کارگران بسته بماند.
این ماجرا بار دیگر زنگ خطر را درباره محصولات جدید غولهای فناوری به صدا درآورده است؛ ابزارهای جذابی که قرار است زندگی ما را هوشمندتر کنند، اما در پسزمینه ممکن است خصوصیترین لحظات زندگیمان را به دست تماشاچیان ناشناس بسپارند.
