دولت نروژ در استانداردهای ملی تازه، استفاده از «هوش مصنوعی مولد» را برای دانشآموزان دبستانی بهشدت محدود کرده است. این سیاست از آغاز سال تحصیلی جدید در مدارس این کشور اجرا میشود و هدف آن محافظت از مهارتهای پایه یادگیری است: خواندن، نوشتن، حسابکردن و فکرکردن بدون اتکای زودهنگام به ابزارهایی که جواب را آماده تحویل میدهند.
چرا نروژ چنین تصمیمی گرفته است؟
مقامهای نروژی میگویند استفاده بیملاحظه از هوش مصنوعی در مدرسه میتواند باعث شود کودکان بعضی مراحل مهم یادگیری را دور بزنند. نخستوزیر نروژ تأکید کرده مهمترین وظیفه مدرسه این است که کودکان خواندن، نوشتن و ریاضی را یاد بگیرند.
بر اساس این سیاست، محدودیتها به شکل سنی تنظیم شدهاند:
- ۶ تا ۱۳ ساله (کلاس اول تا هفتم): ممنوعیت کامل استفاده از هوش مصنوعی.
- ۱۴ تا ۱۶ ساله: استفادهی محدود، فقط زیر نظر مستقیمِ معلم.
- ۱۷ سال به بالا: تشویق به استفادهی مستقل و ایمن (زمانی که تفکر انتقادی نوجوان شکل گرفته است).
تجربه موفق حذف فناوری از مدارس
این تصمیم در ادامه روندی بزرگتر در نروژ است. این کشور در سال ۲۰۲۴ استفاده از گوشیهای هوشمند را در مدارس غدغن کرد. نتیجه در سه مورد زیر خلاصه شده است:
- کاهش چشمگیر آمار قلدری و زورگیری
- بهبود برخی شاخصهای تحصیلی
- کاهش مراجعه به روانشناس برای اضطراب و افسردگی (بهویژه در دختران)
نروژ همچنین برنامه دارد محدودیتهای سختگیرانهتری برای استفاده کودکان زیر ۱۶ سال از شبکههای اجتماعی وضع کند؛ مسیری که پیشتر کشورهایی مثل استرالیا هم به آن وارد شدهاند.
درس این تصمیم برای خانوادهها چیست؟
پیام اصلی این سیاست، مخالفت با فناوری نیست. نروژ نمیگوید نوجوانان هرگز نباید از هوش مصنوعی استفاده کنند؛ بلکه میگوید زمان و روش استفاده مهم است. کودکی که هنوز مهارت خواندن، نوشتن، استدلال و حل مسئله را تمرین نکرده، ممکن است با اتکای زودهنگام به ابزارهای مولد، بخشی از فرایند یادگیری را از دست بدهد.
برای خانوادهها، این تصمیم یک یادآوری مهم است: هوش مصنوعی میتواند ابزار آموزشی مفیدی باشد، اما برای کودکان کمسن نباید جای تلاش ذهنی، گفتوگو با معلم، تمرین نوشتن، خواندن و حل مسئله را بگیرد.
آدرس مطلب: https://nooshdaroo.ir/news-opinion/norway-bans-generative-ai-in-primary-schools/
