رسانه «وایرد» در گزارشی تازه میگوید شرکت متا طی ماههای اخیر، بیسر و صدا قابلیت تشخیص چهره را به اپلیکیشن هوش مصنوعی خود اضافه کرده؛ قابلیتی که ظاهراً برای عینکهای هوشمند «ریبن متا» و «اوکلی متا» طراحی شده، اما فعلاً در دسترس کاربران قرار نگرفته است.
نام داخلی این قابلیت «نیمتگ» (NameTag) است. اگر روزی فعال شود، عینکهای هوشمند شرکت متا میتوانند چهرهیِ افرادِ جلویِ دوربین را به اطلاعات بیومتریک تبدیل کنند، آن را با چهرههای ذخیرهشده روی گوشی کاربر تطبیق دهند و در صورت شناسایی، نام فرد را برای صاحب عینک به نمایش درآورند. طبق همین گزارش، چهرههای ناشناس هم ممکن است در پوشهای با عنوان «در انتظار» ذخیره شوند؛ یعنی آدمهایی که در خیابان، کافه، محل کار یا مهمانی از مقابل عینک عبور میکنند، شاید بیآنکه بدانند وارد یک فهرست خصوصی از چهرهها شوند!
این دقیقاً همان نگرانیای است که پیشتر درباره عینکهای هوشمند متا مطرح شده بود. چندی قبل در نوشدارو نوشتیم که بیش از ۷۰ سازمان مدنی از متا خواستهاند برنامه تشخیص چهره در عینکهای هوشمندش را متوقف کند؛ چون چنین قابلیتی میتواند برای تعقیب، آزار، کنترل، شناسایی یا نقض حریم خصوصی افراد به کار برود.
متا میگوید این قابلیت هنوز عرضه نشده، تصمیم نهایی درباره آن گرفته نشده و قرار نیست یک پایگاه داده مرکزی از چهرهها بسازد. اما مسئله فقط «پایگاه داده مرکزی» نیست. اگر میلیونها کاربر عینکهای هوشمند، هرکدام روی گوشی خود بانک اطلاعاتی کوچکی از چهرههای اطرافیان بسازند، با نوع تازهای از نظارت همگانی روبهرو میشویم: نظارتی پراکنده و تقریباً نامرئی که با مشارکت ناخواستهی مشتریان متا پیش خواهد رفت!
نگرانی وقتی جدیتر میشود که سابقهی متا را هم در نظر بگیریم. این شرکت قبلاً هم بهدلیل استفاده از فناوری تشخیص چهره و جمعآوری دادههای بیومتریک، با پروندهها و جریمههای سنگین روبهرو شده بود. ضمناً این تنها حاشیه عینکهای هوشمند متا نیست؛ پیشتر در نوشدارو درباره ارسال تصاویر خصوصی کاربران عینکهای متا برای ناظران انسانی هم نوشته بودیم؛ ماجرایی که نشان داد یک عینک ظاهراً ساده میتواند خصوصیترین لحظات زندگی را از کنترل کاربر خارج کند.
