بیش از ۷۰ سازمان حقوقی و مدنی، از جمله «اتحادیه آزادیهای مدنی آمریکا» (ACLU)، در نامهای سرگشاده به شرکت متا هشدار دادهاند که از ارائه قابلیت تشخیص چهره برای عینکهای هوشمند خود صرفنظر کند. این ائتلاف معتقد است چنین قابلیتی میتواند به ابزاری قدرتمند در دست مجرمان، مزاحمان و حتی دولتها تبدیل شود و شناسایی بیسروصدای افراد را در مکانهای عمومی آسان کند.
فناوری جدیدی که حریم خصوصی همه را تهدید میکند
این قابلیت که در اسناد داخلی متا با نام «برچسب نام» (Name Tag) شناخته میشود، به عینکهای هوشمند ریبن (Ray-Ban) و اوکلی (Oakley) اجازه میدهد چهره افراد حاضر در میدان دید کاربر را شناسایی کنند.
مهندسان متا در حال بررسی دو نسخه از این فناوری هستند. نسخهی محدود فقط دوستان کاربر را در پلتفرمهای متا شناسایی میکند، اما نسخه گستردهتر قادر به شناسایی همه افرادی است که حساب کاربری عمومی در اینستاگرام یا باقی سرویسهای متا دارند.
منتقدان چه میگویند؟
گروههای مدافع حریم خصوصی با ارسال نامهای رسمی به مارک زاکربرگ، خواستار توقف کامل این پروژه، پیش از عرضه عمومی شدهاند.
آنها تاکید میکنند که گنجاندن تشخیص چهره در یک عینک معمولی، با تنظیمات حریم خصوصی قابل کنترل نیست؛ چون افراد حاضر در فضاهای عمومی هیچ راه معناداری برای اعلام رضایت یا جلوگیری از اسکن چهرهشان ندارند.
اسناد فاش شده از ماه مِی سال ۲۰۲۵ نشان میدهد مدیران متا قصد داشتهاند این ویژگی را زمانی عرضه کنند که نهادهای مدنی درگیر بحرانهای اجتماعی دیگر هستند؛ تا به این شکل از موج انتقادات در امان بمانند!
ائتلاف سازمانهای معترض، این استراتژی را «رفتار پلید» خوانده و متا را به «سوءاستفاده از شرایط برای نابودی مفهوم حریم خصوصی در فضاهای عمومی» متهم کرده است.
در آخر: سابقه تاریک متا در تشخیص چهره
این اولین باری نیست که متا بهخاطر استفاده از فناوری تشخیص چهره با چالشهای حقوقی و انتقادات گسترده روبهرو میشود. این شرکت در سال ۲۰۲۱ هم مجبور شد سیستم تگ کردنِ خودکارِ چهره در فیسبوک را متوقف و دادههای بیومتریکِ بیش از یک میلیارد کاربر را حذف کند.
متا تاکنون حدود ۲ میلیارد دلار جریمه برای حلوفصل پروندههای نقض حریم خصوصی بیومتریک در ایالتهای «ایلینوی» و «تگزاس» پرداخت کرده است. همچنین جریمه تاریخی ۵ میلیارد دلاری کمیسیون تجارت فدرال (FTC) در سال ۲۰۱۹ هم تنها بخشی از هزینههایی است که متا تاکنون بابت جاهطلبیاش در گردآوری دادههای کاربران پرداخته!
