نگاهی به آمار: آیا واقعاً «همه» دارند از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند؟

این روزها طوری درباره هوش مصنوعی حرف زده می‌شود که انگار همه مردم، هر روز و برای هر کاری سراغش می‌روند؛ از نوشتن ایمیل و درس خواندن گرفته تا تصمیم‌های کاری و زندگی شخصی. اما آمارها تصویر نرم‌تری ترسیم می‌کنند. واقعیت این نیست که «همه برای همه‌چیز» از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند؛ بیشتر شبیه این است که بعضی‌ها زیاد استفاده می‌کنند، بعضی‌ها گاهی امتحانش می‌کنند و خیلی‌ها هنوز اصلاً سراغش نرفته‌اند.

بر اساس چند مطالعه‌ی مختلف و اطلاعات تازه از کشور «آمریکا»، جامعه به سه گروه تقسیم می‌شود:

• حدود یک‌سوم، کاربرانی‌اند که فعالانه از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند.
• حدود یک‌سوم، فقط گاهی از آن استفاده می‌کنند.
• یک‌سوم دیگر هم اصلاً سراغ ابزارهای هوش مصنوعی نمی‌روند.

شگفتی‌آفرینی نسل زد!

حتی در نسل زد، یعنی گروهی که معمولاً زودتر از بقیه سراغ فناوری‌های جدید می‌رود، کار با هوش مصنوعی آنقدری که تصور می‌کنیم فراگیر نیست. طبق داده‌های موسسه آماری گالوپ، طی سال ۲۰۲۶:

• ۸۱ درصد از جوانان نسل زد حداقل گاهی از هوش مصنوعی استفاده کرده‌اند.
• اما ۱۹ درصد گفته‌اند اصلاً از آن استفاده نمی‌کنند.
• ۳۱ درصد فقط ماهی یک‌بار یا هر چند ماه یک‌بار سراغ این ابزارها می‌روند.
• ۴۲ درصد نسبت به هوش مصنوعی احساس اضطراب دارند.
• و جالب اینکه «میزان خشم» نسبت به هوش مصنوعی که پارسال ۲۲ درصد بود، حالا به ۳۱ درصد رسیده است.

کاربران «فعال» هنوز زیاد نیستند

داده‌های «رفتاری» هم آمار و ارقام را تایید می‌کند. مایکروسافت می‌گوید کمی بیش از ۳۰ درصد از جمعیتِ سنِ کار آمریکا، ماهانه حداقل ۹۰ دقیقه از ابزارهایی مثل «چت‌جی‌پی‌تی»، «جمنای»، «کلود» و «کوپایلوت» استفاده می‌کنند. یعنی با این تعریف، حدود ۷۰ درصد افراد هنوز «کاربر فعال» هوش مصنوعی محسوب نمی‌شوند.

یک مطالعه دیگر هم نشان داده فقط ۲۱ درصد از کاربران کامپیوترهای دسکتاپ، طی هر ماه ۱۰ بار یا بیشتر به ابزارهای هوش مصنوعی سر زده‌اند. در مقابل:

• ۶۲ درصد اصلاً مراجعه‌ای به این ابزارها نداشته‌اند.
• ۱۷ درصد هم بین این دو گروه قرار می‌گیرند؛ نه کاربر فعال، نه کاملاً غریبه با AI.

چرا خیلی‌ها هنوز عقب ایستاده‌اند؟

دلیلش فقط ناآشنایی نیست. بخشی از مردم نگرانی‌های جدی دارند. در یک نظرسنجی، سه نگرانی اصلی درباره هوش مصنوعی این‌ها بوده است:

• ۴۲ درصد: جایگزین شدن شغل‌ها و افزایش بیکاری
• ۳۵ درصد: نقض حریم خصوصی
• ۳۳ درصد: گسترش اطلاعات غلط و دروغ

از طرف دیگر، برخی هنوز مطمئن نیستند هوش مصنوعی واقعاً به اندازه تبلیغاتش مفید باشد. در یک ارزیابی از نگاه مردم به فناوری‌ها، اثر مثبت هوش مصنوعی فقط ۸ درصد بالاتر از اثر منفی آن ارزیابی شده؛ تقریباً هم‌سطح با شبکه‌های اجتماعی. این در حالیست که نگاه مثبت به موبایل، اینترنت و انرژی خورشیدی بسیار بالاتر ارزیابی می‌شود.

خلاصه اینکه هوش مصنوعی نه یک ابزار بی‌اهمیت است، نه چیزی که همه مردم بی‌وقفه از آن استفاده کنند. فعلاً شرایط این‌طور به نظر می‌رسد: برای بخشی از مردم، هوش مصنوعی به ابزار روزمره تبدیل شده؛ برای بخشی دیگر، فقط یک ابزار گاه‌به‌گاه است؛ و برای گروه بزرگی از افراد هنوز یا بی‌فایده به نظر می‌رسد یا نگران‌کننده.