جدایی عاطفی و شکست رابطهها همیشه یکی از سختترین و دردناکترین تجربههای انسانی بوده است. در گذشته، آدمها برای عبور از این دوران به زمان نیاز داشتند و به گفتگو با دوستان یا کمک گرفتن از مشاور پناه میبردند. اما این روزها فناوری یک مسیر میانبرِ فریبنده پیش پای افرادِ دلشکسته گذاشته است: «بازسازی دیجیتال فرد غایب».
گزارشهای اخیر نشان میدهند برخی کاربرانی که توانایی پذیرش پایان رابطه را ندارند، به پلتفرمهای هوش مصنوعی روی آوردهاند تا شریک سابق خود را به شکل یک چتبات زنده کنند. آنها با آپلود کردن هزاران صفحه از چتهای قدیمی در پیامرسانها، نامهها، سبک صحبت کردن و حتی عکسهای شخص از دست رفته، هوش مصنوعی را تعلیم میدهند تا درنهایت به یک نسخه مجازی از او برسند که درست مثل خودش پیام میدهد و ابراز احساسات میکند!
اما این تکنولوژی بهظاهر کارآمد، چه پیامدهای هولناکی در پشت پرده دارد؟
تله اول: گروگانگیری احساسات توسط الگوریتمها
شاید در نگاه اول به نظر برسد این کار شبیه به تکنیک معروف روانشناسیِ «صندلی خالی» است که در آن فرد با صندلی خالی صحبت میکند تا حرفهای ناگفتهاش را بیرون بریزد. اما تفاوت بزرگی وجود دارد. در اتاق درمان، هدف نهایی «رها کردن و پذیرش واقعیت» تحت نظارت یک متخصص است. اما هوش مصنوعی تجاری دقیقاً برعکس عمل میکند؛ این ابزارها با هدف «نگهداشتِ کاربر» یا همان ایجاد وابستگی طراحی شدهاند تا شما بیشتر و بیشتر درون اپلیکیشن بمانید.
روانشناسان نگران پدیدهای به نام «سوگ پیچیده» (Complex Grief) هستند. وقتی هوش مصنوعی به شما اجازه نمیدهد نبودنِ شریک سابقتان را باور کنید، ذهن در چهار مرحله اول سوگ (انکار، خشم، چانهزنی و افسردگی) قفل میشود و هرگز به مرحله نهایی که «پذیرش و شروع دوباره زندگی» است، نمیرسد.
تله دوم: فاجعه حریم خصوصی و نقض حریم شخصی
از نظر امنیت و سواد بنیادین دیجیتال، این اقدام یک کابوس تمامعیار است:
- نقض رضایت و حریم خصوصی شریک سابق: شما در حال آپلود کردن لحن، کلمات، اطلاعات شخصی و گاهی عکسهای فردی دیگر در بستر اینترنت هستید که هرگز رضایت نداده از دادههای شخصیاش برای آموزش یک مدل هوش مصنوعی استفاده شود. در واقعیت، این کار نوعی دستدرازی به حریم خصوصی اوست.
- برباد رفتن دادههای حساس فردی: چتهای شما حاوی آدرسها، اسرار خانوادگی، عکسهای خصوصی، رمزهای عبور احتمالی و نقاط ضعف عاطفی شماست. پلتفرمهای هوش مصنوعی، بهویژه ابزارهای رایگان یا غیررسمی، امنیت پایینی دارند و این دادهها را ذخیره میکنند. افشای این دادهها در آینده، میتواند ابزار مناسبی برای باجگیری، مهندسی اجتماعی یا کلاهبرداری از خود شما باشد.
حرف آخر
در هرجایی که دسترسی به مشاوران متخصص هزینهبر است و از سوی دیگر، قوانین حمایتی سفتوسختی برای حفاظت از دادههای شخصی کاربران در فضای مجازی وجود ندارد، احتمال اینکه کاربران به سراغ چنین میانبرهای مخربی بروند بیشتر میشود.
اما نباید فراموش کنیم که دادن دسترسی به فایلهای متنیِ صمیمانهترین و خصوصیترین مکالمات به رباتها، کلید سوءاستفاده از نقطه ضعفهایمان را دو دستی تقدیم سازندگان این ابزارها کردهایم.
اگر دوستی دارید که روزهای سختی را پس از یک جدایی عاطفی سپری میکند، این مطلب را برای او بفرستید. گاهی صبورانه شنیدن دردهای یک دوست عاطفی، بسیار امنتر و شفابخشتر از پناه بردن به آغوش سرد الگوریتمهاست.
نظر بدهید
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.