صرافی «کوینبیس» (Coinbase) اعلام کرد که با کمک هوش مصنوعی، جلوی خروج ۴.۷ میلیون دلار سرمایه کاربران را گرفته است. این داراییها قرار بود به کیفپول کلاهبردارانی واریز شود که از طریق یک ویدیوی «دیپفیک»، خود را در قامت ایلان ماسک جا زده بودند.
این ماجرا همزمان با رونمایی از «خودروی پرنده تسلا» آغاز شد. کلاهبرداران با راهاندازی یک پخش زنده جعلی در یوتیوب، بیش از ۵۰۰ هزار بیننده را جذب کردند. در این ویدیو که با هوش مصنوعی ساخته شده بود، تصویر و صدای ساختگی ایلان ماسک به همراه آدرس ولت رمزارز و یک «کد کیوآر» (QR Code) نمایش داده شد و به بینندگان وعده داد که هر مقدار رمزارز ارسال کنند، دو برابر آن را دریافت خواهند کرد.
به گفته کوینبیس، تنها طی حدود دو ساعت، صدها تن از مشتریان این صرافی که در میان آنها کاربران باسابقه هم حضور داشتند، تلاش کردند میلیونها دلار برای این کلاهبرداران بفرستند. با این حال، سامانه پیشگیری از کلاهبرداری این شرکت حدود ۹۱ درصد از مبلغی را که کاربران قصد داشتند برای کلاهبرداران بفرستند، متوقف کرد؛ رقمی که در مجموع به ۴٫۷ میلیون دلار میرسید.
چرا سامانههای معمول ضدتقلب کافی نبودند؟
برخلاف سرقتهای سنتی رمزارز که با هک شدن حسابها یا لو رفتن اطلاعات ورود انجام میشود، در این کارزار خود قربانیان پس از باور کردن ویدیوی دیپفیک، با میل خودشان اقدام به انتقال رمزارز میکردند.
بیشتر سامانههای ضدتقلب برای شناسایی انتقالهایی ساخته شدهاند که صاحب حساب آنها را تأیید نکرده است. در این ماجرا، خود کاربران پس از فریبخوردن دکمه تأیید را زده بودند؛ بنابراین فقط با بررسی معمول تراکنش نمیشد تصمیم اشتباه را از یک انتقال واقعی تشخیص داد.
کلاهبرداری با «صدایِ جعلیِ آشنا» و روش مقابله با آن!
مداخله هوش مصنوعی برای توقف تراکنشها
کوینبیس میگوید سامانه پیشگیری از کلاهبرداری این شرکت از مدلهای «یادگیری ماشین» برای تحلیل لحظهای تراکنشهای خروجی رمزارز استفاده میکند و فعالیتهای مشکوک مرتبط با جوایز جعلی، جعل عنوان برندها و آدرس ولتهای تازهساختهشده را تشخیص میدهد.
زمانی که یک انتقال مشکوک شناسایی میشود، یک «ایجنت هوش مصنوعی» گفتوگوی کوتاهی را با کاربر آغاز میکند، ویژگیهای کلاهبرداری احتمالی را توضیح میدهد و پرسشهایی را مطرح میکند تا به کاربر در تشخیص این فریب کمک کند. این سامانه همچنین پیش از نمایش پاسخهای ایجنت به مشتریان، برای آنها «امتیاز اطمینان» تعیین میکند تا مشخص شود چه زمانی به اقدامات حفاظتی بیشتری نیاز است.
به گفته کوینبیس، این سامانه قبلاً همین سناریوی مشخص را ندیده بود؛ اما نشانههای آشنای کلاهبرداری، مانند وعده دوبرابرشدن پول، فشار زمانی و برگشتناپذیربودن انتقال را تشخیص داد.
هنوز مشخص نیست از ۹ درصد باقیمانده، چه تعداد تراکنش به دست کلاهبرداران رسیده و چه میزان رمزارز به سرقت رفته است.
چگونه در دام این تلهها نیفتیم؟
با توجه به اینکه تراکنشهای بلاکچین برگشتناپذیر هستند، سه اصل کلیدی را برای امنیت دارایی خود رعایت کنید:
- هیچ پیشنهاد معتبری از شما نمیخواهد ابتدا رمزارز بفرستید تا در مقابل، دو یا چند برابر آن را پس بگیرید. چنین وعدهای، حتی اگر با تصویر یک چهره مشهور یا نام شرکتی شناختهشده منتشر شود، کلاهبرداری است.
- کلاهبرداران از فشار زمانی استفاده میکنند تا شما فرصت فکر کردن نداشته باشید. در صورت مواجهه با چنین پیشنهادهایی، بلافاصله ویدیو را ببندید.
- هرگز به لینکها یا کدهای QR و نشانی کیفپول در ویدیوهای زنده اعتماد نکنید. صحت اخبار را تنها از طریق وبسایت رسمی شرکت یا شبکههای اجتماعی تاییدشده پیگیری کنید.
اگر در چنین دامی افتادید، سریعاً با پشتیبانی رسمی صرافی تماس بگیرید و از مشاوره با افراد ناآگاه یا صفحاتی که ادعای بازیابی دارایی دارند، بهشدت پرهیز کنید؛ چون این افراد اغلب «کلاهبرداران مرحله دوم» هستند.
