صدایی که پشت تلفن میشنوید، دیگر بهتنهایی مدرک قابلاعتمادی برای تشخیص هویت تماسگیرنده نیست. کلاهبرداران میتوانند با استفاده از یک نمونه صوتی کوتاه که از ویدئوها، پیامهای صوتی یا شبکههای اجتماعی برداشته شده، صدایی شبیه یکی از اعضای خانواده یا دوستان تولید کنند و با ساختن یک موقعیت اضطراری، از شما پول بخواهند. کمیسیون فدرال تجارت آمریکا درباره استفاده از شبیهسازی صدا در کلاهبرداریهای اضطراری خانوادگی هشدار داده است.
کلاهبرداری با شبیهسازی صدا چگونه انجام میشود؟
کلاهبردار معمولاً تماس را با یک اتفاق اضطراری شروع میکند؛ برای مثال میگوید تصادف کرده، گوشیاش شکسته، در بیمارستان است یا فوراً به پول نیاز دارد. لحن مضطرب، گریه، صدای محیط و عجله برای انتقال پول فرصت فکرکردن را از مخاطب میگیرد.
صدای تماسگیرنده ممکن است شباهت زیادی به صدای فرد موردنظر داشته باشد. این صدا میتواند با فناوری «شبیهسازی صدا» یا Voice Cloning تولید شده باشد. در این روش، سامانه هوش مصنوعی با بررسی نمونهای از صدای یک شخص، گفتاری تازه با لحن و ویژگیهای مشابه میسازد. افبیآی نیز هشدار داده است که مجرمان از شبیهسازی صدا و تصویر برای جعل هویت اعضای خانواده، همکاران و افراد مورداعتماد و متقاعدکردن قربانی به پرداخت پول یا ارائه اطلاعات محرمانه استفاده میکنند.
چرا سؤال شخصی میتواند جلوی کلاهبرداری را بگیرد؟
وقتی فردی با شمارهای ناشناس یا متفاوت تماس میگیرد و درخواست پول میکند، از او سؤالی بپرسید که پاسخ آن فقط میان شما و شخص واقعی مشخص باشد. برای مثال میتوانید درباره یک خاطره مشترک، نام یک محل خصوصی یا جزئیاتی سؤال کنید که در شبکههای اجتماعی منتشر نشده است.
سؤال نباید پاسخ قابلحدس یا قابلجستوجویی مانند تاریخ تولد، نام حیوان خانگی، مدرسه، محل کار یا نام اعضای خانواده داشته باشد. کلاهبردار ممکن است این اطلاعات را از صفحههای عمومی، پیامهای افشاشده یا گفتوگوهای قبلی جمعآوری کرده باشد.
اگر تماسگیرنده از پاسخدادن طفره رفت، عصبانی شد، فشار بیشتری وارد کرد یا گفت فرصت تماس با دیگران وجود ندارد، پولی انتقال ندهید. ایجاد اضطرار، درخواست اقدام فوری و منعکردن قربانی از مشورت با دیگران از روشهای رایج کلاهبرداریهای جعل هویت است.
برای خانواده یک کلمه یا عبارت تأیید تعیین کنید
اعضای خانواده میتوانند از قبل یک کلمه یا عبارت مخصوص برای موقعیتهای اضطراری تعیین کنند. این عبارت باید بهراحتی قابلیادآوری باشد، اما در شبکههای اجتماعی، گفتوگوهای عمومی یا اطلاعات شخصی قابلحدس دیده نشود.
عبارت تأیید خانوادگی را بهعنوان رمز حساب بانکی، ایمیل یا حسابهای اینترنتی استفاده نکنید. در صورت لورفتن آن نیز باید عبارت دیگری جایگزین شود.
کلمه رمز فقط یکی از روشهای بررسی هویت است و نباید تنها معیار تصمیمگیری باشد. مطمئنترین راه این است که تماس را قطع کنید و با شمارهای که از قبل از آن فرد دارید، مستقیماً تماس بگیرید. تماس با همان شماره ناشناسی که با شما تماس گرفته یا شمارهای که تماسگیرنده در اختیارتان میگذارد، تأیید مستقل محسوب نمیشود. کمیسیون فدرال تجارت نیز توصیه میکند فرد موردنظر را از طریق شمارهای که از قبل میشناسید پیدا کنید و ماجرا را مستقیماً از او بپرسید.
هنگام دریافت تماس اضطراری چه کار کنیم؟
پیش از انتقال پول، تماس را قطع کنید و چند دقیقه برای بررسی زمان بگذارید. با خود شخص، یکی دیگر از اعضای خانواده یا فردی که احتمالاً از وضعیت او خبر دارد تماس بگیرید.
به شماره حساب، شماره کارت یا کیف پولی که تماسگیرنده معرفی کرده است پول نفرستید؛ حتی اگر صدا کاملاً آشنا به نظر برسد. از ارائه رمز بانکی، کد تأیید، اطلاعات کارت یا مشخصات هویتی نیز خودداری کنید.
اگر پیش از تشخیص کلاهبرداری پول انتقال دادهاید، فوراً با بانک یا ارائهدهنده خدمات پرداخت تماس بگیرید و درخواست بررسی یا متوقفکردن تراکنش را مطرح کنید. شماره تماس، زمان مکالمه، اطلاعات حساب مقصد، رسید پرداخت و پیامهای مرتبط را نگه دارید و موضوع را به پلیس فتا یا مرجع قضایی گزارش دهید.
شنیدن صدای آشنا میتواند حس اطمینان ایجاد کند، اما در تماسهای مالی باید هویت را از یک مسیر دوم بررسی کرد. تماس مستقیم با شماره شناختهشده، سؤال خصوصی و عبارت تأیید خانوادگی میتوانند فرصت لازم برای تشخیص یک صدای واقعی از یک کلاهبرداری مبتنی بر هوش مصنوعی را فراهم کنند.
منابع
هشدارهای کمیسیون فدرال تجارت آمریکا درباره کلاهبرداریهای اضطراری خانوادگی و شبیهسازی صدا، و هشدارهای افبیآی درباره استفاده مجرمان از محتوای صوتی و تصویری تولیدشده با هوش مصنوعی.