بسیاری از افراد برای آمادگی در برابر بحران تعداد زیادی کنسرو تهیه میکنند، اما آنچه به همان اندازه اهمیت دارد، «نگهداری صحیح و مصرف ایمن» این مواد غذایی است. اگر کنسرو به درستی نگهداری نشود یا بدون بررسی مصرف شود، سلامت را به خطر میاندازد. در این مقاله با اصول نگهداری، مدیریت ذخیره و پیشگیری از خطرات احتمالی آشنا میشویم.
شرایط ایدهآل نگهداری کنسروها
برای حفظ کیفیت و ایمنی کنسروها، باید آنها را در محیط خشک، خنک و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری کرد. رطوبت یا گرمای زیاد میتواند باعث کاهش کیفیت یا حتی فساد محتوا شود. نکات بنیادین در رابطه با نگهداری کنسرو:
- دمای مناسب ۱۰ تا ۲۰ درجه سانتیگراد است.
- محیط باید خشک و دارای تهویهی مناسب باشد.
- دور از نور مستقیم خورشید نگهداری شود.
- در کنار وسایل گرمایشی قرار نگیرد.
- داخل خودرو یا پارکینگهای بسیار گرم نگهداری نشود.
- در آپارتمان، بهترین جا در کمد دیواری، قفسه داخلی یا زیر تخت (فضای خشک) است.
- در خانههای ویلایی، زیرزمین خشک یا انباری خنک گزینههای مناسبی برای نگهداری هستند.
بررسی ظاهر کنسرو قبل از مصرف
پیش از باز کردن هر کنسروی، ظاهر آن را با دقت بررسی کنید. اگر نسبت به سلامت کنسرو تردید دارید، دور بیندازیدش. در صورت مشاهدهی هر یک از موارد زیر، کنسرو را بههیچوجه مصرف نکنید:
- بادکردگی یا برجستگی قوطی
- نشتی یا چکه کردن مایع
- زنگزدگی شدید
- فرورفتگی عمیق بهویژه در محل درزها
- بوی غیرعادی یا تغییر رنگ محتوا پس از باز کردن
- خروج گاز غیرطبیعی هنگام باز شدن
آیا ضروری است کنسرو را قبل از مصرف بجوشانیم؟
بله، در مورد تمامی کنسروهای غیراسیدی (انواع گوشت، ماهی، لوبیا، ذرت، نخودفرنگی و غذاهای آماده)، جوشاندن قوطی به مدت ۲۰ دقیقه در آب در حال جوش الزامی است. این کار نه برای گرم کردن غذا، بلکه برای غیرفعال کردن سم احتمالی «بوتولیسم» است که بو و طعم خاصی ندارد اما کشنده است.
کنسروهای بسیار اسیدی مانند «رب گوجهفرنگی» یا «کمپوت میوههای ترش» به دلیل PH پایین، محیط مناسبی برای تولید این سم نیستند و نیازی به جوشاندن ندارند.
در مورد کنسروهایی که در منزل تهیه شدهاند، توصیه میشود پیش از مصرف حداقل ۱۰ دقیقه جوشانده شوند.
این مطالب دستهبندی بحران و شرایط اضطراری را هم در «نوشدارو» بخوانید:
- روشهای تصفیه آب در خانه و بدون دستگاه (راهنمای کوتاه و موثر)
- راهنمای نگهداری گوشت در بحران و بیبرقی (با یک روش باستانی)
- راهنمای استفاده از رادیو در زمان قطع اینترنت و برق
نحوه جوشاندن کنسرو
شاید نحوه جوشاندن کنسرو کاملاً بدیهی به نظر برسد، اما خیلیها دو اشتباه رایج مرتکب میشوند که بهتر است شما تکرارشان نکنید:
- قوطی کنسرو را کاملاً در آب غرق کنید: کنسروی مانند تن ماهی باید کاملاً زیر آب باشد. اگر بخشی از قوطی بیرون از آب بماند، حرارت به خوبی توزیع نمیشود.
- زمانبندی صحیح از لحظهی جوشیدن: اجازه دهید کنسرو به مدت ۲۰ دقیقه در آب بجوشد. زمان ۲۰ دقیقه را از لحظهای محاسبه کنید که آب شروع به قلقل میکند، نه از لحظهای که شعله را روشن کردهاید. اگر در ارتفاعات بالاتر هستید، زمان بیشتری منتظر بمانید.
نکته مهم: پس از پایان زمان جوش، محتوا را بلافاصله مصرف کنید و در صورت باز شدن قوطی، باقیمانده آن را داخل قوطی نگه ندارید. محتویات را به ظرف شیشهای یا پلاستیکی تمیز منتقل کنید. در صورت دسترسی به برق، آن را در یخچال نگه دارید و حداکثر ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت مصرف کنید.
اگر امکان نگهداری در یخچال وجود ندارد، بهتر است تمام محتوا در همان وعده مصرف شود، زیرا نگهداری در دمای محیط خطر آلودگی را افزایش میدهد. اگر چیزی باقی ماند، آن را دور بریزید.
اگر نسبت به سلامت کنسرو تردید داشتیم چه کنیم؟
گاهی قوطی از نظر ظاهری سالم است، اما به هر دلیلی درباره سلامت آن تردید دارید؛ مثلاً مدتی طولانی در شرایط نامعلوم نگهداری شده یا تاریخش نزدیک به انقضا است.
در چنین شرایطی، اگر قوطی هیچ نشانهای از بادکردگی یا نشتی ندارد، برای اطمینان بیشتر، محتویات آن را پیش از مصرف حرارت دهید. اما بههیچوجه کنسروهای مشکوک و جوشنداده را برای تست نچشید. سم بوتولیسم کاملاً بیمزه و بیبو است و حتی مقدار بسیار کمی از آن میتواند فلجکننده و مرگبار باشد.
نظر بدهید
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.