پژوهشگران امنیتی دو افزونهی ویپیان رایگان روی مرورگرهای کروم و فایرفاکس کشف کردهاند که قبلاً سالم بودند، اما با دریافت یک بهروزرسانی ناگهانی، تبدیل به بدافزار شدند. این افزونهها محتوای «کلیپبرد» (Clipboard) را در فواصل زمانی بسیار کوتاه میخواندند و برای هکر میفرستادند. یعنی هر متنی که در حافظهی موقت دستگاه «کپی» میشد (که میتواند شامل هرچیزی باشد، از جمله رمز حسابها، پیامهای خصوصی یا کلیدهای ورود به کیف پول دیجیتال) ظرف یک ثانیه به سرقت میرفت.
این گزارش بار دیگر نشان میدهد استفاده از ابزارهای رایگان و ناشناس با ریسکهای امنیتی جدی همراه است؛ بهویژه برای کاربرانی که برای دسترسی به وبسایتها و سرویسهای محدودشده، سراغ هر ابزار ناشناسی میروند!
کلیپبرد در موبایل و کامپیوتر چیست و چگونه میتواند رمزهای ما را افشا کند؟
افزونهها چگونه اطلاعات کاربران را سرقت میکردند؟
این دو افزونه که خود را ابزار پروکسی و تغییر آیپی معرفی میکردند و روی مرورگرهای کروم و فایرفاکس در دسترس بودند، پس از دریافت بهروزرسانیهای جدید، به قابلیت سرقت اطلاعات مجهز شدند. در واقع سازندگانِ این افزونهها تکنیک «طعمهگذاری و تعویض» را به کار بردهاند؛ به این معنا که نسخههای اولیه فاقد کدهای مخرب بودند تا اعتماد کاربران جلب شود، اما در بهروزرسانیهای بعدی، اسکریپتهای سرقت اطلاعات به ساختار آنها اضافه شد.
بعد از بهروزرسانی، افزونهی کروم هر ۵۰۰ میلیثانیه و فایرفاکس هر ۱٫۵ ثانیه محتوای کلیپبورد را استخراج میکردند. سپس این دادهها از طریق اتصالی ناامن و بدون رمزنگاری (HTTP) به سرورهای تحت کنترل مهاجمان ارسال میشدند. از آنجا که کاربران بهطور روزمره اطلاعات حساسی مانند گذرواژهها و آدرس کیفپولهای رمزارز را کپی میکنند، دسترسی پنهان به کلیپبورد یکی از پرریسکترین روشهای سرقت اطلاعات حساس محسوب میشود و پیشتر در نوشدارو ویدیویی راجع به آن نیز ساختهایم.
چرا استفاده از VPN رایگان پرریسک است؟
نگهداری زیرساخت شبکههای خصوصی مجازی نیازمند هزینههای سنگینی برای سرور و پهنای باند است. در بسیاری از سرویسهای رایگان، کسب درآمد یا از طریق «جمعآوری اطلاعات کاربران» و یا «نمایش تبلیغات» امکانپذیر میشود. بنابراین کاربران باید درباره شیوهی کسب درآمد این سرویسها (که مستقیماً روی حریم شخصی و امنیت داراییها تاثیر میگذارد) دقت بیشتری داشته باشند.
برخی سرویسهای رایگان ممکن است دادههای گشتوگذار اینترنتی کاربران را برای اهداف تبلیغاتی یا تحلیلی با اشخاص ثالث به اشتراک بگذارند. در مواردی نیز پژوهشگران امنیتی نمونههایی از افزونههای مخرب را مشاهده کردهاند که قابلیت اجرای کد یا سوءاستفادههای دیگر را داشتهاند. برخلاف بسیاری از نرمافزارهای مستقل، افزونههای مرورگر به دادههای مربوط به صفحات وب و فعالیت کاربر دسترسی مستقیم دارند که خطر سوءاستفاده را بالاتر میبرد.

با شرایط دسترسی به اینترنت، آن دسته از کاربران ایرانی که بهطور مداوم در جستوجوی راهکارهای سریع برای دور زدن محدودیتها میگردند باید احتیاط بیشتری به خرج دهند. نصب سریع و بدون بررسی افزونههای ناشناس روی مرورگرها، خطر نشت اطلاعات شخصی و سرقت داراییهای دیجیتال را بهشدت افزایش میدهد.
برای کاهش خطرات، تنها از افزونههای منتشرشده از طرف شرکتهای معتبر استفاده کنید، تعداد نصب و نظرات کاربران را در نظر بگیرید و افزونههایی که دیگر کاربرد ندارند را از مرورگر حذف کنید.
