بیش از ۱۷۰ هزار سازمان غیرانتفاعی و خیریه در سراسر جهان بهدلیل قطع ناگهانی خدمات رایگان «مایکروسافت»، تمام فایلها و اطلاعات ذخیرهشده خود در سرویس ابری «واندرایو» (OneDrive) را برای همیشه از دست دادهاند؛ رقمی که یکی از کارشناسان پشتیبانی مایکروسافت به یکی از این سازمانها اعلام کرده و خود شرکت آن را رسماً تأیید نکرده است.
ماجرا از کجا شروع شد؟
مایکروسافت از سال ۲۰۱۳ مجموعهای از سرویسهای اشتراکی خود مانند «ورد»، «اکسل» و فضای ابری واندرایو را بهصورت رایگان در اختیار سازمانهای کوچک و خیریهها قرار میداد. این شرکت ظاهراً با هدف سادهسازی برنامههای حمایتی، از اول ژوئیه ۲۰۲۵ نسخههای پیشرفته این طرح را متوقف کرد و فقط نسخه پایه رایگان را نگه داشت؛ اما بهدلیل اطلاعرسانی ضعیف، بسیاری از سازمانهای غیرانتفاعی ماهها بعد و درست هنگام حذف دادهها متوجه شدند اطلاعات حیاتی کسبوکارشان برای همیشه از بین رفته و قابل بازیابی نیست.
هشدار
اتفاقی که مایکروسافت رقم زد، یک پیام روشن برای همه دارد: فضای ابری، خانه اجارهای است و صاحبخانه میتواند هر لحظه قوانین را تغییر دهد. برای کاربران ایرانی خطر دوچندان است و علاوه بر تغییر سیاست شرکتها، ریسک مسدود شدن ناگهانی حساب به دلیل تحریم همیشه وجود دارد.
چرا هیچ هشداری شنیده نشد؟
مایکروسافت میگوید از بهار ۲۰۲۵ اطلاعرسانی به مشتریان غیرانتفاعی خود را آغاز کرده بود؛ اما بررسیها نشان میدهد این شرکت بهجای اطلاعرسانی شفاف، خبر لغو سرویس را در گوشهای از یک زیرصفحه در انجمن پشتیبانی خود منتشر کرده بود. بخشی از سازمانها این هشدارها را دیدند و بهموقع دادههایشان را منتقل کردند، اما بسیاری دیگر هرگز خبردار نشدند.
از سوی دیگر ایمیلهای هشدار نیز به «حسابهای کاربری مدیر» (Admin) ارسال میشدند؛ صندوقی که معمولاً پر از پیامهای تبلیغاتی و هرزنامه (Spam) هستند و کسی آنها را چک نمیکند.
مایکروسافت دلیلی جز «سادهسازی» برنامههای حمایتی خود برای این تصمیم اعلام نکرده است؛ اما برخی تحلیلگران آن را به نیاز روزافزون این شرکت به فضای ذخیرهسازی برای توسعه هوش مصنوعی نسبت میدهند.
خطر حذف اطلاعات فقط برای سازمانها نیست
شاید شما یک سازمان غیرانتفاعی نباشید، اما به احتمال زیاد از سرویسهای ابری رایگان یا ارزانقیمت مثل «گوگلدرایو» (Google Drive)، «آیکلود» (iCloud) یا همین واندرایو برای ذخیره اسناد یا فایلهای مهم استفاده میکنید.
برای جلوگیری از چنین مشکلاتی فایلهای حیاتی و مهم را علاوه بر فضای ابری، حتماً در یک حافظه فیزیکی مثل هارد دیسک یا فلش مموری ذخیره کنید. همچنین هرگز به قابلیت «همگامسازی خودکار» (Auto-sync) فضاهای ابری به چشم بکآپ نگاه نکنید و از ذخیره کامل فایل روی سرور مطمئن شوید.
