کشورهای اروپایی یکی پس از دیگری در حال کشیدن ترمزِ «اعتیاد دیجیتال» کودکان به گجتهای هوشمند هستند. در اقدامی تازه، دولت لهستان هم تصمیمی بحثبرانگیز گرفته است: ممنوعیت مطلق گوشی و ساعت هوشمند در مدارس برای افراد زیر ۱۶ سال.
قانون جدید لهستانیها چه میگوید؟
بر اساس این قانون که قرار است از سال تحصیلی جدید اجرا شود:
- خاموشی از درِ ورود: دانشآموزان از لحظه ورود تا زمان تعطیلی (حتی در زنگ تفریح و فوقبرنامه) حق استفاده از گجتهای هوشمند را ندارند.
- صندوق امانات به جای جیب: بردن گوشی به مدرسه ممنوع نیست، اما کادر مدرسه موظفاند گوشیها را صبح تحویل گرفته و در صندوقهای مخصوص نگه دارند.
- استثناهای انسانی: دانشآموزانی که شرایط خاص پزشکی دارند (مثلاً برای کنترل قند خون به ساعت هوشمند وابستهاند) از این قانون معاف میشوند.
نخستوزیر لهستان در دفاع از این طرح، جملهی تاملبرانگیزی گفت که شاید حرف دل بسیاری از روانشناسان باشد:
ما میدانیم که هیچ راهحلی بینقص نیست و در توهم به سر نمیبریم؛ اما باید با یک معضل بسیار جدی، یعنی اعتیاد کودکان و نوجوانان به گوشی هوشمند و فضای مجازی، مقابله کنیم.
آیا حذف موبایل واقعاً به نفع بچههاست؟
لهستان در این مسیر تنها نیست. پیش از این ایتالیا و کره جنوبی هم قوانین مشابهی وضع کرده بودند. اما جالبترین نتیجه از مدارس هلند به دست آمده است. تحقیقات روانشناختی در هلند نشان داد که دور کردن موبایل از محیط آموزشی، سه دستاورد بزرگ داشته است:
- افزایش چشمگیر تمرکز در کلاس
- کاهش افت تحصیلی
- صمیمیتر شدن فضای اجتماعی و بازگشتِ گفتوگوهای واقعی بین بچهها
در ایران، به ویژه بعد از دوران کرونا و گره خوردن آموزش با فضای مجازی، جدا کردن دانشآموزان از گوشی بسیار سخت شده است. به نظر شما به عنوان یک والد یا معلم، آیا اجرای این قانون به تمرکز و سلامت روان کودکان کمک میکند؟ یا پاک کردن صورتمسئله محسوب میشود؟
