وقتی پشتیبانی نرم‌افزاری و امنیتی گوشی به پایان می‌رسد، نه هشداری روی صفحه ظاهر می‌شود و نه گوشی از کار می‌افتد. دستگاه مثل روز قبل کار می‌کند و همه‌چیز عادی به نظر می‌رسد. همین احساس امنیت کاذب باعث می‌شود به کار با گوشی‌هایی ادامه دهیم که به‌خاطر نرم‌افزار قدیمی، تبدیل به هدف آسان‌تری برای حمله شده‌اند.
وصله‌های امنیتی از قابلیت‌های تازه‌ای که با ارتقای نسخه اندروید می‌آیند، مهم‌ترند. ارتقای سیستم‌عامل قابلیت‌های تازه اضافه می‌کند، ولی وصله امنیتی آسیب‌پذیری‌هایی را می‌بندد که مهاجم می‌تواند از آن‌ها برای سرقت اطلاعات یا نصب بدافزار استفاده کند. اگر از گوشی خود برای امور حساسی مانند همراه بانک، مدیریت گذرواژه‌ها یا دریافت رمز دوم استفاده می‌کنید، اطلاع از وضعیت پشتیبانی دستگاه، بسیار حیاتی است.
اما از آن‌جا که خود گوشی نمی‌گوید آیا آپدیت بعدی به دست‌مان خواهد رسید یا خیر، چطور می‌توانیم وضعیت به‌روزرسانی موبایل‌مان را بسنجیم؟ در ادامه آسان‌ترین روش بررسی پشتیبانی نرم‌افزاری گوشی‌های اندروید را توضیح می‌دهیم.
چگونه تاریخ آخرین وصله امنیتی گوشی را بررسی کنیم؟
برای شروع باید ببینیم وضعیت فعلی دستگاه شما چگونه است. مراحل زیر را در گوشی دنبال کنید:
- وارد منوی «تنظیمات» (Settings) شوید؛
- گزینه «درباره تلفن» (About phone) را انتخاب کنید؛
- وارد بخش «نسخه اندروید» (Android version) شوید. در گوشی‌های سامسونگ، این بخش با عنوان «اطلاعات نرم‌افزار» (Software information) مشخص شده است.
در این صفحه، سه اطلاعات کلیدی را مشاهده خواهید کرد: نسخه اندروید، تاریخ دریافت وصله امنیتی (Security patch) و وضعیت به‌روزرسانی سیستم گوگل‌پلی.
اگر از آخرین وصله امنیتی بیش از ۳ تا ۶ ماه گذشته، احتمالاً گوشی به پایان دوره پشتیبانی خود نزدیک شده یا از آن عبور کرده باشد.
البته برخی سازندگان برای مدل‌های اقتصادی، وصله‌ها را هر سه ماه یک‌بار عرضه می‌کنند و تاخیر سه‌ماهه لزوماً به‌معنای قطع کامل پشتیبانی نیست.
گام بعدی بررسی بخش به‌روزرسانی سیستم است. در بسیاری از گوشی‌های اندرویدی، این بخش را در مسیر زیر پیدا می‌کنید:
- وارد «تنظیمات» (Settings) شوید؛
- گزینه «سیستم» (System) را باز کنید؛
- وارد «به‌روزرسانی نرم‌افزار» (Software update) شوید.
در گوشی‌های سامسونگ، گزینه Software update معمولاً در همان صفحه اول تنظیمات دیده می‌شود. حتماً بررسی کنید که آیا به‌روزرسانی جدیدی در انتظار نصب است یا خیر.
علاوه بر این، نباید از «به‌روزرسانی‌های سیستمی گوگل‌پلی» (Google Play system update) غافل شد. این به‌روزرسانی‌ها مستقل از آپدیت‌های اصلی سیستم‌عامل منتشر می‌شوند و اجزای حیاتی سیستم مثل پردازش رسانه‌ها و بخش ارتباطی دستگاه را ایمن می‌کنند. برای بررسی این بخش در تنظیمات گوشی به منوی «امنیت و حریم خصوصی» (Security & privacy) و زیرشاخه «سیستم و به‌روزرسانی‌ها» (System & updates) بروید.
هیچ‌کدام از این موارد به شما نمی‌گویند که پشتیبانی دستگاه در چه تاریخی متوقف می‌شود. برای بررسی دقیق‌تر باید سراغ مراجع دیگری برویم.
تاریخ انقضای نرم‌افزاری گوشی را از کجا بفهمیم؟
شرکت‌های سازنده تلفن همراه تمایل زیادی ندارند که تاریخ پایان پشتیبانی محصولات‌شان را در بوق و کرنا کنند؛ اما با کمی جست‌وجو می‌توان به نتیجه رسید. اگر گوشی شیائومی دارید، برای بررسی وضعیت به صفحه به‌روزرسانی این شرکت سر بزنید. اگر گوشی شیائومی شما در این فهرست قرار دارد، یعنی دیگر خبری از دریافت وصله‌های امنیتی نخواهد بود.
اگر از گوشی برندهای دیگر استفاده می‌کنید، وب‌سایت EndofLife.date به کمک‌تان می‌آید. با مراجعه به این سایت و ورود به بخش Operating Systems و سپس Android OS، می‌توانید بررسی کنید که آیا نسخه اندروید شما هنوز در چرخه دریافت وصله امنیتی قرار دارد یا خیر. همچنین در بخش دستگاه‌ها (Devices)، می‌توانید با جست‌وجوی برند سازنده، تاریخ پایان پشتیبانی گوشی خود را پیدا کنید.
برای مثال براساس اطلاعات این وب‌سایت، پشتیبانی از گوشی سامسونگ گلکسی A57 تا سال ۲۰۳۳ ادامه دارد و هم به‌روزرسانی اندروید و هم وصله امنیتی دریافت خواهد کرد؛ اما پشتیبانی امنیتی از گلکسی A14 به پایان رسیده است.
چرا گوشی‌ها تاریخ انقضای متفاوتی دارند؟
اگرچه توسعه‌ی سیستم‌عامل اندروید برعهده گوگل است، اما شرکت‌های سازنده تصمیم می‌گیرند محصولات‌شان تا چه زمانی به‌روزرسانی دریافت کنند. موبایل‌سازان معمولاً رابط کاربری اختصاصی خود (مثل One UI) را روی هسته اندروید سوار می‌کنند. به همین دلیل وقتی گوگل یک وصله امنیتی منتشر می‌کند، سایر شرکت‌ها نیاز به زمان دارند تا آن وصله را با نرم‌افزار اختصاصی خود سازگار کنند.
تعهدات نرم‌افزاری شرکت‌ها نیز با یکدیگر متفاوت است:
- سامسونگ: مدل‌های پرچمدار و میان‌رده‌های سری گلکسی A از سال ۲۰۲۴ به بعد تا ۷ سال پشتیبانی می‌شوند و برخی مدل‌های اقتصادی تا ۶ سال به‌روزرسانی امنیتی دریافت خواهند کرد. مدل‌های قدیمی‌تر از سال ۲۰۱۹ به بعد تا چهار سال پشتیبانی دارند.
- شیائومی: گوشی‌های پرچمدار و رده‌بالای جدید این شرکت ۴ سال به‌روزرسانی سیستم‌عامل و ۵ سال وصله امنیتی دریافت می‌کنند. زیربرندهای «ردمی» و «پوکو» معمولاً پشتیبانی کوتاه‌تری دارند که بین ۲ تا ۳ سال برای ارتقای اندروید و ۳ تا ۴ سال برای دریافت وصله‌های امنیتی متغیر است.
- گوگل: گوشی‌های سری پیکسل ۸ و مدل‌های جدیدتر، به مدت ۷ سال به‌روزرسانی سیستم‌عامل و وصله امنیتی دریافت می‌کنند.
این دوره‌ها از زمان اولین عرضه مدل محاسبه می‌شوند، نه از روزی که شما گوشی را خریده‌اید. بنابراین در بازار ایران ممکن است یک گوشی نو و آکبند خریداری کنید، اما چون مدل آن یک یا دو سال قبل عرضه شده، بخشی از دوره پشتیبانی‌اش سپری شده باشد.
در آخر: اگر پشتیبانی گوشی تمام شده، چه کار کنیم؟
پایان پشتیبانی به این معنا نیست که گوشی شما فوراً هک می‌شود، اما با گذشت هر ماه، آسیب‌پذیری‌های جدیدی پیدا می‌شوند که گوشی شما دیگر در برابر آن‌ها وصله نمی‌شود. اگر امکان تعویض فوری دستگاه برایتان فراهم نیست، رعایت این موارد می‌تواند خطرات را کمتر کند:
- در تنظیمات گوگل‌پلی، آپدیت خودکار را روشن کنید. وقتی خود سیستم‌عامل دیگر وصله نمی‌شود، اهمیت به‌روز بودن برنامه‌ها دوچندان می شود.
- اپلیکیشن‌ها را از طریق گوگل پلی نصب کنید. اگر همراه بانک‌های ایرانی در این فروشگاه حضور ندارند، آن‌ها را صرفاً از وب‌سایت رسمی خود بانک‌ها یا فروشگاه‌های معتبر داخلی دانلود کنید. تحت هیچ شرایطی فایل‌های نصبی (APK) ارسالی در تلگرام، پیامک یا لینک‌های ناشناس را باز نکنید.
- اپلیکیشن‌های بلااستفاده را پاک کنید. همچنین دسترسی‌های حساس اندروید مانند خواندن پیامک، میکروفون، موقعیت مکانی و به‌ویژه «دسترس‌پذیری» (Accessibility) را از برنامه‌هایی که به آن نیاز ندارند، سلب کنید.
- در اماکن عمومی به وای‌فای متصل نشوید، مگر اینکه از وی‌پی‌ان‌های امن و رمزنگاری‌شده استفاده کنید. برای تراکنش‌های مالی، از اینترنت سیم‌کارت خودتان استفاده کنید.
آدرس مطلب: https://nooshdaroo.ir/smartphone-security/android-security-update-end-of-support/
