اپل ساعاتی پیش از ساعتهای هوشمند «اپل واچ سری ۱۲» و «اولترا ۴» رونمایی کرد که به مجموعهای از قابلیتهای شنیداری مجهز شدهاند که با دریافت صدای محیط کار میکنند.
اپل از همین حالا تلاش کرده جلوی این حس را بگیرد که «دیوارها گوش دارند!». بر اساس گزارشی که این شرکت با رسانه «وایرد» به اشتراک گذاشته، این قابلیتها هیچ فایل صوتی ایجاد یا ذخیره نمیکنند و صدای خامی که پردازش میشود، برای سیستمعامل، اپلیکیشنها، کاربر و حتی خود اپل غیرقابل دسترس است.
دادههای صوتی کجا میروند و اپل چه تعهدی داده؟
منطق طراحی اپل بنا بر توضیح خودش، این است که همه چیز روی خود دستگاه پردازش شود و اگر چیزی به سرور پردازش ابری خصوصی فرستاده میشود، فایل صوتی خام نباشد. پایهی این طراحی تراشهی S11 و بخشی از حافظهی آن است که اپل آن را Secure Exclave مینامد: یک فضای جداشده که بقیهی سیستمعامل به آن دسترسی ندارد و دادهی سنسورها از جمله صدا همانجا نگه داشته و پردازش میشود.
اپل این معماری امنیتی سختگیرانه را برای مدیریت دادهها در چهار قابلیت جدید «هوش صوتی» خود به کار گرفته است که سازوکار هر یک ارا در ادامه بررسی میکنیم.
تشخیص صداهای محیط
این قابلیت صداهای مهم اطراف، مانند آژیر، زنگ در، هشدار یا گریه کودک را تشخیص میدهد و روی ساعت به کاربر اطلاع میدهد. اپل میگوید این پردازش کامل روی خود ساعت انجام میشود و صدا یا اطلاعات حاصل از آن به سرور فرستاده نمیشود. این ویژگی بهویژه برای افراد ناشنوا یا کمشنوا کاربرد دارد.
شناسایی موسیقی
ساعت میتواند آهنگ در حال پخش را بهطور خودکار تشخیص دهد و نام خواننده و آهنگ را نمایش دهد. برای این کار، صدای موسیقی در بخش امن ساعت به یک «امضای صوتی» تبدیل میشود؛ یعنی الگویی کوتاه که امکان بازسازی آهنگ اصلی از روی آن وجود ندارد. فقط همین امضا، نه فایل صدا، برای شناسایی آهنگ به سرور فرستاده و سپس از ساعت حذف میشود.
خلاصهی سیری
خلاصهساز گفتوگو پیچیدهترین بخش است و میتواند همیشه روشن بماند یا زمانبندی شود. اپل میگوید یک مدل بدون ضبط یا رونویسی صدا فقط تشخیص میدهد گفتاری در جریان است یا نه. سپس صدا رمزگذاری و از طریق بلوتوث به فضای امن آیفون منتقل میشود؛ پس از تولید متن، بیدرنگ صدای خام از ساعت پاک میشود. یک فیلتر خودکار هم متن را برای حذف عبارتهای احتمالاً آسیبزا غربال میکند.
نکتهای که بهآسانی از چشم میافتد این است که همراه متن مکالمه، دادههای زمینهای هم به سرور پردازش خصوصی میرود. موارد ارسالی طبق لیست اپل شامل دادههای تقویم، وضعیت «در حال پخش»، برچسبهای کلی مکان مانند خانه و مدرسه و نام شهر و کشور است. البته اپل میگوید مکان دقیق فرستاده نمیشود و اطلاعات حساس مانند دادههای مالی و شمارههای شناسایی از خلاصهها حذف میشود.
لایو ریوایند
«لایو ریوایند» (Live Rewind) برای زمانی است که کاربر بخشی از صحبتهای چند لحظه قبل را نشنیده یا درست متوجه نشده است. وقتی این قابلیت روشن باشد، صدای ۱۵ ثانیه گذشته موقتاً در حافظه امن ساعت نگه داشته میشود و صداهای جدید پیوسته جای قبلیها را میگیرند؛ بنابراین فایل صوتی طولانی و انباشتهای ساخته نمیشود.
با دوبار فشردن دکمه گردان ساعت، صدای همان ۱۵ ثانیه به آیفون منتقل و به متن تبدیل میشود. سپس صدای خام حذف و متن به ساعت برگردانده میشود. هنگام استفاده، ساعت صدا و علامت هشدار نمایش میدهد تا اطرافیان متوجه شوند. اگر آیفون در دسترس نباشد، انتقال انجام نمیشود و صدای موقت پاک خواهد شد.
چه مواردی هنوز روشن نیست؟
همهی جزئیات بالا از یک منبع میآید: توضیح اپل دربارهی محصول خودش، به روایت رسانهها. تا زمانی که پژوهشگران مستقل این ساعتها را بررسی نکردهاند، ادعاهایی مانند «صدا برای اپل در دسترس نیست» یا «فیلتر خودکار اطلاعات حساس را حذف میکند» صرفاً ادعای شرکت است، نه واقعیت اثباتشده.
فیلترهای متنی هم محدودیت ذاتی دارند. مدلی که قرار است «عبارتهای آسیبزا» یا «شناسههای شخصی» را حذف کند، یک مدل آماری است و در متن گزارش هیچ عددی دربارهی دقت آن نیامده است. وقتی کاربر در یک مکالمهی خصوصی از بیماری، مشکل خانوادگی یا رازی حرف میزند، معلوم نیست فیلتر آن را «حساس» تشخیص دهد.
مورد آخر هم دربارهی اطلاعرسانی به افراد اطراف است. اپل میگوید هنگام فعالشدن لایو ریوایند، ساعت یک صدای هشدار پخش میکند تا حاضران متوجه شوند؛ حتی اگر ساعت در حالت بیصدا یا متصل به هدفون باشد. در گزارش وایرد چنین هشداری برای خلاصهی سیری ذکر نشده است؛ یعنی همان قابلیتی که میتواند دائم روشن باشد و از مکالمهها خلاصه بسازد، ظاهراً به اطرافیان علامت مشخصی نمیدهد. این مورد یکی از مهمترین ابهامهای فعلی است.
این قابلیتها فقط برای اپل واچ سری ۱۲ و اولترا ۴ عرضه میشوند و به آیفون سازگار با اپل اینتلیجنس نیاز دارند. عرضه اولیه نیز فقط به زبان انگلیسی خواهد بود و اپل هنوز پشتیبانی از زبان فارسی را اعلام نکرده است.
