ماجراهای عجیبی در دنیای تکنولوژی سلامت در حال رخ دادن است؛ جایی که حتی تصاویر مدفوع انسان نیز برای آموزش هوش مصنوعی به حراج گذاشته میشود. اخیراً مشخص شده که یک اپلیکیشن پایش سلامت گوارش به نام «پوپچک» (PoopCheck) که با وعده تحلیل هوش مصنوعی و ارائه نمره روزانه سلامت روده بیش از ۲۵ هزار کاربر را جذب کرده بود، در حال فروش دیتابیسی از ۱۵۰ هزار تصویر از مدفوع و اطلاعات حساسِ کاربران خود است!
ماجرا چیست؟
داستان از چند هفته پیش از یک پست عجیب در شبکه اجتماعی ردیت آغاز شد؛ در زیرشاخهای که مخصوص تبادلِ دیتاستهای بزرگ است، کاربری اعلام کرد: «من یک دیتابیس ارزشمند از چیزی که اصلاً انتظارش را ندارید جمع کردهام… ۱۵۰ هزار تصویر مدفوع!» این کاربر که در واقع توسعهدهنده همین اپلیکیشن (PoopCheck) بود، فاش کرد که طی چند سال، تصاویر ارسالیِ بیش از ۲۵ هزار کاربرِ اپلیکیشن خود را جمعآوری و حالا به دنبال خریداری برای این «معدن طلای بیولوژیک» میگردد.
در حالی که سایر کاربران ردیت از خواندن این پست در شوک و انزجار بودند، یک روزنامهنگار فناوری با او ارتباط گرفت. این پیگیریِ ساده به تبادل ایمیلهایی ختم شد که در آن همبنیانگذار این شرکت، رسماً قیمتگذاری این اطلاعات حساس را با قیمتهای چند هزار دلاری (۳ تا ۵ هزار دلار) برای او ارسال کرد و پرده از مدل درآمدی پنهانمانده در پشت یک اپ رایگان برداشت.
عمق فاجعه اینجاست که شعار فریبندهی حریم خصوصی در اپاستور، تنها پوششی برای تجارت بود. کاربران با تأیید بندهای طولانی و پنهانِ «شرایط استفاده» (TOS)، ناخواسته حق فروش و تجاریسازی اطلاعات خود را برای آموزش هوش مصنوعی به این شرکت واگذار میکردند.
ممکن است با خودتان بگویید که مگر عکس مدفوع کاربردی دارد؟ پاسخش مثبت است و از روی شکل، قوام و رنگ آن میتوان به اطلاعات متعددی در مورد سلامت شخص پیبرد!
نتیجهگیری
ماجرای پوپچک فقط درباره یک اپ عجیب و چندشآور نیست؛ درباره این است که حتی خصوصیترین اطلاعات ما هم میتواند در بازار آموزش هوش مصنوعی ارزش تجاری پیدا کند. وقتی یک اپ رایگان از شما عکس، نشانه سلامتی یا اطلاعات حساس میخواهد، باید پیش از استفاده از خودتان بپرسید: این اطلاعات کجا ذخیره میشوند، برای چه استفاده میشوند و آیا واقعاً قابل حذف هستند؟
در دنیای اپهای سلامت، «رایگان بودن» همیشه به معنی بیهزینه بودن نیست. گاهی هزینه واقعی همان اطلاعاتی است که فکر میکنیم هیچکس نباید به آنها دسترسی داشته باشد.
