با وجود همهی آموزشها و یادآوریها، به نظر میرسد که هک شدن از طریق پیامهای حاوی لینک آلوده، همچنان در صدر کلاهبرداریها و سرقت اطلاعات در ایران به حساب میآیند.
باز کردن این لینکهای ناشناس میتواند در چند ثانیه اطلاعات شخصی، بانکی یا حسابهای شبکههای اجتماعی شما را به خطر بیندازد. مهم نیست روشهای کلاهبرداری دیجیتال با وجود ابزارهایی مثل هوش مصنوعی چقدر پیشرفته شدهاند؛ در ادامه یک راهکار ۵ مرحلهای معرفی میکنیم که کمک میکند از اکثر لینکهای مخرب در امان بمانید.
۱. خونسردی خود را حفظ کنید
کلاهبرداران اینترنتی مثل فروشندههای مترو که میگویند «فقط دو تا از این جنس باقی مانده»، تلاش میکنند حس اضطرار را در شما بیدار کنند. آنها به شما پیام میدهند که اطلاعاتتان لو رفته است یا یک پیشنهاد مالی بینظیر برایتان دارند که تا چند دقیقه دیگر منقضی میشود.
هشدار
کلاهبرداران احساس ترس یا طمع را با حس «فوریت» ترکیب میکنند تا شما را وادار کنند بدون فکر کردن روی لینک آلوده کلیک کنید.
دریافت چنین پیامهایی استرسزا است، اما پیش از هر اقدامی، یک نفس عمیق بکشید. تا زمانی که کاملاً آرام نشدهاید، روی هیچچیزی کلیک نکنید. در حالت آرامش بسیار راحتتر میتوانید پیامهای کلاهبرداری را تشخیص دهید.
۲. هویت فرستنده پیام را بررسی کنید
بیشتر کلاهبرداران به جزئیات دقت نمیکنند. شاید اسم بانک یا نهاد را به درستی بنویسند اما شماره یا آدرس ایمیل فرستنده خیلی راحت دستشان را رو میکند. هروقت پیامی از طرف نهاد مهمی دریافت کردید، پیش از هر کاری شماره یا آدرس اینترنتی فرستنده را بررسی کنید. پیامهای جعلی اغلب از شمارههای شخصی یا ایمیلهای نامفهوم ارسال میشوند. حتی اگر نام نهاد در ایمیل یا لینک وجود داشته باشد، کلاهبرداران با ترفندهای کوچکی مثل اضافه کردن نقطه یا حروف اضافه، آن را تغییر دادهاند.
۳. دنبال غلطهای املایی و نگارشی بگردید
شاید عجیب به نظر برسد، اما چک کردن غلطهای املایی یکی از بهترین سپرهای دفاعی شماست. متنهای کلاهبرداری معمولاً سرسری نوشته میشوند و غلط املایی یا نگارشی دارند. هیچ بانک یا سازمان معتبری پیامک پر از غلط املایی و جملهبندیهای نامفهوم برای مخاطبان نمیفرستد. هرچند با ورود هوش مصنوعی متن کلاهبردارها کمی شسته و رفتهتر شده، اما باز هم اگر لحن پیام بیش از حد ماشینی، غیرعادی یا زیادی صمیمی بود، به آن شک کنید. یک راه ساده بررسی صحت پیام از طریق هوش مصنوعی ChatGPT است. برای استفاده از این ابزار باید یکبار افزونه امنیتی Malwarebytes را فعال کنید:
- به حساب کاربری خود در پلتفرم ChatGPT (نسخه وب یا اپلیکیشن) وارد شوید.
- از منوی کناری بخش برنامهها (Apps) را باز کنید.
- عبارت Malwarebytes را جستجو کرده و با زدن دکمه Connect آن را به اکانت خود متصل کنید.
نحوه بررسی لینکها و پیامهای مشکوک (مانند پیامکهای جعلی ابلاغیه):
- به حساب کاربری خود در پلتفرم ChatGPT (نسخه وب یا اپلیکیشن) وارد شوید.
- از منوی کناری بخش برنامهها (Apps) را باز کنید.
- عبارت Malwarebytes را جستجو کرده و با زدن دکمه Connect آن را به اکانت خود متصل کنید.
۴. قبل از کلیک آدرس مقصد را بررسی کنید
فرض کنید پیام ظاهراً بیعیب است اما دلتان همچنان شور میزند. لازم نیست شانستان را با کلیک کردن امتحان کنید. در کامپیوتر کافی است نشانگر ماوس را روی بدون کلیک لینک نگه دارید تا آدرس واقعی آن در گوشهی پایین مرورگر ظاهر شود. در موبایل هم با نگه داشتن انگشت روی لینک، آدرس کامل نمایش داده میشود.
اگر این لینک با آدرس واقعی بانک یا نهاد مربوطه فرق دارد، یا پر از اعداد و کاراکترهای عجیب است، با یک تله طرفید. خیالتان راحت باشد؛ بررسی آدرس به این روش هیچ خطری ندارد.
۵. با طرف مقابل تماس بگیرید
یکی از آزاردهندهترین روشهای کلاهبرداری استفاده از نام دوستان و خانواده علیه شماست. مثلاً پیامی از طرف مادرتان میآید که «همین حالا این عکس رو ببین» و شما هم فوری روی آن کلیک میکنید. قانون پنجم و آخر این است که اگر لینک یا فایل مشکوکی از فردی آشنا دریافت کردید، اول مستقیم به او زنگ بزنید. اگر معلوم شد پیام از طرف آن شخص نبوده، حسابش هک شده و باید سریع رمزش را عوض کند. در مورد هک شدن تلگرام حتما این مطلب نوشدارو رو مطالعه کنید.
در آخر
همیشه قبل از باز کردن لینکهای ناشناس کمی مکث کنید. هویت فرستنده پیام را بررسی کرده و فریب پیامهای تهدیدآمیز یا پیشنهادهای عجیب و اغواکننده را نخورید. هیچ بانک یا نهاد دولتی شما را مجبور نمیکند در چند ثانیه و با استرس تصمیم بگیرید و روی یک لینک ناشناس کلیک کنید. حالا نوبت شماست. تا به حال پیامک عجیبی درباره قطع یارانه یا اخطاریه قضایی دریافت کردهاید؟ تجربهتان را در بخش نظرات برایمان بنویسید تا بقیه هم از آن مطلع شوند.
نظر بدهید
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.