اگر طی یک سال اخیر به فکر ارتقای قطعات کامپیوتر و لپتاپ افتاده بوده باشید، از قیمت سرسامآور قطعات باخبرید. این گرانی راه را برای کلاهبرداری تازهای باز کرده که در آن ماژول رم DDR5 تقلبی را با ظاهر بسیار مشابه به نمونه اصلی میفروشند، با این تفاوت که به جای چیپ حافظه واقعی، قطعات پلاستیکی روی آن نصب شده است!
ماجرا از کجا شروع شد؟
این موضوع اولین بار توسط یک کاربر ژاپنی در شبکه اجتماعی ایکس گزارش شد. او پس از مشکوک شدن به یک ماژول رم لپتاپ از برند «اسکی هاینیکس» (SK Hynix)، قطعات آن را از هم باز کرد و متوجه شد که به جای چیپ حافظه، چند قطعه پلاستیکی روی آن نصب شده است.
برخی از این رمهای تقلبی در پلتفرمهای حراج آنلاین با عناوینی مانند «تستنشده» یا «قطعه اسقاطی» فروخته میشوند و فروشندگان صراحتاً اعلام میکنند که کالا را پس نخواهند گرفت.
چرا تشخیص این کلاهبرداری دشوار است؟
این ماژولهای تقلبی به قدری حرفهای ساخته شدهاند که در نگاه اول متخصصان را هم به اشتباه میاندازند. مشکل اصلی آنجاست که اکثر ماژولهای DDR5 پوشش فلزی بزرگی به نام «هیتسینک» یا «Heat Spreader» دارند که کارش خنکسازی قطعه است. این پوشش به طور کامل روی چیپ حافظه را پوشانده و به کاربر اجازه بررسی چشمی بخشهای زیرین را نمیدهد.
در نتیجه خریدار هیچ راهی برای تایید اصالت کالا ندارد، مگر زمانی که سیستم را روشن کند و ببیند درست بوت نمیشود! آن لحظه هم دیگر برای پس دادن کالا خیلی دیر است!
ریشه مشکل: تب هوش مصنوعی و افزایش قیمتها
قیمت رم DDR5 بیش از یک سال است که به دلیل تقاضای سرسامآور در صنعت هوش مصنوعی، شیب صعودی تندی داشته و به بحران جهانی حافظه منتهی شده است.
از آنجا که تولیدکنندگان ترجیح میدهند قطعات خود را به جای مصرفکنندگان عادی، به شرکتهای بزرگ بفروشند، این گرانی همچنان ادامه دارد. برای مثال شرکت «فریمورک» (Framework) قیمت یک ماژول ۴۸ گیگابایتی خود را طی چند ماه از ۲۴۰ دلار به ۶۲۰ دلار افزایش داد. همین افزایش شدید قیمتها، انگیزهی بالایی برای کلاهبرداران ایجاد کرده است.
در آخر؛ موقع خرید به چه نکاتی توجه کنیم؟
خرید قطعات تقلبی در شرایط فعلی میتواند هزینه سنگینی به کاربران تحمیل کند. برای اجتناب از مشکلات بعدی حتما این نکات را در نظر داشته باشید:
- از فروشگاههای معتبر و دارای ضمانت خرید کنید، حتی اگر قیمت کمی بالاتر باشد.
- قبل از خرید، قیمت بازار را بررسی کنید؛ اختلاف قیمت غیرعادی میتواند نشانه خطر باشد.
- اگر قطعه دستدوم میخرید، حتماً امکان تست حضوری یا تضمین مهلت تست بگیرید.
- بعد از خرید، سلامت رم را با ابزارهای تست حافظه بررسی کنید و نصب را به تعویق نیندازید.
در حال حاضر نشانه یا گزارشی از فراگیر شدن این کلاهبرداری در بازار ایران به چشم نمیخورد، اما با توجه به قیمت سرسامآور در بازار داخل، حفظ هوشیاری هنگام خرید ماژول حافظه ضروری است.
