فرض کنید خودرویتان در پارکینگ خانه است یا خودتان در شهر دیگری پشت فرمان نشسته‌اید، اما پیامک می‌رسد که همین چند دقیقه پیش در جاده‌ای دیگر سرعت غیرمجاز داشته‌اید. اولین واکنش بیشتر آدم‌ها این است که دوربین اشتباه کرده و بعداً با یک اعتراض درست می‌شود.
گاهی واقعاً خطای دوربین است؛ اما گاهی این پیامک خبر از مشکلی جدی‌تر می‌دهد: خودروی دیگری با شماره پلاک شما در خیابان‌ها رفت‌وآمد می‌کند و این اتفاق می‌تواند نتیجه جعل پلاک، نصب پلاک خودروی دیگر یا دستکاری ارقام پلاک باشد.
جعل پلاک چطور اتفاق می‌افتد؟
پلاک، هویت خودرو است. دوربین‌های ثبت تخلف، عوارضی‌ها و شاهدان یک حادثه، خودرو را با پلاکش می‌شناسند، نه با راننده‌اش. هر کس بتواند شماره پلاک شما را روی خودروی خودش بگذارد، در چشم سیستم‌های هوشمند و شاهدان، «خودِ شما» است.
این اتفاق معمولاً به سه شکل رخ می‌دهد:
- سرقت پلاک: سارق، پلاک یک خودروی پارک‌شده را باز می‌کند و روی خودروی خودش می‌بندد. پلیس پیشگیری تهران از دستگیری سارقانی خبر داده که با همین پلاک‌های سرقتی، از محتویات خودروها سرقت سریالی می‌کردند.
- ساخت پلاک تقلبی: شماره پلاک خودرویی دیگر روی یک پلاک دست‌ساز نوشته و روی خودروی مجرم نصب می‌شود؛ در این حالت پلاک خودروی شما سر جایش است و متوجه هیچ مشکلی نمی‌شوید. اکثر اوقات، کلاهبردار پلاک شما را روی خودرویی هم‌مدل و هم‌رنگ قرار می‌دهد تا شناسایی دشوارتر شود.
- دستکاری ارقام: راننده یا سارق، یک یا دو رقم پلاکش را با چسب، رنگ یا حتی دستمال کاغذی تغییر می‌دهد تا دوربین یا پلیس او را نشناسد؛ نتیجه ممکن است دقیقاً شماره پلاک شما باشد.
رئیس پلیس راهور فراجا دستکاری پلاک را یکی از عواملی دانسته که می‌تواند باعث ثبت اشتباه تخلف برای خودروی دیگری شود. نکته‌ی دردناک هم اینجاست که پلاک خودرو در فضای عمومی قابل مشاهده است و نمی‌توان با احتیاط فردی، جلوی این نوع سوءاستفاده را گرفت.
جعل پلاک، نصب پلاک خودروی دیگر یا دستکاری ارقام آن جرم است، نه تخلف؛ مجازاتش علاوه بر جریمه، ۶ ماه تا یک سال حبس است.
جریمه کوچک‌ترین بخش ماجراست!
بیشتر مردم با دیدن پیامک جریمه اشتباهی فقط به پول جریمه فکر می‌کنند؛ اما وقتی پلاک شما روی خودروی دیگری است، سه خطر بزرگ‌تر وجود دارد:
- جرمی که به نام شما ثبت می‌شود: اگر خودرویی با پلاک شما در سرقت، زورگیری یا تصادف و فرار دیده شود، اولین آدرسی که پلیس در دست دارد، آدرس مالک واقعی پلاک است.
- بار اثبات روی دوش شماست: گاهی اوقات سارق عمداً شماره پلاک خودروی شما را روی خودرویی هم‌مدل و هم‌رنگ قرار می‌دهد. در این حالت باید نشان دهید در آن روز و ساعت جای دیگری بوده‌اید؛ اگر قادر به اثبات بی‌گناهی خود نباشید، شرایط و مسیر قانونی پیچیده‌تر می‌شود.
- جریمه‌هایی که انباشته می‌شود: کسی که با پلاک شما رانندگی می‌کند، نگران جریمه نیست؛ خلافی‌ها به نام شما ثبت می‌شوند و در نهایت ممکن است به توقیف خودرو برسند.
به گفته پلیس راهور، نخستین پیامک جریمه دوربینی هنوز قطعی نیست. پیامکی که در آن عبارت «ثبت بررسی» آمده، پیام اولیه است و جریمه پس از بررسی دوم توسط اپراتور نهایی می‌شود.
وقتی به جریمه اعتراض می‌کنید، کارشناسان تصویر تخلف را نگاه می‌کنند؛ اگر نوع و مدل خودروی داخل تصویر با خودروی شما نخواند، اشتباه بودن جریمه همان‌جا معلوم می‌شود.
همان لحظه چه کنیم؟
اگر پیامک جریمه دریافت کردید اما در محل جریمه نبوده‌اید، این فهرست را از بالا به پایین بروید:
- پیامک را بررسی کنید: فرستنده رسمی است؟ شناسه قبض و پرداخت دارد؟ لینک ندارد؟ اگر لینک پرداخت دارد، فیشینگ است و ادامه این فهرست به آن ربطی ندارد.
- از پیامک اسکرین‌شات بگیرید؛ ساعت دریافت در تصویر معلوم باشد.
- سراغ خودرو بروید و ببینید پلاک جلو و عقب هر دو سر جایشان باشند و دستکاری نشده باشند.
- از خودرو در همان جایی که هست عکس و فیلم کوتاه بگیرید؛ پلاک و محیط اطراف (تابلو، در پارکینگ، نمای ساختمان) در کادر باشد.
- اگر خودرو در پارکینگ عمومی، محل کار یا مجتمع است، از نگهبانی بخواهید حضور آن در همان ساعت را یادداشت کند یا تصویر دوربین را نگه دارد.
- با ۱۱۰ تماس بگیرید و بگویید پلاک‌تان سرقت شده یا احتمال می‌دهید جعل شده باشد؛ ساعت تماس و هر کد یا شماره‌ای که اپراتور داد را یادداشت کنید.
- پیامک را پاک نکنید و پیش از اعتراض، جریمه را پرداخت نکنید.
اگر پیامک‌های مشابه تکرار شد، برای هرکدام همین مستندات را نگه دارید. تکرار جریمه از مکان‌هایی که در آن‌ها نبوده‌اید، احتمال جعل یا دستکاری پلاک را جدی‌تر می‌کند.
صرف دریافت جریمه اشتباهی، به معنی این نیست که باید با ۱۱۰ تماس بگیرید. اعتراض به جریمه از مسیر راهور پیگیری می‌شود؛ تماس با ۱۱۰ زمانی مهم است که احتمال سرقت، مفقودی یا دستکاری پلاک می‌دهید یا دلیل جدی دیگری برای وقوع جرم دارید.
روزهای بعد: دو پیگیری مجزا
پیگیری این ماجرا دو مسیر دارد که نباید با هم قاطی شوند؛ یکی برای جریمه و یکی برای احتمال جعل یا سرقت پلاک.
اعتراض به جریمه
- از سامانه‌ها یا خدمات رسمی راهور، وضعیت تخلف را بررسی کنید و ببینید جریمه نهایی شده است یا نه؛
- اگر جریمه نهایی شده و متعلق به شما نیست، اعتراض را از مسیر رسمی راهور ثبت کنید. امکان اعتراض غیرحضوری به جرایم رانندگی فراهم شده و بهتر است ابتدا همین مسیر را بررسی کنید؛
- اگر پرونده نیاز به بررسی حضوری داشت، مستنداتی مثل تصویر پیامک، عکس خودرو و هر مدرکی که محل خودرو را در زمان تخلف نشان می‌دهد همراه داشته باشید.
شکایت بابت جعل یا سرقت پلاک
- جعل یا سرقت پلاک جرم است و پیگیری آن از اعتراض به جریمه جداست؛ گزارش به ۱۱۰ نقطه شروع این پرونده است.
- اگر پیامک‌های مشکوک تکرار شد یا تماسی از پلیس یا دادسرا درباره حادثه‌ای گرفتید که در آن نبوده‌اید، همه مستندات را یک‌جا ارائه کنید و توضیح دهید که احتمال می‌دهید شخص دیگری از شماره پلاک خودروی شما استفاده کرده باشد.
- اگر برای یک جرم به شما مراجعه شد، گزارش‌های قبلی و هر مدرکی را که نشان می‌دهد خودرو در زمان حادثه در محل دیگری بوده، ارائه کنید.
درباره اینکه در این شرایط آیا تعویض شماره پلاک لازم یا ممکن است، تصمیم می‌تواند به شرایط پرونده بستگی داشته باشد؛ بهتر است جزییات را از اجرائیات راهور یا مرکز تعویض پلاک پیگیری کنید.
پیشگیری: پلاک خودرو را زیر نظر داشته باشید
جلوی جعل پلاک را کاملاً نمی‌شود گرفت؛ اما این کارها خطر سرقت پلاک را کم می‌کند و نشانه‌ها را زودتر نشانتان می‌دهد:
- هر چند وقت یک بار هر دو پلاک خودرو را نگاه کنید؛ سارقان گاهی فقط یکی از پلاک‌ها را می‌برند!
- اگر حتی یکی از پلاک‌ها سرقت یا مفقود شد، همان موقع به ۱۱۰ اطلاع دهید.
- تا جای ممکن خودرو را در پارکینگ خانه یا در دید دوربین مداربسته پارک کنید.
- خلافی خودرو را هر چند وقت یک بار از سامانه‌ها و اپلیکیشن‌های رسمی استعلام کنید تا جریمه‌ی ناآشنا زود دیده شود.
یک قاعده ساده برای به خاطر سپردن
جریمه‌ای که مال شما نیست را ولش نکنید؛ همان موقع بررسی و مستندش کنید. ممکن است ماجرا فقط یک خطای ثبت باشد، اما اگر شماره پلاک شما روی خودروی دیگری استفاده شده باشد، هرچه زودتر رد کلاهبردار را بزنید، پیگیری بعدی ساده‌تر خواهد بود.
آدرس مطلب: https://nooshdaroo.ir/fraud-awareness/cloned-license-plate-wrong-traffic-fine/
