در خانواده‌ها همیشه یک نفر هست که وسط دعوای زن و شوهر میانجی‌گری کند؛ اما اگر این میانجی فقط حرف یک طرف را شنیده باشد، ممکن است به‌جای حل مسئله، دعوا را بدتر کند. حالا چت‌بات‌ها هم گاهی همین نقش را بازی می‌کنند: همیشه در دسترس‌اند و فقط همان روایتی را می‌شنوند که کاربر برایشان تعریف کرده است.
وب‌سایت فیوچریسم در گزارشی جالب توجه، با افرادی گفت‌وگو کرده که می‌گویند استفاده از چت‌بات‌ها، به‌ویژه چت جی‌پی‌تی، در برخی اختلاف‌های خانوادگی به تشدید تنش منتهی شده است.
چرا چت‌بات معمولاً به شما حق می‌دهد؟
مدل‌های زبانی گاهی تمایل دارند با کاربر همراه شوند و پاسخی بدهند که او دوست دارد بشنود؛ ویژگی‌ای که پژوهشگران به آن «چاپلوسی» هوش مصنوعی می‌گویند.
مساله بعدی ساده‌تر است: چت‌بات فقط اطلاعاتی را دریافت می‌کند که شما به آن داده‌اید. اگر کسی بعد از دعوا بنویسد «همسرم هر بار اسم مادرم را می‌آورم قهر می‌کند؛ این رفتار طبیعی‌ای است؟»، مدل از سال‌ها اتفاق پشت این جمله و روایت طرف مقابل خبر ندارد. در نتیجه ممکن است همان داستان یک‌طرفه را با زبانی منظم‌تر و ظاهری کارشناسانه‌تر به کاربر برگرداند.
در گزارش فیوچریسم، زنی می‌گوید همسرش به‌جای گفت‌وگو، متن‌های طولانی تولیدشده با چت‌بات را برای رد حرف‌های او می‌فرستاد. فرد دیگری هم روایت کرده که همسرش پس از شنیدن مخالفت مشاور خانواده، به پاسخ چت جی‌پی‌تی استناد کرده و دیگر در جلسات حاضر نشده است.
چت‌بات فقط روایت شما را می‌شنود؛ تأیید او یعنی روایت‌تان برای مدل قابل‌قبول به نظر رسیده، نه اینکه لزوماً حق با شماست.
این گزارش چه چیزی را ثابت نمی‌کند؟
تقریباً همه این روایت‌ها از زبان یکی از طرف‌های رابطه نقل شده‌اند و بسیاری از این روابط پیش از ورود چت‌بات هم با مشکلاتی مثل فشار مالی، اختلاف خانوادگی، اعتیاد یا مشکلات دیگر روبه‌رو بوده‌اند.
بنابراین نمی‌توان گفت چت‌بات این روابط را از هم پاشیده است. چیزی که گزارش نشان می‌دهد، یک خطر ساده‌تر است: در رابطه‌ای که از قبل تحت فشار است، هوش مصنوعی می‌تواند به‌جای باز کردن راه گفت‌وگو، روایت یک طرف را محکم‌تر کند.
وقتی مسئله از دعوا فراتر می‌رود
یکی از روایت‌های گزارش درباره زنی است که به گفته همسرش، سال‌ها اختلال دوقطبی‌اش را مدیریت کرده بود. او ابتدا برای کمک در نوشتن سراغ چت جی‌پی‌تی رفت، اما بعدتر خوابش به‌هم ریخت، ساعت‌های طولانی با چت‌بات گفت‌وگو کرد و درمانش را کنار گذاشت. در نهایت ماجرا به بحران جدی‌تری رسید.
این روایت ثابت نمی‌کند که هوش مصنوعی عامل بحران بوده است. با این حال، بی‌خوابی شدید، کنار گذاشتن درمان، باورهای غیرعادی درباره هوش مصنوعی یا فاصله گرفتن ناگهانی از خانواده و دوستان، مسائلی نیستند که با یک چت‌بات حل شوند و بهتر است با پزشک یا متخصص در میان گذاشته شوند.
چطور از چت‌بات کمک بگیریم بی‌آنکه داور رابطه شود؟
استفاده از هوش مصنوعی برای مرتب‌کردن افکار یا پیدا کردن زاویه‌ای تازه ایرادی ندارد؛ مسئله زمانی شروع می‌شود که پاسخ مدل را حکم نهایی بدانیم.
- به‌جای «حق با من است؟» بپرسید: «طرف مقابل ممکن است این ماجرا را چطور ببیند؟» یا «سهم من در این اختلاف چه بوده است؟».
- پاسخ چت‌بات را به‌عنوان «مدرک» برای طرف مقابل نفرستید. اگر نکته‌ای مفید بود، آن را با زبان خودتان مطرح کنید.
- درباره تصمیم‌های مهم حقوقی، مالی یا درمانی به چت‌بات تکیه نکنید.
- حریم خصوصی همسر و فرزندتان را در نظر بگیرید. وقتی پیام‌ها و جزئیات زندگی آن‌ها را در چت‌بات وارد می‌کنید، اطلاعات شخصی دیگر را بی‌خبر به یک شرکت تکنولوژی سپرده‌اید که مشخص نیست با آن اطلاعات چه می‌کند!
اگر طرف مقابل مدام پاسخ‌های هوش مصنوعی را وارد دعوا می‌کند، می‌توانید یک مرز ساده بگذارید: «حرف خودت را می‌شنوم، اما نمی‌خواهم با متن چت‌بات بحث کنم.»
هوش مصنوعی می‌تواند به فکرکردن کمک کند؛ اما وقتی فقط یک طرف ماجرا را شنیده، بهتر است نقش قاضی رابطه را به آن نسپاریم.
آدرس مطلب: https://nooshdaroo.ir/digital-literacy/chatgpt-taking-sides-in-relationship-arguments/
