با اینکه گشتوگذار در شبکههای اجتماعی برای کودکان و حتی نوجوانان کمسنوسالتر «قدغن» است، بسیاری از والدین امروزی این نکتهی مهم را جدی نمیگیرند و فرزندان خود را در محیط خطرناک پلتفرمهایی مثل اینستاگرام رها میکنند. برخی از والدین هم تصور میکنند که با فعال کردن گزینههای «کنترل والدین»، مشکل حل میشوند و کودک در محیطی کاملاً سالم تعامل خواهد داشت. اما یک پژوهش جدید نشان میدهد که نیمی از این قابلیتها اصلاً کار نمیکنند!
پژوهشگران دانشگاههای نیویورک و نورثایسترن، ۸۶ قابلیت مربوط به ایمنی کودک را در پلتفرمهای پرمخاطبی مانند اینستاگرام، اسنپچت، تیکتاک و یوتیوب آزمایش کردهاند. آنها متوجه شدند که این شبکههای اجتماعی آنقدری که ادعا میکنند امن نیستند و قابلیتهای امنیتی (مانند جلوگیری از پیام دادن بزرگسالان به کودکان یا مسدودسازی محتوای مضر برای کودک)، حداقل در ۵۰ درصد مواقع شکست میخورند.
در پلتفرمی مانند اسنپچت، حسابهای متعلق به بزرگسالان توانستند «بدون هیچ محدودیتی» حساب کودکان را جستوجو کنند، بیابند و به آنها پیام بدهند. در مثالی دیگر، الگوریتمهای تیکتاک محتوای مربوط به بیاشتهاییِ عصبی و اختلالات تغذیه را به حسابهای کاربری نوجوان و آسیبپذیر پیشنهاد میدادند.
در واقع این بررسی نشان میدهد روشن کردن تنظیمات ایمنی در شبکههای اجتماعی، به معنای ایجاد یک سپر محافظتی غیرقابلنفوذ برای فرزند شما نیست؛ حداقل نیمی از اوقات، این قابلیتها فقط «توهم امنیت» ایجاد میکنند و رویهی سالمتر، نظارت هوشمندانه والدین و جلوگیری از تعامل کودکان و نوجوانان کمسنوسال با پلتفرمهای آسیبرسان است.
بیشتر بخوانید
روش انجام این پژوهش چگونه بود؟
پژوهشگران برای بررسی دقیق، «حسابهای کاربری ساختگی» (Dummy accounts) ایجاد کردند که رفتار کودکان در سنین مختلف و همچنین افراد بزرگسال را شبیهسازی میکرد. آنها سه سناریوی مختلف را بررسی کردند:
- استفادهی عادی یک کودک از پلتفرم.
- تلاش یک نوجوان برای دور زدن محدودیتهای ایمنی.
- تلاش یک فرد بزرگسال با نیت سوء برای عبور از سدهای امنیتی و ارتباط با حساب یک نوجوان.
معیار شکست در این پژوهش هم بسیار واقعبینانه بود. پژوهشگران در سه حالت، قابلیتهای امنیتی را «شکستخورده» در نظر میگرفتند:
- اگر پیدا کردن تنظیم امنیتی در منوهای پیچیدهی حریم خصوصی آنقدر سخت بود که کاربر عادی قید آن را میزد؛
- اگر قابلیت مورد نظر آنطور که ادعا میشد کار نمیکرد؛
- یا اگر اصلاً گزینهی مورد نظر در پلتفرم وجود نداشت.
واکنش شرکتهای فناوری به این فاجعه
سخنگویان شرکتهای اسنپچت، متا و یوتیوب در گفتوگو با روزنامهی نیویورکتایمز، نتایج این مطالعه را رد کردند. سخنگوی شرکت متا در این باره ادعا کرد: «به لطف قابلیت حسابهای کاربری نوجوانان در اینستاگرام، آنها اکنون محتوای حساس کمتری میبینند، تماسهای ناخواستهی کمتری دریافت میکنند و شبها زمان کمتری را در اینستاگرام میگذرانند.»
با این حال، واقعیت فراتر از ادعای این شرکتهاست. در حال حاضر شبکههای اجتماعی با شکایتهای حقوقی متعددی از سوی مدارس و خانوادهها روبهرو هستند. افزون بر این، بسیاری از کشورها در حال پیگیری قوانین سختگیرانهتری هستند. برای مثال، کشور استرالیا به تازگی با دو برابر کردن جریمهی شرکتهای متخلف، قوانین بازدارندهی خود را برای محافظت از کودکان تقویت کرده است.
توصیههایی برای والدین
- شبکه اجتماعی را در اختیار کودکان نگذارید: ذهن کودک و حتی نوجوان برای تعامل در محیطی آکنده از مقایسه، نظرات منفی، اخبار دلهرهآور و… آماده نیست و سلامت روان آنها در کودکی و بزرگسالی به خطر میافتد.
- گفتوگوی مداوم داشته باشید: به جای اینکه قوانین انعطافناپذیر تعیین کنید، با فرزندتان دربارهی خطرات فضای دیجیتال، پیامهای افراد غریبه و محتوای نامناسب صحبت کنید. به آنها اطمینان دهید که در صورت مواجهه با هر چیز آزاردهندهای، میتوانند بدون ترس از تنبیه، موضوع را با شما در میان بگذارند.
- نظارت انسانی را جایگزین کنید: در سنین پایینتر، بهتر است کار با موبایل و تبلت به صورت محدود، در فضاهای عمومی خانه و با نظارت والدین انجام شود.
