شرکت «متا» مدتی پیش حدود ۱۰ درصد از نیروی کار خود، یعنی نزدیک به ۸ هزار نفر را تعدیل کرد. حالا گروهی از کارکنان اخراجی با ثبت شکایتی مدعی شدند که این شرکت برای تعدیل نیرو، به الگوریتمهای ناقص هوش مصنوعی اتکا کرده و بسیاری را ناعادلانه کنار گذاشته است.
این شکایت که توسط ۲۶ نفر از کارکنان سابق متا ثبت شده، میگوید مدیران شرکت برای تهیه لیست اخراج از یک دستیار هوشمند داخلی به نام «متامِیت» (Metamate) کمک گرفتهاند، فعالیتهای روزمره کارمندان را پایش کردهاند و حتی میزان استفاده آنها از ابزارهای هوش مصنوعی را سنجیدهاند.
هدف متا این بوده که کارمندان را بر اساس بهرهوری، میزان فعالیت و مهارتشان در استفاده از هوش مصنوعی رتبهبندی کند؛ اما مشکل بزرگ این است که این الگوریتمها «شرایط انسانی» را درک نمیکنند. برای مثال کارمندانی که سابقهی مرخصی استعلاجی، زایمان یا مراقبت از خانواده داشتهاند، صرفاً به عنوان افرادی با «فعالیت کمتر» شناسایی و به عنوان گزینههای ضعیف برای اخراج به مدیران پیشنهاد شدهاند. شاکیان از دادگاه خواستهاند تا زمانی که فرایندهای الگوریتمی متا بررسی نشدهاند، اجازهی تعدیل نیروی هرچه بیشتر را به این شرکت ندهد.
پاسخ متا و سابقه نقض حریم خصوصی
متا در واکنش، ادعاهای مطرح شده را رد کرده و میگوید تصمیمگیری نهایی درباره اخراجها توسط مدیران انجام شده است، نه الگوریتمها. با این حال سابقه متا در این زمینه چندان درخشان نیست. همانطور که در نوشدارو به آن پرداختیم، این شرکت پیشتر برای تعلیم دادن هوش مصنوعی، کلیدهای فشردهشده، حرکات موس و کلیکهای کارمندانش را بدون شفافیت کافی ثبت کرده؛ برنامهای که بهشدت ناقض قوانین حریم خصوصی بود و در نهایت به دلیل دسترسی کارمندان به متن چتهای خصوصی یکدیگر، متوقف شد. چنین پیشینهای باعث میشود ادعای شاکیان درباره استفاده از دادههای نظارتی برای اخراج، چندان دور از ذهن به نظر نرسد!
خطر نظارت محدود به متا نیست
استفاده از نرمافزارهای ردیابی فعالیت و الگوریتمهای بررسی بهرهوری در بسیاری از شرکتهای داخلی و خارجی در حال گسترش است؛ بهویژه برای کسانی که به صورت دورکاری فعالیت میکنند. اگر در شرکتی با چنین سیاستهایی کار میکنید، حق دارید بدانید کارفرما از چه ابزارهایی برای سنجش عملکرد شما استفاده میکند و چه اطلاعاتی از سیستم شما جمعآوری میشود.
