اگر شبها برای چندین ساعت در اینستاگرام بالا و پایین میرویم و ناگهان متوجه میشویم پرندگان آواز صبحگاهی را شروع کردهاند، ظاهراً مقصر فقط ارادهی ضعیفمان نیست! کمیسیون اروپا در ارزیابی اولیه خود اعلام کرده که طراحی «اعتیادآور» برخی قابلیتهای فیسبوک و اینستاگرام، ممکن است با الزامات قانون خدمات دیجیتال اروپا سازگار نباشد و سلامت روان کاربران، بهویژه نوجوانان را به خطر میاندازد.
اسکرول بینهایت زیر ذرهبین اروپا
اتحادیه اروپا انگشت اتهام را به سمت ویژگیهایی نشانه رفته است که برای نگه داشتن هرچه بیشتر کاربر در پلتفرم طراحی شدهاند. قابلیتهایی مانند «اسکرول بینهایت» (نمایش مداوم و بیوقفهی محتوای جدید)، «پخش خودکار» ویدیوها و «اعلانات» (Push Notifications)، به شکلی طراحی شدهاند که مغز را در حالت «پرواز خودکار» (Autopilot) قرار میدهند. در این حالت، کاربر بدون تصمیمگیری آگاهانه، مدام محتوای بیشتری میبیند.
کمیسیون اروپا معتقد است متا، شرکت مادر این شبکهها، هنگام طراحی این قابلیتها، ارزیابی کافی از پیامدهای احتمالی آنها بر سلامت روان کاربران انجام نداده و تمرکز اصلی، افزایش تعامل کاربران بوده است.
چرا اروپا ابزارهای کنترل متا را کافی نمیداند؟
شاید بپرسید متا که ابزارهای مدیریت زمان دارد، پس مشکل چیست؟ به اعتقاد کمیسیون اروپا، این هشدارها معمولاً بهسادگی نادیده گرفته میشوند و تأثیر محدودی بر کاهش زمان استفاده دارند. از سوی دیگر، ابزارهای نظارت والدین بهقدری نیازمند دانش فنی و صرف زمان هستند که بیشتر خانوادهها نمیتوانند از آنها بهدرستی استفاده کنند. پیشتر نیز در نوشدارو، پرونده متا در یکی از دادگاههای لسآنجلس را خواندیم که مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا بهعنوان متهم ردیف اول فراخوانده شد تا به پرسشهایی راجع به «طراحی اینستاگرام» پاسخ دهد.
پیامدهای نقض قوانین اروپا
«قانون خدمات دیجیتال» که مجموعهای از قوانین برای ایمنسازی فضای آنلاین در اروپا است، از پلتفرمهای بزرگ میخواهد خطرات سیستماتیک خود را کاهش دهند. اگر متا نتواند نگرانیهای کمیسیون اروپا را برطرف کند، ممکن است با جریمهای معادل ۶ درصد از درآمد سالانه جهانی خود روبهرو شود؛ رقمی که میتواند با توجه به درآمد سالانه متا، از مرز ۱۲ میلیارد دلار عبور کند.
فشارهای قانونگذاران اروپایی نشان میدهد طراحی شبکههای اجتماعی صرفاً با هدف افزایش هرچه بیشتر زمان حضور کاربران، دستکم در اروپا، با چالشهای جدی روبهرو شده است. متا اکنون باید به یافتههای اولیه کمیسیون پاسخ دهد و در صورت نهایی شدن این پرونده، ممکن است ناچار به تغییر بخشی از طراحی محصولات خود یا پرداخت جریمههای سنگین شود. بهنظر شما، متا کدام راه را انتخاب میکند؟
