دردسر‌های ریست فکتوری یا راه‌اندازی گوشی‌ جدید در سایه قطعی اینترنت

قطعی طولانی مدت اینترنت در ایران، چالش‌هایی عمیق ایجاد کرده که یکی پس از دیگری آشکار می‌شوند. یکی از پیامدهای کمتر دیده‌شده، مشکلات گوناگون در فرایند راه‌اندازی اولیه بسیاری از گوشی‌های هوشمند است.

این مشکل در همه‌ی دستگاه‌ها یکسان بروز نمی‌کند، اما در هر دو اکوسیستم اصلی موبایل، یعنی اندروید و iOS، وابستگی به سرورهای بیرونی می‌تواند راه‌اندازی اولیه را مختل کند. افرادی که اخیراً گوشی جدید خریده‌اند یا موبایل‌شان را به تنظیمات کارخانه بازگردانده‌اند می‌گویند در بهترین حالت موبایل‌شان نصفه‌ونیمه راه می‌افتد و در بدترین حالت، تبدیل به پاره‌آجر می‌شود!

اندروید بدون اینترنت

در بسیاری از گوشی‌های اندرویدی، بخشی از فرایند راه‌اندازی اولیه و بازیابی اطلاعات به اینترنت و سرویس‌های گوگل وابسته است، اما ورود به حساب گوگل اجباری نیست. به شرط فعال نبودن قفل امنیتی (که جلوتر در موردش توضیح می دهیم)، می‌توان با انتخاب گزینه آفلاین یا رد کردن مرحله اتصال به شبکه، وارد صفحه اصلی موبایل شد.

البته بدون ورود به حساب گوگل، بسیاری از قابلیت‌های مهم مانند بازیابی بک‌آپ‌ها، همگام‌سازی اطلاعات و نصب برنامه از پلی‌استور از کار می‌افتند، اما همچنان امکان برقراری تماس، ارسال پیامک و نصب آفلاین برنامه‌ها وجود دارد.

قفل FRP؛ مشکل اصلی گوشی‌های ریست‌شده

اگر گوشی دست‌دوم باشد یا بدون خارج شدن از حساب گوگل (یا حساب‌های اختصاصی سازنده مثل اکانت سامسونگ و شیائومی) ریست شود، در نبود اینترنت، مکانیسم امنیتی FRP (قفل محافظت در برابر ریست)¹ دردسرساز خواهد شد. 

در این شرایط دستگاه برای احراز هویت مالک اصلی حتماً باید به اینترنت متصل شود و بدون عبور از این مرحله، گوشی روی صفحه تأیید حساب گیر می‌کند و بلااستفاده می‌ماند.

دیوار بلند فعال‌سازی در محصولات اپل

کاربران آیفون و آیپد نیز با محدودیت‌های مشابهی روبه‌رو هستند. محصولات اپل هنگام راه‌اندازی اولیه باید اصالت خود را از طریق ارتباط با سرورهای اپل تأیید کنند. این فرایند بدون دسترسی به اینترنتی که بتواند به سرورهای اپل برسد، انجام نمی‌شود.

دقت کنید که این موضوع حتی ارتباطی به روشن یا خاموش بودن قفل فعال‌سازی (Activation Lock)² هم ندارد؛ در شرایط قطعی اینترنت، آیفونِ ریست‌شده مطلقاً فعال نمی‌شود و کاربر حتی نمی‌تواند از قابلیت‌های ساده و آفلاین دستگاه برای تماس گرفتن استفاده کند.

چه باید کرد؟

توصیه می‌شود که فعلا تا حد ممکن، از ریست کردن دستگاه یا خرید گوشی‌های دست‌دومی که اخیراً ریست شده‌اند، خودداری کنید. اگر ناچار به ریست یک گوشی اندرویدی هستید، پیش از آن حتماً حساب گوگل را (که خروج از آن نیازی به اینترنت ندارد) از تنظیمات گوشی پاک کنید و رمز صفحه را بردارید.

اما مراقب باشید: اگر روی گوشی شما، حساب سامسونگ یا شیائومی فعال است که هنگام خروج، خطای عدم اتصال به شبکه می‌دهد، تحت هیچ شرایطی گوشی را ریست نکنید.

کاربران آیفون و آیپد نیز نباید دستگاه خود را ریست‌فکتوری کنند، زیرا در نبود اینترنت، هیچ‌چیزی مانع قفل شدن کامل دستگاه در مرحله راه‌اندازیِ مجدد نخواهد شد.

1. مکانیسم امنیتی FRP یا Factory Reset Protection به قابلیتی در گوشی‌های اندرویدی گفته می‌شود که برای جلوگیری از سوءاستفاده پس از بازنشانی کارخانه‌ای (Factory Reset) طراحی شده است.
   اگر روی گوشی، حساب گوگل فعال باشد و دستگاه بدون خارج‌کردن آن حساب ریست شود، FRP وارد عمل می‌شود و بعد از روشن‌شدن دوباره، از کاربر می‌خواهد با همان حساب گوگل قبلی وارد شود. هدف این قفل، این است که اگر گوشی گم یا دزدیده شد، فرد دیگری نتواند فقط با یک ریست ساده آن را دوباره راه‌اندازی و استفاده کند. ↩︎
2. قفل فعال‌سازی (Activation Lock) یک قابلیت امنیتی در دستگاه‌های اپل است که وقتی «Find My» روشن باشد، به‌طور خودکار فعال می‌شود.
   اگر آیفون، آیپد یا مک گم شود یا کسی بخواهد آن را پاک‌سازی و دوباره راه‌اندازی کند، این قفل اجازه نمی‌دهد دستگاه بدون وارد کردن Apple ID و رمز عبور صاحب قبلی فعال شود. ↩︎

پرسش‌های تکمیلی