پشت لینک‌های کپی‌شده از X چه خبر است؟ راهنمای پاک کردن ردیاب انتهای لینک‌ها

از چهارشنبه ۶ آبان، بسیاری از کاربران X (توییتر سابق) متوجه شدند که هنگام استفاده از دکمه «کپی لینک»، دنباله جدید و عجیبی به انتهای آدرس‌ها اضافه می‌شود؛ چیزی شبیه: ?a=QB2glacOjTIXur-Wl6w&s=46.

اینجا می‌گوییم این حرف‌های اضافه دقیقاً چیست، چه چیزی از شما می‌گوید و چطور در چند ثانیه پاکش کنید.

این حرف‌های اضافه در لینک چیست؟

آدرس اصلی هر پست X قبل از علامت سؤال تمام می‌شود:
x.com/username/status/1234567890
هر چیزی که بعد از «؟» می‌آید، «پارامتر» است؛ برچسبی که پلتفرم به لینک می‌چسباند تا بعداً بداند این لینک از کجا آمده است. در لینک‌های X معمولاً سه پارامتر به چشم می‌خورد:

• s=: عددی کوچک که می‌گوید لینک از کدام دستگاه کپی شده. یک پژوهشگر دیجیتال مدتی قبل بیش از ۷۰ کد مختلف را در کد X پیدا کرد.
  کدهای رایج: s=19 اپ اندروید، s=20 نسخه وب، s=21 و s=46 اپ آیفون
• t=: رشته‌ای رمزگونه که از پاییز ۲۰۲۱ به لینک‌ها اضافه شد. X هیچ‌وقت رسماً نگفته داخل آن چیست.
• a=: تازه‌وارد همین هفته. رشته‌ای شبیه t= که حالا کنار s= می‌نشیند.

چه چیزی قطعی است و چه چیزی نه؟

بر اساس آنچه پژوهشگران و رسانه‌های فناوری تا امروز بررسی کرده‌اند، این موارد روشن است:

• قطعی: s= نوع دستگاه و رابط را نشان می‌دهد (اندروید، وب، آیفون). نه مدل گوشی و نه نام اکانت.
• قطعی: مقدار a= با هر بار کپی عوض می‌شود، حتی با همان اکانت و همان مرورگر. یعنی شناسه ثابت اکانت شما داخل لینک نیست.
• قطعی: اگر همه پارامترها را پاک کنید، لینک همچنان همان پست را باز می‌کند.
• نامشخص: اینکه X در سرورهای خودش این توکن را به حساب و نشست شما وصل می‌کند یا نه. X توضیح رسمی نداده و چیزی هم از ساختار داخلی توکن منتشر نشده.
• نامشخص: تا امروز کسی نشان نداده که گیرنده لینک، یا هر کس دیگری بیرون از X، بتواند از روی این توکن بفهمد چه کسی لینک را کپی کرده.

چرا پاک کردنش به نفع همه است؟

این یک قاعده ساده حریم خصوصی است: لینکی که می‌فرستید باید فقط آدرس مطلب باشد، نه چیزی بیشتر. سه دلیل دارد:

• کمتر گفتن: لینک لازم نیست بگوید شما با چه دستگاهی و در کدام لحظه آن را کپی کرده‌اید. اطلاعاتی که نمی‌فرستید، هیچ‌وقت علیه‌تان جمع نمی‌شود.
• حریم خصوصی گیرنده: هر کلیک روی لینک پارامتردار برای پلتفرم یک رویداد قابل اندازه‌گیری است. با پاک کردن پارامترها، دوست یا مخاطب‌تان را هم از این زنجیره بیرون می‌کشید.
• لینک تمیزتر: لینک کوتاه‌تر در پیام‌ها خواناتر است و اگر فردا پلتفرم پارامتر تازه‌ای اضافه کند، عادت شما همچنان کار می‌کند.

این همان موضوعی است که پیش‌تر در راهنمای لینک‌های ردیاب مفصل‌تر به آن پرداخته‌ایم؛ اتفاق این هفته فقط نشان داد که این عادت چقدر به‌دردبخور است.

چطور لینک را تمیز کنیم؟

قاعده یک‌خطی: هر چیزی را که بعد از علامت سؤال آمده پاک کنید، خود علامت سؤال هم همراهش.

روی گوشی

1. لینک را مثل همیشه با دکمه «کپی لینک» (Copy link) کپی کنید؛
2. در پیام‌رسان یا هر جای دیگر آن را جای‌گذاری (Paste) کنید؛
3. روی متن لینک نگه دارید تا حالت انتخاب فعال شود و از علامت سؤال تا انتهای لینک را انتخاب و حذف کنید.

روی کامپیوتر

همین کار با کیبورد ساده‌تر است: بعد از جای‌گذاری، از علامت سؤال تا انتها را با Shift و کلید جهت انتخاب و حذف کنید. چند مرورگر هم این کار را خودکار انجام می‌دهند: فایرفاکس در منوی راست‌کلیک گزینه «کپی لینک بدون ردیاب سایت» (Copy Link Without Site Tracking) دارد و مرورگر بریو (Brave) پارامترهای ردیاب شناخته‌شده را خودش حذف می‌کند. فقط حواس‌تان باشد که پارامتر تازه a= ممکن است هنوز در فهرست این ابزارها نباشد؛ یک نگاه به لینک نهایی ضرر ندارد.

فقط X نیست

تقریباً همه پلتفرم‌های بزرگ به لینک اشتراک‌گذاری چیزی می‌چسبانند. این‌ها را هم با همان قاعده «بعد از علامت سؤال» پاک کنید:

• یوتیوب: si= در انتهای لینک ویدئو
• اینستاگرام: igsh= (و در لینک‌های قدیمی‌تر igshid=)
• تیک‌تاک: چند پارامتر پشت سر هم مثل _r= و _t=
• اسپاتیفای: si= در لینک آهنگ و پادکست
• لینک‌های تبلیغاتی و خبرنامه‌ها: utm_، fbclid= و gclid=

معرفی Brave: مرورگری برای کاهش ردپای دیجیتال

پرسش‌های رایج