پارلمان اروپا با وجود مخالفت گسترده، با بازگشت مقررات موقتی موافقت کرده که به شرکتهای فناوری مانند گوگل، متا و مایکروسافت اجازه میدهد برای شناسایی محتوای سوءاستفاده جنسی از کودکان، برخی پیامها، ایمیلها و ارتباطات کاربران را بهصورت داوطلبانه اسکن کنند.
حامیان این قانون میگویند چنین اسکنهایی به شناسایی قربانیان و مقابله با سوءاستفاده آنلاین کمک میکند؛ اما منتقدان آن را قدمی خطرناک به سمت نظارت گسترده بر ارتباطات خصوصی میدانند.
هرچند این قانون برای اتحادیه اروپا نوشته شده، اما برای کاربران ایرانی هم بیاهمیت نیست. ما اغلب از سرویسهای جهانی استفاده میکنیم و شیوه پردازش اطلاعات ممکن است به محل استقرار حساب، زیرساخت شرکت و قوانین منطقهای وابسته باشد.
چرا قانون کنترل چتها تمدید شد؟
در رأیگیری اخیر تعداد نمایندگان مخالف بیشتر از موافقان بود؛ اما طبق قوانین داخلی پارلمان، رد این لایحه نیازمند کسب «اکثریت مطلق» تمام اعضا (و نه فقط حاضران) بود. مخالفان ۴۷ رأی کمتر از این حد نصاب داشتند و در نتیجه، قانون کنترل چت تا سال ۲۰۲۸ معتبر خواهد ماند.
البته این اصلاحات هنوز نهایی نشدهاند. شورای اتحادیه اروپا باید موضع پارلمان را تأیید کند و در صورت مخالفت، مذاکرات بیشتری میان دو نهاد انجام خواهد شد.
«حزب مردم اروپا» (EPP) بهعنوان بزرگترین گروه سیاسی در پارلمان اروپا، برای بازگرداندن این قانون تلاش زیادی کرد. استدلال آنها این است که بررسی داوطلبانه پیامها توسط شرکتهای فناوری، به شناسایی و نجات قربانیان سوءاستفاده آنلاین کمک میکند. با این حال مخالفان معتقدند این قانون به معنای نظارت دستهجمعی و نقض فاحش حریم خصوصی تمام شهروندان است. برخی از فعالان حقوق مدنی با غیردموکراتیک خواندن این روند هشدار دادهاند که کنترل همهجانبه چتها دقیقا به همان اندازه غیرقابلقبول است که نامههای فیزیکی همهی آدمها را بدون هیچ دلیلی باز کنیم.
کدام پیامها امن میمانند؟
پیامرسانهای با رمزنگاری سرتاسری مثل «واتساپ» و «سیگنال» از این قانون مستثنا هستند. در این پیامرسانها محتوای گفتگو فقط برای فرستنده و گیرنده قابل خواندن است و حتی خود شرکت هم به آن دسترسی ندارد؛ اما پیامهای عادی، ایمیلها و دایرکتهای شبکههای اجتماعی همچنان قابل اسکن خواهند بود.
این معافیت به معنای مستثناشدن کامل خود واتساپ، سیگنال یا سایر پیامرسانها نیست؛ بلکه فقط ارتباطاتی را شامل میشود که واقعاً با رمزنگاری سرتاسری محافظت شدهاند. دادههای دیگری مانند فرادادهها، گزارشهای کاربران، اطلاعات حساب یا بخشهایی از سرویس که رمزنگاری سرتاسری ندارند، لزوماً مشمول همین معافیت نیستند.
هرچند در برخی موارد امنیت رمزنگاری سرتاسری در پیامرسانهایی مثل واتساپ و سیگنال دور زده شده که در نوشدارو هم به آنها پرداختیم؛ اما همچنان امنترین راه برای گفتوگوهای حساس استفاده از پیامرسانی است که رمزگذاری سرتاسری آن بهطور پیشفرض فعال است.
