توکن حریم خصوصی یا ماشین جعل پول؟ چرا قیمت رمزارز «زی‌کش» سقوط کرد؟

توکن محبوب «زی‌کش» (Zcash) که به خاطر تمرکز ویژه بر حریم خصوصی کاربران شناخته می‌شود، در کمتر از ۲۴ ساعت با سقوط سنگین ۳۸ درصدی مواجه شده است. دلیل این ریزش شدید، افشای یک آسیب‌پذیری حیاتی در سیستم امنیتی شبکه بود که می‌تواند مفهوم و کارکرد توکن‌های حریم خصوصی را به کل زیر سوال ببرد.

ماشین چاپ پول پنهان

توسعه‌دهندگان این شبکه (Shielded Labs) اعلام کردند که این باگ در هسته‌ی «استخر محرمانه ارکارد» (Orchard) شناسایی شده است. اگر یک هکر از این نقص استفاده می‌کرد، می‌توانست بدون باقی گذاشتن کوچک‌ترین ردپایی در بلاک‌چین، به تعداد نامحدود توکن تقلبی ZEC تولید کند. به زبان ساده‌تر، تصور کنید شخصی به دستگاه چاپ پول بانک مرکزی دسترسی پیدا کند و بی‌وقفه اسکناس‌ چاپ کند، اما حتی خود بانک هم قادر به تشخیص این تقلب نباشد!

نکته نگران‌کننده این است که این آسیب‌پذیری از ماه مِی ۲۰۲۲ (زمان راه‌اندازی Orchard) در کدهای شبکه وجود داشته و برای چهار سال تمام از چشم کارشناسان پنهان مانده بود. در نهایت یک مهندس امنیت با کمک مدل پیشرفته هوش مصنوعی آنتروپیک Opus 4.8 توانست این خطای پنهان را در دو خط کد شناسایی کند. تیم توسعه‌دهنده نیز بلافاصله با یک به‌روزرسانی اضطراری این مسیر نفوذ را مسدود کرد.

چاقوی دولبه حریم خصوصی

بلاکچینِ اکثر ارزهای دیجیتال از جمله «بیت‌کوین» شفاف است و هرگونه تراکنش یا دستکاری مشکوکی در آن‌ها بلافاصله در شبکه رهگیری می‌شود؛ اما ماهیت پروژه‌هایی مانند زی‌کش بر پایه «پنهان‌سازی اطلاعات» است. به همین دلیل، تیم توسعه‌دهنده به صراحت اعلام کرده به دلیل رمزنگاری پیچیده شبکه، هیچ راه قطعی برای اثبات این موضوع وجود ندارد که آیا پیش از کشف باگ، کسی از آن برای تولید توکن تقلبی سوءاستفاده کرده است یا خیر. همین عدم قطعیت سرمایه‌گذاران را به شدت ترسانده؛ تا جایی که چهره‌های سرشناس بازار اعلام کرده‌اند تمام دارایی زی‌کش خود را فروخته‌اند.

به باور کارشناسان این اتفاق زنگ خطری جدی برای تمام پروژه‌های متمرکز بر حریم خصوصی است و نشان می‌دهد که پنهان‌سازی بیش از حد تراکنش‌ها، می‌تواند به پاشنه آشیل این شبکه‌ها تبدیل شود.