بازی «روبلاکس» (Roblox) یکی از محبوبترین پلتفرمهای سرگرمی در میان کودکان و نوجوانان است. اگر در خانه فرزندی دارید، احتمالاً نام این بازی را شنیدهاید یا دیدهاید که کودک درون آن در حال ساختن بازیهای جدید و تعامل با دیگران است. اما گزارشهای جدید نشان میدهد که این دنیای رنگارنگ دیجیتال، ممکن است آنقدرها که به نظر میرسد امن نباشد.
به تازگی، سازمانهای غیرانتفاعیِ فعال در حوزهی ایمنی کودکان، از جمله مؤسسات «Fairplay» و «NCOSE»، نامهای به کمیسیون تجارت فدرال آمریکا (FTC) ارسال کردهاند و از این نهاد خواستهاند تا خطرات روبلاکس برای کودکان را به طور جدی بررسی کند.
مشکل دقیقاً چیست؟
در ظاهر، روبلاکس یک بازی ساده است. اما در واقعیت، با یک شبکهی اجتماعی بزرگ روبهرو هستیم که در آن کاربران میتوانند بازی بسازند، با هم چت کنند و با استفاده از پول مجازی به نام «روباکس» (Robux) خرید کنند. شکایت نهادهای حمایتی روی سه محور اصلی تمرکز دارد که مستقیماً بر زندگی کودک تأثیر میگذارد:
- روابط ناامن و خطر افراد سودجو: ابزارهای گفتوگوی درونِ بازی میتوانند راهی برای ارتباط افراد بزرگسالِ ناشناس با کودکان باشند. پیش از این نیز روبلاکس با شکایتهای متعددی روبهرو شده بود که ادعا میکردند این پلتفرم در جلوگیری از ارتباط شکارچیان آنلاین با کودکان کوتاهی کرده است.
- ترفندهای فریبندهی مالی: روبلاکس متهم است که با طراحیهای بهخصوص، کودکان را بهگونهای درگیر میکند که تمایل شدیدی به خریدهای درونبرنامهای پیدا کنند. پول رایج داخل بازی با پول واقعی (دلار یا معادل ریالی آن در خریدهای واسطهای) تهیه میشود و این موضوع میتواند هزینههای ناخواسته برای والدین بتراشد.
- نقض حریم خصوصی: ادعا شده که این پلتفرم حجم زیادی از دادههای شخصی کودکان زیر ۱۳ سال را جمعآوری میکند که این موضوع نقض آشکار قوانین حفاظت از حریم خصوصی کودکان در فضای آنلاین است.
پاسخ روبلاکس به این اتهامات چه بوده؟
شرکت سازندهی این بازی، اتهامات واردشده را رد کرده و در واکنش گفته است که پلتفرم آنها برای سرگرمی و ارتباط سالم طراحی شده است و نمیخواهد درگیری کوتاهمدت برای کاربران ایجاد کند. آنها همچنین تاکید کردهاند که در سهماههی نخست سال ۲۰۲۶، از میان ۱۳۲ میلیون کاربر فعال روزانهی آنها، فقط ۱٬۴ درصد هزینهای پرداخت کردهاند و قوانینی سفت و سخت برای جلوگیری از قمار مجازی در این بازی وجود دارد.
با وجود این تکذیبها، فشار اذهان عمومی و شکایتهای قانونی در سالهای گذشته باعث شده تا روبلاکس اخیراً امکاناتی مانند احراز سن، اعمال محدودیتهای بیشترِ کنترل محتوا برای اکانتهای زیر ۱۶ سال، اتصال حساب والدین به فرزند و استفاده از هوش مصنوعی برای نظارت بر چتها را اضافه کند؛ تغییراتی که نشان میدهند نگرانیهای امنیتی بسیار جدی و واقعی بودهاند.
چگونه از فرزندمان در برابر خطرات مالی و ارتباطی این بازی محافظت کنیم؟
نیازی نیست دچار ترس و اضطراب شوید یا بازی را به طور کامل از دستگاه فرزندتان پاک کنید. محدودیت معمولاً نتیجهی عکس میدهد. در عوض، میتوانید با چند اقدام سادهی زیر، کنترل اوضاع را در دست بگیرید:
- حساب خود را متصل کنید: در بخش تنظیمات بازی، از قابلیت اتصال حساب والدین (Linked Parent Accounts) استفاده کنید. این کار به شما اجازه میدهد روی فعالیتها و زمان بازی فرزندتان نظارت داشته باشید.
- چتها را محدود کنید: در تنظیمات حریم خصوصی، امکان گفتوگوی متنی و صوتی با افراد ناشناس را برای کودک خود محدود یا غیرفعال کنید.
- دسترسی مالی را قطع کنید: هرگز اطلاعات کارت بانکی یا رمزهای پرداخت خود را روی گوشی یا دستگاهی که فرزندتان با آن بازی میکند، ذخیره نکنید. اگر کودک شما به خریدهای درونبرنامهای نیاز دارد، این کار باید شخصاً و با نظارت خودتان انجام شود.
- گفتوگوی شفاف داشته باشید: با فرزندتان دربارهی خطرات صحبت کردن با غریبهها در فضای بازی حرف بزنید و به او اطمینان دهید که اگر کسی در فضای بازی از او اطلاعات شخصی خواست یا رفتار نامناسبی داشت، میتواند بدون هیچ ترسی مسأله را با شما در میان بگذارد.
