بدون شک، سرعت بالای دانلود با اینترنتِ فیبر نوری، هر انسانی را هیجانزده میکند. با این سرعت میتوان یک فیلم دوساعته با کیفیت بالا را در عرض چند دقیقه دانلود کرد؛ اما آیا میدانستید همین کابلهای شیشهایِ ظریف که اینترنت را به خانههای ما میآورند، میتوانند نقش یک میکروفون مخفی را برای جاسوسها بازی کنند؟
اخیراً پژوهشی از «دانشگاه پلیتکنیک هنگکنگ» منتشر شده است که نشان میدهد از طریق همین تجهیزات میتوان مکالمات افراد را شنود کرد. در این مطلب از نوشدارو به زبان ساده بررسی میکنیم که این فناوری چگونه کار میکند و چقدر باید نگران حریم خصوصی خود باشیم.
کابلها چگونه صدای ما را میشنوند؟
صدا در واقع نوعی «موج و لرزش در هوا» است. وقتی در نزدیکی یک کابل فیبر نوری صحبت میکنیم، این لرزشها تغییرات بسیار کوچک و نامحسوسی در کابل ایجاد میکنند. داخل کابلهای فیبر نوری، نور در رشتههای شیشهای حرکت میکند. این لرزشهای کوچک باعث میشوند الگوی حرکت یا بازتاب نور در داخل کابل کمی تغییر کند. با اندازهگیری همین تغییرات بسیار ظریف در نور، میتوان اطلاعاتی از صدای ایجادشده در نزدیکی کابل به دست آورد.
استتار بینقص و فرار از شنودیابها
محققان برای اجرای عملی این حمله، ابزار کوچکی به نام «گیرندهی حسی» طراحی کردند که در آن، فیبر نوری دور یک استوانه ۶۵ میلیمتری پیچیده میشود تا ارتعاشات صدا را تقویت کند. بخش نگرانکننده ماجرا (دستکم برای تیمهای امنیتی) این است که این گیرنده بهراحتی در قالب یک جعبهی تقسیمِ معمولیِ فیبر نوری استتار میشود و خطر برانگیختن شک و سوءظن را به حداقل میرساند.
علاوه بر این، سیستم آنها در محلِ شنود نیازی به برق ندارد و هیچ موج رادیوییای منتشر نمیکند. این یعنی دستگاههای استانداردِ شنودیاب هیچچیزی پیدا نمیکنند و سیستمهای ضداستراقسمع مانند «مسدودکنندههای فراصوت» (Ultrasonic jammers) هم در برابر آن بیاثرند.
آیا فیبر نوری خانهمان شنود میشود؟
برای کاربر خانگی معمولی، این سناریو بسیار بعید است. این خطر شبیه ویروس، بدافزار یا هک از راه دور نیست که با یک لینک یا چند کلیک انجام شود. مهاجم باید به زیرساخت فیبر دسترسی فیزیکی داشته باشد، بتواند تغییراتی روی مسیر کابل ایجاد کند و از تجهیزات تخصصی سنجش نوری استفاده کند. در سمت دیگر نیز به دستگاههای پیشرفتهی سنجش نوری نیاز است که قیمتهای بسیار بالایی دارند.
نکته
در محیطهای آزمایشی و واقعی، این روش به شرطی توانست بیش از ۸۰ درصد مکالمات را بدون خطای جدی بازسازی کند که کابل فاصله کمی با منبع صدا (معمولاً در حد چند متر) داشته باشد. با افزایش فاصله و وجود نویز پسزمینه، عملکرد این سیستم بهشدت افت میکند.
به گفته پژوهشگران، این روش بیشتر برای جاسوسیهای شرکتی، نظارت بر سفارتخانهها و مراکز دولتی، یا توسط «تهدیدات داخلی» (مانند تکنسینهای مخابرات، پیمانکاران فرعی یا شرکتهای خدمات شبکه) استفاده میشود.
راهکارهای مقابله با این شنود
برای سازمانها و مراکزی که اطلاعات حساس دارند، جلوگیری از نفوذ چنین شنودی اهمیت زیادی دارد. پرسش اصلی این است که مدیران امنیت شبکه برای پیشگیری از این نوع شنود فیزیکی چه اقداماتی میتوانند انجام دهند؟
به طور کلی، دو راهکار عملی برای کاهش این خطر وجود دارد:
- پلمپ و بازرسی فیزیکی: از آنجا که این روش نیازمند دستکاری فیزیکیِ مستقیم و اضافهکردن گیرندهی حسی است، بازرسی دورهای و پلمپ فیزیکیِ جعبههای شبکهی تجهیزات فیبر نوری، خطر این مداخلهها را تا حد زیادی خنثی میکند.
- قطع «فیبرهای تاریک» (Dark Fibers): در بسیاری از ساختمانهای اداری، کابلهای فیبر نوریِ قدیمی یا بلااستفادهی متعلق به شرکتهای مختلف در سقفها و دیوارها رها شدهاند (معروف به فیبرهای تاریک). پژوهشگران هشدار میدهند که این فیبرهای غیرفعال میتوانند به کانالی عالی برای شنود تبدیل شوند. سازمانهای حساس باید این خطوط بلااستفاده را کاملاً قطع و کور کنند.
در آخر
علم هر روز راههای جدیدی برای عبور از مرزهای امنیت پیدا میکند، اما آگاهی و مراقبت هوشمندانه میتواند بخش بزرگی از این تهدیدات را خنثی کند. به نظر شما آیا پیشرفت چنین فناوریهایی در عمل باعث نابودی کامل حریم خصوصی انسانها در آینده خواهد شد؟ نظرتان را برای ما بنویسید.
نظر بدهید
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.