معاملات دست دوم راهنماهای قانونی

کلاهبرداری با چک و هویت اجاره‌ای؛ مراقب این ترفند در معاملات خود باشید

خرید با پولِ نداشته‌ی دیگران
نمای نزدیک از دست فردی که آماده نوشتن روی یک چک بانکی است.
شایان ضیایی
زمان مطالعه ۳ دقیقه
صحت سنجی شده

پلتفرم‌های خرید و فروش آنلاین، تبادل کالا را به تجربه‌ای سریع و در دسترس تبدیل کرده‌اند؛ اما همین سرعت، گاهی به نقطه کوری برای «ارزیابی اعتبار معامله» تبدیل می‌شود. یکی از شگردهای کلاهبردارها در این فضا، استفاده از «هویت اجاره‌ای» است.

شما با خریداری خوش‌صحبت و موجه روبه‌رو می‌شوید که در ازای کالای گران‌قیمت‌تان، چکی ظاهراً بی‌ایراد ارائه می‌کند. غافل از اینکه این برگه‌ی به‌ظاهر قانونی، متعلق به مجرمان سابقه‌دار یا افراد آسیب‌دیده‌ی اجتماعی است، از بازار سیاه خریداری شده و اساساً کوچک‌ترین اعتباری ندارد!

چرا این ترفند جواب می‌دهد؟

هدف اصلی کلاهبردار این است که بین خودش و جرمی که مرتکب شده، فاصله‌ی قانونی بیندازد. او با استفاده از دسته‌چکِ متعلق به فردی که نه سرمایه‌ای برای از دست دادن دارد و نه دغدغه‌ای بابت عواقب قضایی، کالای شما را می‌خرد و هیچ ردپای مستقیمی از خود به جا نمی‌گذارد.

پیچیدگی ماجرا زمانی معلوم می‌شود که کلاهبردار حتی بعد از گیر افتادن هم در نقش «قربانی ناآگاه» فرو می‌رود و ادعا می‌کند که خودش نیز این چک را در ازای فروش جنس به شخصی دیگر دریافت کرده! ترفندی زیرکانه که اثبات سوءنیت کلاهبردار را در مسیر حقوقی دشوار می‌کند.

زنگ خطر مضاعف در شرایط فعلی: در نظر داشته باشید که هم‌اکنون به دلیل شرایط خاص و جنگی، اجرای «محرومیت‌های تنبیهی چک برگشتی» موقتاً تعلیق شده است. یعنی مجازات‌های بازدارنده‌ای مثل ممنوعیت افتتاح حساب، عدم صدور کارت و دسته‌چک جدید یا مسدودیت تسهیلات بانکی فعلاً اعمال نمی‌شوند! این خلأ موقت، حاشیه امن کلاهبرداران را برای استفاده از چک‌های بی‌محل و اجاره‌ای به‌شدت افزایش می‌دهد. توصیه می‌شود تا پایان این دوران، هنگام پذیرش چک در معاملات خود محتاط باشید.

در آخر: چطور از خود مراقبت کنیم؟

اعتمادِ بدون راستی‌آزمایی، بزرگ‌ترین آسیب‌پذیری ما در معاملات آنلاین یا حضوری است. برای خنثی کردن این شگرد، باید از ابزارهای شفافیت دیجیتال به عنوان سپر دفاعی استفاده کرد. قبل از پذیرفتن هر چکی، به‌ویژه در معاملات اینترنتی، دو توصیه مهم را فراموش نکنید:

  • استعلام سوابق پیش از تایید: اعتبار صادرکننده را از طریق سامانه «عدل ایران» (بخش استعلام سابقه‌ی طرح دعوای مرتبط با چک) یا خدمات آنلاین قوه‌ قضاییه در اپلیکیشن‌های معتبر بررسی کنید. اولین شرط دریافت چک صیادی، ثبت آنی آن دقیقاً به نام خودتان است.
  • حفظ زنجیره‌ی قانونیِ مسئولیت: اگر خریدار ادعا کرد چک متعلق به شخص دیگری (مثلاً همسر، شریک یا بدهکار) است و پیشنهاد داد آن را مستقیماً در سامانه‌ی صیاد به نام شما ثبت کند، قاطعانه رد کنید. فرایند قانونی این‌طور است که چک باید ابتدا به نام شخصِ خریدار ثبت شود و سپس توسط او به شما انتقال یابد. با این کار، او قانوناً در برابر شما پاسخگو می‌شود.
    • در خصوص چک‌های قدیمی (غیرصیادی) نیز، پشت‌نویسی و امضای خریدار برای انتقال مسئولیت کاملاً ضروری است.

در واقع مثل اکثر کلاهبرداری‌هایی که روزانه گریبان خیلی‌ها را می‌گیرند، با کمی دقت نظر و محافظه‌کاری می‌شود ترفندهای شخص سودجو را خنثی کرد. فراموش نکنید که کلاهبرداران معمولاً شما را به عجله می‌اندازند و به دنبال معامله در زمان‌های غیراداری‌اند. صبور باشید و زمانی معامله کنید که بتوانید تمام ابعاد ماجرا را بسنجید.

۳ پاسخ

  1. محمد نوروزی نیم‌رخ
    محمد نوروزی

    |

    درود به شما؛ واقعا جای تحسین داره پرداختن شما به صورت تخصصی به چنين موضوعاتی ، امیدوارم که همیشه موفق باشید .
    فقط یک نکته، کلاهبرداری عنوان خاص مجرمانه است که دارای ارکان خودشه، همچنين باید گفت که صرف اینکه چک دیگری رو تحویل بده شخصی ولو منتهی به صدور گواهی عدم پرداخت هم بشود به هیچ وجه مشمول عنوان کلاهبرداری نیست، و دارای عنوان قانونی (کیفری و حقوقی) خودشه، اما ممکنه در فرایند بزه کلاهبرداری از چک هم استفاده شده باشه.
    روزگارتون به سامان

  2. محمد نیم‌رخ
    محمد

    |

    مممنون بابت نوشته مفیدتون

  3. علی محمد صلاحی نیم‌رخ
    علی محمد صلاحی

    |

    در سطر {چک را در ازای فروش چنس به} غلط املایی وجود دارد.

پست‌های مرتبط

مطالب پرنگاه

ویدیوهای نوشدارو

ویدیو های بیشتر

حکایت‌های کوتاه، حقیقت‌های بزرگ

در این بخش، به بررسی دقیق و جامع نشانه‌ها و رفتارهایی می‌پردازیم که ممکن است به کلاهبرداری آنلاین مرتبط باشند. شناخت این موارد می‌تواند به شما کمک کند.

ویدیو های بیشتر

منابع