بازار ارز دیجیتال بار دیگر شاهد یک ریزش تاریخی بوده و توکن شبکه «ریو دائو» (RaveDAO) با نماد RAVE، حدود ۹۵ درصد از ارزش خود را از دست داد. طی تنها چند روز، قیمت این توکن از اوجِ ۲۷.۹۴ دلاری به ۱.۵ دلار سقوط کرد و در نتیجه آن، ۶.۳ میلیارد دلار از ارزش بازار این پروژه نابود شد.
تحلیل شبکه بلاکچین نشان میدهد که این رویداد، نمونهای کلاسیک از ترفند «پامپ و دامپ» (Pump and Dump) است که قبلا در بلاگ «نوشدارو» به طور مفصل به کالبدشکافی آن پرداخته بودیم.
پامپ اند دامپ (Pump and Dump) یعنی چی و کلاهبردارها چطور فریبمان میدهند؟
انحصار ۹۸ درصدی؛ تلهای برای معاملهگران
سقوط سهمگین قیمت توکن RAVE پس از آن رقم خورد که یک محقق شناختهشدهی بلاکچین با نام مستعار ZachXBT، مدعی شد این پروژه قربانی یک طرح هماهنگ پامپ و دامپ بوده است.
بر اساس دادههای زنجیرهای، حدود ۹۸ درصد از عرضهی توکن در اختیار افراد داخلی پروژه بود و بیش از ۹۰ درصد نقدینگی در تنها سه کیف پول کنترل میشد. این تمرکز شدید به افراد داخلی اجازه داد قیمت را بهطور مصنوعی افزایش دهند و سپس با فروش توکنهای خود، بیش از ۴۳.۶۸ میلیون دلار از موقعیتهای اهرمی معاملهگران را لیکوئید کنند.
پنهانسازی خطر با ارزشگذاری جعلی
یکی از بزرگترین خطرات در بازار ارزهای دیجیتال، تفاوت فاحش میان نقدینگی واقعی و ارزش اسمی توکنهاست. در این پروژه تنها ۲ درصد از کل توکنها برای معامله در دسترس بود و همین «شناوری پایین»، دستکاری قیمت را توسط الگوریتمهای سازمانی به شدت آسان میکرد.
نکته مهم: هرگز به حجم بازار (Market Cap) پروژههایی که شناوری بسیار پایین دارند اعتماد نکنید. این پروژهها مستعد حملات نقدینگی هستند و سازندگان میتوانند در کسری از ثانیه، ارزش کل شبکه را به صفر برسانند.
واکنش صرافیها و هشدار نهادهای نظارتی
در پی این اتفاقات، صرافیهای بزرگ از جمله «بایننس» (Binance) و «بیتگت» (Bitget) تحقیقات رسمی خود را پیرامون این دستکاری آشکار در بازار آغاز کردهاند.
اگرچه تیم RaveDAO هرگونه دستکاری عامدانه را تکذیب کرده، اما خطرات برای سرمایهگذاران همچنان پابرجاست. در حال حاضر ارزشگذاری کامل (FDV) این پروژه حدود ۳.۳۱ میلیارد دلار برآورد میشود و بیش از ۷۵۲ میلیون توکنِ قفلشده در آستانه ورود به بازار هستند. این ارقام نشان میدهند که نقدینگی واقعی این توکن بسیار کمتر از اعداد اعلامی است.
«کمیسیون معاملات آتی کالا» (CFTC) در آمریکا هم هشدار داده که چنین الگوهایی با نقدینگی کم و تمرکز شدید مالکیت، نشانههای بارز طرحهای پامپ و دامپ هستند و کاربران باید هوشیار باشند.
