لباس را معمولاً برای گرم ماندن، راحتی یا خوشتیپ بودن انتخاب میکنیم؛ اما یک هنرمند آلمانی پرسش متفاوتی مطرح کرده: چه میشود اگر همان لباس معمولی و روزمره، بتواند کاری کند که دوربینهای مجهز به هوش مصنوعی، اصلاً شما را «آدم» تشخیص ندهند؟!
سایمون وکرت، هنرمند ساکن برلین، مجموعهای از لباسهایی طراحی کرده که برای گیج کردن سیستمهای تشخیص انسان ساخته شدهاند. این لباسها به چشم ما کاملاً عادیاند و حتی شبیه طرحهای گرافیکی مدرن به نظر میرسند، اما الگوی روی پارچه قرار است الگوریتمهای «بینایی ماشین» را به اشتباه بیندازد.

پژوهشگران به این تکنیک، «حمله خصمانه» (Adversarial Attack) میگویند؛ یعنی اطلاعات بصری به شکلی طراحی یا دستکاری میشوند که هوش مصنوعی در تشخیص آنچه میبیند، به خطا میافتد. دوربین همچنان تصویر فرد را ثبت میکند، اما الگوریتم ممکن است نتواند او را بهعنوان یک انسان شناسایی کند.
نکتهی جالب:
ایده لباسهای «ضد تشخیص» آنقدرها جدید نیست. در بسیاری از نمونههای قبلی، تکهپارچهها یا الگوهای مشخصی روی لباس قرار میگرفت که با تا خوردن پارچه یا تغییر زاویه دوربین، اثرشان کمتر میشد. اما وکرت «الگوی مزاحم» را روی تمام سطح لباس پخش کرده تا با حرکت بدن و تغییر زاویه هم اثرگذار باقی بمانند.

این لباسها فعلاً بیشتر یک پروژه هنری و پژوهشیاند و نه محصولی که بشود از فروشگاه خرید. اما شاید بخش مهم پروژه، خود لباسها نباشند؛ بلکه آیندهای باشد که ترسیم میکنند.
دوربینهای مجهز به هوش مصنوعی کمکم دارند به بخشی عادی از زندگی روزمره تبدیل میشوند. شاید چند سال دیگر، همانطور که برای آفتاب عینک میزنیم و برای سرما کت میپوشیم، بعضیها هم سراغ لباسها یا وسایلی بروند که نه از عوامل محیطی، بلکه از الگوریتمها در امان بمانند!
