مشاوره‌ی مالی با هوش مصنوعی: قماری که در اکثر مواقع می‌بازید!

تا به حال از چت‌بات‌ها پرسیده‌اید که پولتان را کجا سرمایه‌گذاری کنید یا کی سهامی که دارید را بفروشید؟ پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد که بهتر است تصمیمات حساس مالی خود را به این ابزارها نسپارید چون در اغلب مواقع نتایج مطلوبی به دنبال ندارد.

۱۸ مدل، ۱۲۱ پرسش و ۵۷ درصد پاسخ نادرست

شرکت فین‌تک «سترن» (Saturn) در پژوهشی جامع با عنوان «مرجعیت مصنوعی»، ۱۸ مدل برجسته هوش مصنوعی از جمله ChatGPT، Claude، Copilot Grok و Gemini را با ۱۲۱ پرسش واقعی در زمینه‌ی مدیریت مالی آزمایش کرد. پس از بررسی بیش از ۱۰ هزار پاسخ مشخص شد که این مدل‌ها در ۵۷ درصد موارد پاسخ نادرست ارائه داده‌اند.

البته توجه کنید که خود شرکت سترن ابزار هوش مصنوعی به شرکت‌های مشاوره‌ی مالی می‌فروشد و از این‌که مردم به‌جای چت‌بات‌های عمومی، سراغ مشاور انسانی بروند سود می‌برد (بنابراین ممکن است نتایج این پژوهش لزوما بی‌طرفانه نباشد)؛ اما گزارش‌های دیگر هم از نتایج مشابه حکایت دارند.

برای مثال نظرسنجی مؤسسه‌ی «گالوپ» با همکاری شرکت مالی «ادوارد جونز» روی بیش از ۵ هزار بزرگسال آمریکایی نشان می‌دهد حدود یک‌پنجم کسانی که در یک سال گذشته دنبال راهنمایی مالی بوده‌اند، سراغ هوش مصنوعی رفته‌اند؛ در حالی که فقط حدود سه نفر از هر ده نفر به توانایی هوش مصنوعی در مدیریت پول اعتماد دارند.

اعتماد چشم‌بسته کاربران به ابزارها

هم‌زمان با این آمار، نظرسنجی مؤسسه‌ی «پنشن‌بی» (PensionBee) از ۱۰۰۰ کاربر هوش مصنوعی نشان می‌دهد که ۵۷ درصد افراد بدون هیچ‌گونه راستی‌آزمایی، مشاوره‌های مالی چت‌بات‌ها را مبنای عمل قرار می‌دهند. این تمایل در میان «نسل زد» به ۶۶ درصد می‌رسد؛ گروهی که عموماً کمترین پس‌انداز را برای جبران ضررهای مالی دارند.

همچنین ۲۳ درصد پاسخ‌دهندگان قبلاً اطلاعات مالی غلط از چت‌بات‌ها دریافت کرده‌اند و ۵ درصد آن‌ها تنها پس از اجرای توصیه و اقدام عملی، متوجه این اشتباه شده‌اند.

نکته‌ی نگران‌کننده‌تر، اطلاعاتی است که کاربران در اختیار چت‌بات‌ها می‌گذارند. در همین نظرسنجی، پاسخ‌دهندگان این اطلاعات خود را با چت‌بات به اشتراک گذاشته‌اند:

• ۱۷ درصد موجودی حساب
• ۸ درصد صورت‌حساب بانکی یا کارت اعتباری
• ۴ درصد شماره‌ی حساب یا کارت
• ۳ درصد شماره‌ی گذرنامه، گواهینامه یا شماره‌ی ملی

لحن شیوا به معنای پاسخ درست نیست

هیچ‌کدام از این یافته‌ها به این معنا نیست که هوش مصنوعی برای پرسش‌های مالی بی‌فایده است. برای فهمیدن مفاهیم، مثلاً اینکه سود مرکب چیست، صندوق درآمد ثابت با صندوق سهامی چه فرقی دارد یا در قرارداد وام دنبال چه بندهایی بگردیم، ابزار سریع و مفیدی است. مشکل اینجاست که یک پاسخ روان و مطمئن را «درست» فرض کنیم و بر اساس آن تصمیمی بگیریم که برگشتش سخت است.

برخلاف مشاوران رسمی که موظف به رعایت قانون هستند و در صورت ارائه مشاوره نادرست پاسخگو خواهند بود، سیستم‌های هوش مصنوعی هیچ مجوز، تعهد حقوقی یا مسئولیتی در قبال ضرر شما ندارند.

با هوش مصنوعی درد دل نکنید؛ ربات‌ها اشتباهاتِ ما را یاد می‌گیرند و به خودمان برمی‌گردانند

بحران اعتماد در سلامت؛ پزشک، شبکه‌های اجتماعی یا هوش مصنوعی؟

گزارش جعلی هوش مصنوعی، آمریکا را تا آستانه جنگ با چین برد!