برای محافظت از خود در برابر انفجار و ریزش آوار، شناخت روشهای درست پناه گرفتن بسیار حیاتی است. دانستن این نکات میتواند جان شما و اطرافیانتان را نجات دهد. بهتر است مکانهای مناسب را از قبل شناسایی کنید، تا در لحظهی بحران نیاز به تصمیمگیری نداشته باشید.
بهترین مکانها برای پناه گرفتن
- زیرزمین و پارکینگهای زیرزمینی امنترین مکانها در برابر موج انفجار و آسیبهای ناشی از آن هستند.
- اگر هنگام انفجار در ساختمان هستید، نزدیک دیوارهای بدون پنجره یا سطوح شیشهای بمانید، اما به خود دیوار تکیه ندهید؛ چرا که ممکن است در اثر موج انفجار یا لرزش، دچار آسیب شوید.
- در فضای باز، به دنبال نزدیکترین ساختمان یا پایینترین نقطه زمین باشید.
- اگر زیرزمین در دسترس نیست، به پایینترین طبقه ساختمان بروید.
- از پنجرهها فاصله بگیرید و اگر ممکن است، شیشهها را با لایه محافظ پلاستیکی یا چسب پهن بپوشانید تا از پرتاب خردهشیشهها جلوگیری شود.

در فضای باز چه کنیم؟
اگر امکان پناه گرفتن در ساختمان را ندارید، پایینترین نقطه ممکن را پیدا کنید و بدن خود را تا حد ممکن به زمین بچسبانید.
میتوانید در جویها یا هر فرورفتگی طبیعی پناه بگیرید.
پس از انفجار، ترکشها و آوار معمولاً به سمت بالا پرتاب میشوند، بنابراین پایینترین مکان، امنترین نقطه خواهد بود.
روی شکم دراز بکشید، صورتتان را روی زمین قرار دهید و با دستها از سرتان محافظت کنید.
نکات ایمنی تکمیلی:
- قسمتهای بدون پوشش بدن را با هر نوع پارچه نسوز بپوشانید؛ حتی کت، ژاکت یا روزنامه میتوانند از پوست در برابر سوختگی محافظت کنند.
- چشمان خود را ببندید تا از ورود ترکش جلوگیری شود.
- دهان خود را کمی باز نگه دارید تا فشار موج انفجار به ریهها آسیب نزند.
کارهایی که باید انجام دهید ✅
✅ امنترین نقطه خانه یا محل کارتان را از قبل شناسایی کنید. از «قانون دو دیوار» استفاده کنید؛ یعنی به فضای راهرو مانندی بروید که از دو طرف توسط دیوار محافظت میشود.
✅ اگر ساختمان زیرزمین یا پناهگاه ندارد، راهپلههای بتنی بدون پنجره معمولاً انتخاب بهتری هستند.
✅ روکشهای پلاستیکی یا چسب پهن برای پوشاندن پنجرهها تهیه کنید تا از پاشیدن خردهشیشه جلوگیری شود.
✅ با استفاده از میز، تشک یا کتابهای قطور یک پناهگاه موقت و ایمن بسازید.
✅ به محض شنیدن صدای انفجار یا آژیر، به زمین دراز بکشید، دستها را روی سر بگذارید و دهانتان را باز نگه دارید.
✅ مطمئن شوید که آب آشامیدنی و غذای خشک در دسترس دارید و بعد از انفجار، آماده قطع برق و گاز خانه باشید.
کارهایی که نباید انجام دهید ❌
❌ به انفجارها، پهپادها یا هواپیماها نگاه نکنید.
❌ برای عکسبرداری یا فیلمبرداری از خانه خارج نشوید.
❌ کنار پنجرهها پناه نگیرید.
❌ به دیوارها تکیه ندهید.
❌ بهصورت گروهی در یک نقطه تجمع نکنید، بهویژه در فضای باز.
اهمیت تمرین
به خاطر داشته باشید که اجرای این نکات در لحظه بحران ممکن است دشوار باشد. به همین دلیل، لازم است از همین حالا این تکنیکها را تمرین و درونیسازی کنید.
انفجار با زلزله تفاوتهای مهمی دارد. بنابراین، گرچه برخی نکات مشترکاند، اما تکنیکها باید متناسب با نوع خطر تفکیک شوند.
برای مثال، برخلاف زلزله، هنگام انفجار از ساختمان خارج نشوید و در چارچوب در پناه نگیرید.
