بحران و شرایط اضطراری حفاظت فیزیکی

کاهش خطر پرتاب شیشه در لحظه انفجار: چه کنیم و چه نکنیم؟

ایمنی در برابر موج انفجار
تصویری از پنجره‌های شکسته ساختمان‌ها بعد از انفجار در تهران
شایان ضیایی
زمان مطالعه ۵ دقیقه
صحت سنجی شده

هنگام وقوع بسیاری از انفجارها، اصلی‌ترین خطری که ساکنین خانه‌های اطراف را تهدید می‌کند، تخریب خودِ ساختمان نیست، بلکه پرتاب ترکش‌های شیشه‌ای با سرعت بالا یا کنده شدن درها از جا بر اثر تغییر شدید فشار هواست.

موج انفجار یک فاز فشار بسیار شدید و کوتاه‌مدت دارد که بسته به جهت موج، شکل ساختمان و نوع اجزای بازشو، می‌تواند شیشه‌ها را بشکند، قاب‌ها را از جا در بیاورد و حتی درهای داخلی را از وسط متلاشی کند. بنابراین باید از قبل برای چنین اتفاقی آماده باشیم و راهکارهای ضروری را بشناسیم.

اولین و مهم‌ترین نکته

اگر قرار باشد تنها یک توصیه برای محافظت در برابر پرتاب خرده‌شیشه داشته باشیم این است که در دوران خطر، تخت خواب و مبلمان را کاملاً از خط پنجره‌ها دور کنید و در نقاط کور خانه قرار دهید. از طرف دیگر لازم است یک اتاق امن در خانه تعیین کنید و با شنیدن اولین صداهای هشدارآمیز، تمام اعضای خانواده به همان اتاق پناه ببرند (بهترین نقاط معمولا راهروهای داخلی، حمام‌های بدون پنجره و اتاق‌هایی با کمترین سطح شیشه‌ای هستند).

دور ماندن از پنجره‌ها و نگاه نکردن به جهت انفجار، بهترین و موثرترین کاری است که می‌توانید برای محافظت از جان خودتان و عزیزان‌تان انجام دهید. هر راهکار دیگری که در این مطلب گفته می‌شود صرفاً برای کاهش خطر پرتاب قطعات شیشه است؛ نباید به آن‌ها به چشم راهکارهای غایی نگاه کرد.

پس همین حالا تخت، مبل، صندلی کار، میز کامپیوتر، محل بازی کودک و هرجایی که زیاد می‌نشینید یا می‌خوابید را از مقابل‌ پنجره‌ها جمع کنید و به بخش‌های داخلی خانه ببرید.

خنثی‌سازی خطر مرگبار شیشه‌ها

شیشه ضعیف‌ترین بخش ساختمان است و ترکش‌های آن هم اصلی‌ترین عامل جراحت در زمان انفجار هستند. هدف ما جلوگیری از شکستن شیشه نیست (چون در برابر امواج شدید تقریباً غیرممکن است)، بلکه می‌خواهیم از پرتاب قطعات شیشه جلوگیری کنیم.

این ترکش‌های شیشه‌ای را شوخی نگیرید. گاهی انفجار می‌تواند آنقدر قدرتمند باشد که خرده‌شیشه‌ها با سرعت در دیوار روبه‌رویی فرو می‌روند، گوشت انسان که هیچ!

۱. تکنیک شبکه‌بندی با چسب

اینفوگرافی از روش‌های صحیح چسب زدن روی شیشه برای جلوگیری از پرتاب شدن خرده‌شیشه در زمان افنجار
  1. ترجیحاً از چسب‌های برزنتی و اگر در دسترس نبود، از چسب‌های پهن و ضخیم بسته‌بندی استفاده کنید؛
  2. ابتدا از داخل یک ضربدر (X) بزرگ، گوشه تا گوشه شیشه بزنید؛
  3. سپس یک شبکه شطرنجی ایجاد کنید و به سراسر شیشه، اُریب چسب بزنید؛
  4. حتماً انتهای چسب‌ها را تا روی قاب (فریم) پنجره امتداد دهید تا اگر شیشه خرد شد، احتمال پرت شدن تمام صفحه‌ی شیشه به داخل اتاق کاهش یابد.

۲. سپر پتویی

آویزان کردن پتوهای ضخیم یا لحاف پشت پنجره‌ها می‌تواند موثر واقع شود، اما دقت کنید که اگر پایین پتو آزاد باشد، موج انفجار پتو را به بالا پرت می‌کند و شیشه‌ها از زیر آن وارد اتاق می‌شوند.

پایین پتو یا پرده بسیار ضخیم را باید با قرار دادن اجسام سنگین (مثل مبلمان) روی زمین مهار کنید تا مثل یک تور، ترکش‌ها را در خود نگه دارند. اگر لبه پتو به زمین نمی‌رسد، گوشه‌های آن را به دیوار میخ کنید.

۳. برچسب‌های امنیتی (Window Films)

اگر بودجه و امکانش را دارید، خرید و نصب برچسب‌های بی‌رنگ امنیتی (یا به اصطلاح Window Films با ضخامت ۴ میل یا بیشتر) به مراتب از چسب‌های معمولی بهتر است. این برچسب‌ها هم می‌توانند خطر پرتاب خرده‌شیشه را کاهش دهند، اما کارایی‌شان به ضخامت و کیفیت نصب‌شان بستگی دارد.

تصویری از شیشه‌های شکسته پنجره‌های یک آپارتمان و سالم ماندن پنجره‌های طبقه‌ای که چسب مشبک به شیشه‌ها زده است
به تاثیر استفاده از چسب در حفاظت در شیشه‌ها دقت کنید.

۴. تخلیه منطقه خطر

بار دیگر تاکید می‌کنیم که محل نشستن دائمی یا تخت خواب نباید در مسیر مستقیم پنجره‌ها باشد. مبلمان و تخت‌ها را به نقاط کور اتاق (دیوارهایی که روبه‌روی پنجره نیستند) منتقل کنید.

نکاتی که بالاتر گفتیم اگرچه می‌توانند از خطر پاشیدن خرده‌شیشه‌ها بکاهند، اما نباید به شما احساس امنیت کاذب بدهند. حتی اگر از تمام نکات پیروی کردید، همچنان بهترین توصیه این است که در زمان خطر، تا جای ممکن از پنجره‌ها و سایر سطوح شیشه‌ای فاصله بگیرید.

۵. باز نگه داشتن پنجره‌ها

اختلاف فشار اصلی‌ترین دلیل آسیب دیدن پنجره‌هاست. در دورانی که هر لحظه امکان بمباران وجود دارد، دو پنجره در دو نقطه مختلف از خانه را اندکی باز نگه دارید تا موج انفجار مسیری برای ورود و خروج داشته باشد و آسیب کمتری به اجزای داخل منزل وارد شود.

۶. کیت آمادگی برای خطر خرده‌شیشه

یکی از آسیب‌های شایع بعد از شکستن شیشه‌ها این است که شخص با پای برهنه یا عجله روی خرده‌شیشه راه می‌رود. توصیه می‌شود در همان نقطه‌ای که به عنوان محل امن خانه انتخاب کرده‌اید، یک کیت کوچک شامل موارد زیر هم دم دست داشته باشید:

نمایی از درهای شکسته یک مجمتع بعد از انفجار در تهران

ایمنی درها

موج انفجار می‌تواند درهای معمولی را به راحتی از لولا در بیاورد یا زبانه و قفل آن‌ها را متلاشی کند. گاهی اوقات هم تمامِ در از فریم درمی‌آید و تبدیل به یک پرتابه سنگین می‌شود. بنابراین همین‌طور که دنبال بهترین نقطه خانه برای پناه گرفتن می‌گردید، جایی دور از درها انتخاب کنید تا در خطر برخورد با آن‌ها قرار نگیرید.

۱. مقاوم‌سازی نقاط اتصال (لولاها و زبانه)

پیچ‌های کوتاه لولاها و صفحات فلزی قفل روی چارچوب در، به سرعت در برابر فشار موج انفجار تسلیم می‌شوند.

جایگزین کردن لولاهای قدیمی با پیچ‌های فولادی بلند (حداقل ۷ تا ۱۰ سانتی‌متر) و استفاده از زبانه‌های قفل بلندتر و قطورتر، مقاومت در برابر کنده شدن را به طرز چشمگیری افزایش می‌دهد. اما از آن‌جایی که این روش نیاز به صرف هزینه و وقت دارد، شاید برای هرکسی امکان‌پذیر نباشد.

۲. باز گذاشتن درهای داخلی

درهای توخالی داخلی (HDF یا درهای چوبی سبک) در برابر موج انفجار به راحتی از وسط می‌شکنند. در زمان خطر جدی، درهای داخلی خانه (مانند در اتاق‌خواب‌ها یا سرویس بهداشتی) را باز بگذارید یا با یک مانع سنگین جلوی بسته شدن آن‌ها را بگیرید.

موج انفجار در محیط‌های بسته به دنبال راه فرار می‌گردد و اختلاف فشار در اتاق‌های مختلف می‌تواند باعث کنده شدن درهای داخلی و پرتاب آن‌ها شود. باز بودن درها به عبور جریان هوا و کاهش فشار کمک می‌کند.

۱۳ پاسخ

  1. سروش پارساراد نیم‌رخ
    سروش پارساراد

    |

    عالی راهنمایی کردید اما اول باید با اعلام آژیر قرمز آمادگی رو ایجاد کرد

    1. گودرزی نیم‌رخ
      گودرزی

      |

      دقیقا. نمیدونم چرا آژیر خطر( قرمز) رو نمیزنن دگر؟؟

    2. حانیه نیم‌رخ
      حانیه

      |

      باتشکر از نکات خیلی خوب واموزنده
      برای همه ایران سلامتی ارزومندم انشاءالله خیلی زود جنگ تمام شود مواظب خودتون وعزیزانتون باشید 🙏🏻

  2. لیلون نیم‌رخ
    لیلون

    |

    عالی بود
    امیدوارم و ان شالله هر چ زودتر جنگ به پایان برسه

  3. آقای دکتر نیم‌رخ
    آقای دکتر

    |

    😐 با باز گذاشتن پنجره‌ها، حتی اندک، باعث آسیب شدید به پرده گوش و ریه‌ها خواهیم شد، نسیم نیست که بیاد و بره، موج انفجاره، بسته به شدت و محل انفجار میتونه پرده گوش و ریه‌ها رو پاره کنه، پس هر چقدر بسته تر، بهتر…

  4. واقعا عالی و جامع و کاربردی.
    تشکر

  5. نینا ذوالقدری نیم‌رخ
    نینا ذوالقدری

    |

    آیا با کمی باز گذاشتن یک یا چند پنجره امکان شکستن شیشه‌ها کم نمیشه؟

    1. پشتیبانی نوشدارو

      |

      باز یا نیمه‌باز گذاشتن پنجره راه‌حل قابل‌اعتمادی نیست؛ دور شدن از پنجره راه‌حل درست‌تری است.

  6. majid mehraban نیم‌رخ
    majid mehraban

    |

    زمان جنگ عراق من کم سن و سال بودم اما یادمه خونمون شیشه ها و پنجرهاش و بانوارچسب پهن چسب کاری کرده بودیم .
    توضیحاتتون درسته موج انجار شیشه ک هیچی چارچوب پنجره رو و درهارو ازجا کنده بود
    امیدوارم روزی برسه ک بجای نوارچسب ب پنجرها گلدون و لبخند باشه تاخون و شیشه شکسته حتی در جهنم

  7. درود بر شما ،عالی

  8. Sh Parvin نیم‌رخ
    Sh Parvin

    |

    خدایا کمک از دست این روزگار

  9. فرهاد نیم‌رخ
    فرهاد

    |

    خوب

  10. قاسم حبیبی نیم‌رخ
    قاسم حبیبی

    |

    در مورد چسب زدن به شیشه ها بسیار اموزنده و مفید بود

پست‌های مرتبط

مطالب پرنگاه

ویدیوهای نوشدارو

ویدیو های بیشتر

حکایت‌های کوتاه، حقیقت‌های بزرگ

در این بخش، به بررسی دقیق و جامع نشانه‌ها و رفتارهایی می‌پردازیم که ممکن است به کلاهبرداری آنلاین مرتبط باشند. شناخت این موارد می‌تواند به شما کمک کند.

ویدیو های بیشتر

منابع