شاید باورش سخت باشد، اما دیتاسنترهای هوش مصنوعی آنقدر گرما تولید میکنند که دمای محیط اطراف را تا ۹.۱ درجه سانتیگراد افزایش میدهند. این پدیده که به «جزایر گرمایی دیتاسنتر» معروف شده، احتمالاً همین حالا زندگی ۳۴۰ میلیون نفر را تحت تأثیر قرار داده است.
شرکتهای تحلیلی پیشبینی میکنند که ظرفیت دیتاسنترها بین سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۰ دو برابر خواهد شد. این رشد سریع، محققان را به بررسی تاثیرات زیستمحیطی مراکز داده سوق داده و نتایج جالبی هم به همراه داشته.
آمار و ارقام کلیدی
محققان دانشگاه کمبریج با بررسی دادههای ماهوارهای ۲۰ سال گذشته و موقعیت بیش از ۸۴۰۰ دیتاسنتر، به نتایج شگفتانگیزی دست یافتهاند:
- حداکثر افزایش دما: در موارد شدید، دمای سطح زمین در اطراف دیتاسنترها تا ۹.۱ درجه سانتیگراد افزایش یافته است.
- میانگین گرمایش: در ماههای پس از راهاندازی هر دیتاسنتر جدید، دمای محیط حدود ۲ درجه سانتیگراد بیشتر میشود.
- گستره تأثیر: افزایش دما تا فاصله ۱۰ کیلومتری دیتاسنتر قابل مشاهده است و در فاصله ۷ کیلومتری، فقط ۳۰ درصد کمتر میشود.
باید توجه داشت که تمرکز این آمارها روی دیتاسنترهایی بوده که دور از مناطق شهری پرتراکم ساخته شدهاند؛ تا اثر گرمایی آنها با گرمای شهرها اشتباه گرفته نشود. دیگر خودتان تصور کنید که شرایط برای دیتاسنترهای شهری چگونه است!
۳۴۰ میلیون نفر در معرض گرمای اضافی
براساس دادههای جمعیتی، هماکنون بیش از ۳۴۰ میلیون نفر در شعاع ۱۰ کیلومتری دیتاسنترها زندگی میکنند و دمای محیط زندگیشان بالاتر از حد طبیعی است.
نمونههای بارز این تاثیر در منطقه «باخیو» مکزیک و استان «آراگون» اسپانیا دیده شده؛ مناطقی که بین سالهای ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۴ افزایش دمای ۲ درجهای را تجربه کردند و هیچ دلیل مشخص دیگری جز فعالیت دیتاسنترها برای این افزایش حرارت پیدا نشده است.
در آخر: مشکلی که فقط بزرگتر میشود!
پژوهشگران هشدار میدهند که با توجه به رشد دیوانهوار هوش مصنوعی، پدیده جزایر گرمایی دیتاسنتر میتواند به «مشکلی بزرگ» تبدیل شود. چه این گرما مستقیماً از پردازندهها تولید شود و چه ناشی از گرم شدن ساختمان دیتاسنتر زیر نور خورشید باشد، نتیجه یکسان است: دمای زمین در آن منطقه به شکلی قابل توجه بالاتر میرود و باید تدبیری برای این مشکل رو به افزایش سنجیده شود.
