اگر روزهای بیبرقی یا کمآبی از راه برسند، بسیاری از کارهای روزمره مثل شستن لباس دیگر مثل روزهای عادی نیستند. در این شرایط هدف این نیست که همهی لباسها برق بزنند؛ هدف اینست که با کمترین مصرف آب، جلوی بوی بد، آلودگی، عرقسوز شدن و عفونتهای پوستی را بگیریم.
در ادامه میگوییم قواعد شستن لباسها بدون ماشین لباسشویی و در کمآبی چیست.
اولویت را درست انتخاب کنید
در شرایط بحران لازم نیست همه لباسها را بشویید. اولویت با لباسهایی است که مستقیماً با بدن تماس دارند یا میتوانند باعث آلودگی و بیماری شوند:
- لباس زیر
- جوراب
- لباس بچه
- حوله شخصی
- پارچهها یا لباسهای قاعدگی
- لباسهایی که با خون، ترشحات، گلولای آلوده یا فاضلاب تماس داشتهاند
اما لباسهای رویی مثل شلوار، مانتو، پیراهن یا هودی اگر فقط کمی عرق کردهاند و آلودگی واضح ندارند، معمولاً میتوانند با هوا خوردن و لکهگیری موضعی، مدت طولانیتری قابل استفاده بمانند.
بهجای شستن کامل، موضعی بشویید
چرک لباس معمولاً در همه جای آن پخش نیست. زیر بغل، یقه، سرآستین، کشاله لباس زیر و کف جوراب معمولاً آلودهترین نقاط هستند. بهجای خیس کردن کل لباس، فقط همین قسمتها را بشویید.
برای این کار کافیست:
- یک لگن یا کاسه کوچک داشته باشید؛
- کمی آب و مقدار کمی شوینده استفاده کنید؛
- با دست، پارچه یا اسفنج، فقط قسمتهای کثیف را بسابید؛
- در آخر با کمی آب همان بخش را آبکشی کنید.
این روش هم آب کمتری مصرف میکند، هم برای لباسهای ضروری کاملاً کاربردی است.
روش دو لگنه: ساده و کممصرف
یکی از بهترین روشهای خانگی، شستن لباس با دو ظرف است:
- ظرف اول: آب و مقدار کمی شوینده
- ظرف دوم: آب تمیز برای آبکشی کوتاه
چند تکه لباس ضروری را با هم جمع کنید؛ مثلاً دو لباس زیر، یک زیرپوش و یک جفت جوراب. ابتدا آنها را در ظرف اول (فقط قسمتهای مهم) بشویید. بعد خیلی کوتاه در ظرف دوم آبکشی کنید. اگر آب در دسترس حتی از این هم کمتر است، میتوانید بهجای استفاده از لگن دوم، با بطری یا پارچ روی لباس آب بریزید.
وقتی آب خیلی کم است، بدن را تمیزتر نگه دارید
اگر واقعاً با کمبود شدید آب روبهرو هستید، تمیز نگه داشتن بعضی قسمتهای بدن از شستن تعداد زیادی لباس مهمتر است. این نواحی را در اولویت بگذارید:
- دستها
- صورت
- زیر بغل
- کشاله ران
- پاها
اگر این بخشهای بدن تمیز بمانند، هم لباسها دیرتر بو میگیرند و هم خطر مشکلات پوستی کمتر میشود. در چنین شرایطی، شستن دستها بعد از توالت، قبل از غذا و بعد از تماس با لباسهای آلوده از هر کار دیگری مهمتر است.
برای شستوشوی روزمره، شوینده معمولی کافی است
برای بیشتر لباسهای معمولی، آب و کمی شوینده کافی است. لازم نیست برای هر بار شستشو سراغ مواد قوی بروید.
نکته مهم برای خون و فاضلاب: اگر لباسی آغشته به خون است، حتماً آن را فقط با آب سرد بشویید (آب گرم لکه خون را تثبیت میکند). همچنین اگر لباس با مدفوع، فاضلاب یا آب سیلاب تماس داشته، شوینده معمولی به تنهایی کافی نیست و برای جلوگیری از بیماریهای عفونی باید از آب داغ یا مواد ضدعفونیکننده (مثل مقدار کمی سفیدکنندهی مناسب پارچه) استفاده کنید.
هشدار: وایتکس یا سفیدکننده را هرگز با جرمگیر، جوهرنمک یا شویندههای دیگر مخلوط نکنید. این کار میتواند گازهای خطرناک تولید کند.
لباس آلوده را از بقیه جدا کنید
اگر لباسی با آبِ آلوده، سیلاب، گلولای، خون یا ترشحات تماس داشته، آن را با بقیه لباسها قاطی نکنید. این لباسها باید جداگانه شسته شوند.
دقت کنید: اگر این لباسها خیس هستند، آنها را همانطور خیس داخل کیسه پلاستیکی رها نکنید، زیرا سریعاً کپک میزنند و منبع عفونت میشوند. بهتر است اول آنها را زیر آفتاب خشک کنید و سپس در یک کیسه جداگانه نگه دارید تا زمان شستشوی مناسب فرا برسد. بعد از دست زدن به این لباسها حتماً دستهایتان را بشویید.
خشککردن صحیح، نیمی از کار است
لباس خیس یا نمدار خیلی زود بو میگیرد و میتواند محیط خوبی برای رشد قارچ و آلودگی باشد. بعد از شستن، تا جایی که میشود لباسها را:
- در جریان هوا قرار دهید.
- جلوی آفتاب بگذارید.
- کاملاً خشک کنید.
- هرگز لباسهای نمدار را روی هم انبار نکنید.
در بحران، خشک شدن کامل لباس به اندازهی خودِ شستن مهم است.
چند ترفند ساده برای کمتر شستن لباسها
برای اینکه نیاز کمتری به شستن داشته باشید:
- در خانه لباسهای نخی، سبک و با قابلیت خشکشدن سریع بپوشید.
- لباس زیر و جوراب را بیشتر از بقیه لباسها عوض کنید.
- لباسهای رویی را بعد از استفاده در معرض جریان هوا آویزان کنید تا هوا بخورد و بوی عرق نگیرد.
- لکهها را در همان لحظهی ایجاد شدن و به صورت موضعی تمیز کنید تا بعداً مجبور به شستن کل لباس نشوید.
- برای هر یک از اعضای خانواده حوله و لباس کاملاً مجزا نگه دارید.
در آخر: دنبال توازن میان بهداشت و مدیریت منابع باشید
در شرایط جنگی و کمآبی، «حفظ بهداشت» و «مدیریت منابع» به یک اندازه مهماند. هدف شما باید این باشد که تنها مهمترین لباسها را با کمترین مقدار ممکن از آب بشویید. کافیست لباسهای مهم را اولویتبندی کنید، آلودگیها را موضعی تمیز کنید، لباسهای بسیار آلوده را جدا نگه دارید و اجازه دهید همهچیز کاملِ کامل خشک شود.
