سواد دیجیتال

دوم‌اسکرولینگ در محیط کار: چرا بعد از چند دقیقه اسکرول کردن، دیگر رمقی برای کار نداریم؟

اسکرول اخبار منفی در محل کار و کاهش بهره‌وری
آزاده رمضانی
زمان مطالعه ۳ دقیقه
بازبینی: دانیال طبایی
صحت سنجی شده

بسیاری از ما در طول روز، چه وقت استراحت و چه در ساعت کاری، اخبار و شبکه‌های اجتماعی را ورق می‌زنیم. این عادت اما هزینه‌ای پنهان دارد؛ هزینه‌ای فراتر از افت بهره‌وری.
پژوهشگران در دو مطالعه روی کارمندانی در ایالات متحده و بریتانیا به الگوی یکسانی رسیدند: وقتی سر کار «دوم‌اسکرولینگ» (Doomscrolling) می‌کنیم، بیشتر احتمال دارد درگیر نشخوار فکری درباره اطلاعات منفی‌ای شویم که دیده‌ایم. همین نشخوار فکری به کاهش انگیزه‌ی کاری ما دامن می‌زند.

گوشی را کنار می‌گذاریم، ذهن هنوز اسکرول می‌کند!

دوم‌اسکرولینگ به بیان ساده یعنی مرور وسواس‌گونه شبکه‌های اجتماعی با تمرکز بر اطلاعات منفی یا آزاردهنده. به گفته‌ی پژوهشگران، این رفتار در همه گروه‌های سنی روزبه‌روز رایج‌تر می‌شود؛ به‌ویژه در میان افراد ۱۸ تا ۳۵ سال در سراسر جهان.

ما اغلب دوم‌اسکرولینگ را مسئله‌ای عادی می‌دانیم؛ چند دقیقه‌ای از کار می‌زنیم و اخبارِ روز را می‌خوانیم؛ اما واقعیت این است که پیامدها به همان دقیقه‌هایی که به صفحه نگاه می‌کنیم محدود نمی‌ماند. کارمندانی که در ساعت کاری دوم‌اسکرولینگ می‌کنند اشتیاق کمتری به کار دارند و تا حدی به این دلیل است که فکرشان درگیر است و تصاویر و پیام‌هایی را که دیده‌اند، دوباره و دوباره در ذهن مرور می‌کند.

به تعبیر پژوهشگران، دوم‌اسکرولینگ در ذات خود جست‌وجوی اطلاعات است، اما جست‌وجویی که مکرر ما را با اطلاعات آزاردهنده یا منفی روبه‌رو می‌کند.

چرا ترک‌کردن این عادت سخت است؟

پژوهشگران توضیح می‌دهند اسکرول منفی اغلب تلاشی برای کاهش اضطراب و کسب اطلاعات در شرایط نامطمئن است. افراد در موقعیت‌هایی مانند همه‌گیری، جنگ یا تهدیدهای عمومی، مدام فید خود را ریفرش می‌کنند (صفحه‌ی اخبار و مطالبی که دنبال می‌کنند را دوباره بررسی می‌کنند) تا از آخرین تحولات آگاه بمانند.

از این منظر، دوم‌اسکرولینگ صرفاً اسکرول بی‌هدف نیست؛ تلاشی است برای مطلع‌ ماندن در لحظه‌هایی که مهم یا تهدیدآمیز به نظر می‌رسند. مشکل اینجاست که این رفتار، ما را بارها و بارها در معرض محتوای آزاردهنده‌ای قرار می‌دهد که بیرون‌ کردنش از ذهن سخت است.

نوشدارو پلاس
نوشدارو پلاس

محیط کارِ امروزی، عادت دوم‌اسکرولینگ را آسان‌تر کرده است. کارکنان تلفن همراه و لپ‌تاپ خود را همیشه همراه دارند و می‌توانند بین جلسات یا ایمیل‌ها، اخبار را بررسی کنند. نتیجه این است که ذهن، حتی پس از بستن صفحه، همچنان درگیر تصاویر و پیام‌های منفی باقی می‌ماند و این موضوع، تمرکز بر وظایف کاری را دشوارتر می‌کند.

راه‌حل؛ مرزبندی به‌جای ممنوعیت

با وجود این یافته‌ها، پژوهشگران توصیه نمی‌کنند سازمان‌ها گوشی یا شبکه‌های اجتماعی را سخت‌گیرانه ممنوع کنند؛ چنین سیاست‌هایی اغلب فقط کارمندان را ناراحت می‌کنند و معمولاً هم جواب نمی‌دهند. از طرفی، به گفته‌ی پژوهشگران، دوم‌اسکرولینگ رفتاری ماندگار است؛ چون دسترسی به شبکه‌های اجتماعی روزبه‌روز گسترده‌تر می‌شود و الگوریتم‌ها پیوسته محتوای توجه‌برانگیز جلوی چشم کاربر می‌گذارند.
توصیه ما به شما این است که راهکارهای زیر را امتحان کنید:

نکته

اگر اسکرول منفی بخشی از روز کاری‌تان شده، امتحان کنید آن را به زمان و مکان مشخصی خارج از محیط کار محدود کنید.

  • هنگام کار، اعلان خبرها و شبکه‌های اجتماعی را موقتاً خاموش کنید.
  • برای دوم‌اسکرولینگ زمان و مکان مشخصی تعیین کنید.
  • ترجیحاً این کار را در خانه یا یک مکان مشخص انجام دهید، نه در محل کار.
  • اجازه ندهید دنبال‌ کردن اخبار منفی، تمام لحظات روز شما را درگیر کند.
  • مطلع بمانید، اما برای مطلع‌ شدن مرز تعیین کنید.

بازبینی: دانیال طبایی

تازه‌ترین مطالب

مطالب پرنگاه

حکایت‌های کوتاه، حقیقت‌های بزرگ

در این بخش، به بررسی دقیق و جامع نشانه‌ها و رفتارهایی می‌پردازیم که ممکن است به کلاهبرداری آنلاین مرتبط باشند. شناخت این موارد می‌تواند به شما کمک کند.

ویدیو های بیشتر

منابع

  1. Tamu.Edu
    https://stories.tamu.edu/news/2026/08/13/doomscrolling-at-work-wastes-time-but-the-real-cost-is-what-happens-after/