چگونه گوشی بلااستفاده را نگهداری کنیم تا باتری آن خراب نشود؟

شاید گوشی قبلی‌تان را برای روز مبادا نگه داشته‌اید، گوشی فرزندتان را تا بعد از کنکور کنار گذاشته‌اید یا می‌خواهید دستگاهی را چند ماه بعد بفروشید. در هرکدام از این شرایط، خاموش‌کردن گوشی و انداختن آن در کشو کافی نیست؛ به‌خصوص اگر باتری آن خالی یا نزدیک صفر باشد.

باتری گوشی حتی وقتی دستگاه خاموش است، به‌آرامی شارژ از دست می‌دهد. اگر گوشی را با باتری خالی برای مدتی طولانی رها کنید، ممکن است وارد وضعیت «تخلیه‌ی عمیق» (Deep-discharge) شود و در زمان نیاز دیگر شارژ نگیرد یا بخش قابل‌توجهی از ظرفیتش را برای همیشه از دست بدهد.

قاعده ساده این است: گوشی را با حدود ۵۰ درصد شارژ، کاملاً خاموش و در محیطی خنک و خشک نگهداری کنید.

چرا باتری خاموش هم انرژی مصرف می‌کند؟

دو دلیل اصلی برای کاهش شارژ در حالت خاموش وجود دارد.

دلیل اول، فعالیت «مدار ساعت و بیدارسازی» (Clock-and-wake circuit) است. این مدار به جریان بسیار ضعیفی نیاز دارد تا گوشی بتواند زمان و تاریخ را حفظ کند و به محض فشردن دکمه‌ی روشن/خاموش، واکنش نشان دهد.

دلیل دوم و مهم‌تر، پدیده‌ای شیمیایی به نام «تخلیه‌ی خودبه‌خودی» (Self-discharge) است. باتری‌های لیتیوم‌یونی¹، حتی در حالت خاموش نیز ماهانه حدود یک تا دو درصد از شارژ خود را به دلیل واکنش‌های شیمیاییِ باتری از دست می‌دهند. اگر گوشی در محیطی گرم‌تر از دمای اتاق نگهداری شود، این تخلیه سریع‌تر هم می‌شود.

چگونه گوشی را برای خواب طولانی آماده کنیم؟

اگر قصد دارید گوشی یا تبلت را برای مدتی طولانی کنار بگذارید، برای جلوگیری از آسیب دائمی به باتری، این کارها را انجام دهید:

باتری را به حدود ۵۰ درصد برسانید

لازم نیست عدد دقیقاً روی ۵۰ باشد؛ هدف این است که گوشی نه کاملاً خالی و نه کاملاً پر باشد. اپل برای نگهداری طولانی‌مدت دستگاه‌هایش حدود ۵۰ درصد شارژ را توصیه می‌کند و گوگل نیز می‌گوید اگر قرار است گوشی پیکسل بیش از ۳۰ روز کنار گذاشته شود، دست‌کم ۵۰ درصد شارژ داشته باشد.

نگهداری گوشی با شارژ صفر می‌تواند باتری را به تخلیه‌ی عمیق برساند. شارژ کامل نیز برای نگهداری طولانی‌مدت مناسب نیست و ممکن است افت ظرفیت باتری را سرعت دهد؛ پس گوشی بلااستفاده را ماه‌ها به شارژر متصل نگذارید.

جای خنک و خشک انتخاب کنید

گوشی را داخل خودرو، کنار بخاری، پشت پنجره یا زیر تابش مستقیم آفتاب نگذارید. اپل برای نگهداری طولانی‌مدت، محیطی خشک و خنک با دمای کمتر از ۳۲ درجه سانتی‌گراد را توصیه می‌کند. کشوی اتاق یا کمدی که رطوبت و گرمای زیادی ندارد، انتخاب مناسب‌تری است.

برای شش ماه بعد یادآور بگذارید

اگر قرار است گوشی بیش از شش ماه کنار بماند، یک یادآور در تقویم خود ثبت کنید. هر شش ماه دستگاه را روشن کنید، شارژ آن را دوباره به حدود ۵۰ درصد برسانید و سپس خاموشش کنید.

این کار برای «بیدار نگه‌داشتن» باتری نیست؛ فقط مانع از آن می‌شود که کاهش تدریجی شارژ، باتری را به محدوده خطرناک نزدیک صفر برساند.

اگر گوشی بعد از چند ماه روشن نشد

خالی‌بودن صفحه لزوماً به معنی خراب‌شدن گوشی نیست. پس از نگهداری طولانی، ممکن است دستگاه برای نمایش نماد شارژ به چند دقیقه زمان نیاز داشته باشد. گوشی را با کابل و شارژر سالم به برق وصل کنید و چند دقیقه منتظر بمانید. دستگاهی که مدت طولانی کنار گذاشته شده، ممکن است پیش از روشن‌شدن به حدود ۲۰ دقیقه شارژ نیاز داشته باشد.

اگر گوشی باد کرده، بوی غیرعادی می‌دهد یا هنگام اتصال به شارژر به‌سرعت داغ می‌شود، شارژ را متوقف کنید. اگر پس از مدتی شارژ همچنان هیچ واکنشی نشان نداد، بهتر است باتری یا درگاه شارژ بررسی شود.

در نهایت

چند دقیقه زمان برای رساندن شارژ به حدود ۵۰ درصد، خاموش‌کردن دستگاه و ثبت یادآور شش‌ماهه، خطر تخلیه‌ی عمیق و افت ظرفیت باتری را کاهش می‌دهد. گوشی‌ای که ماه‌ها خاموش مانده معمولاً باز هم کار می‌کند؛ فقط ممکن است ظرفیت باتری‌اش مثل قبل نباشد.

همچنین میتوانید بیشتر بخوانید

تفاوت شارژ سریع و معمولی: آیا فست شارژ به باتری موبایل آسیب می‌زند؟

۵ عادت اشتباه که کابل شارژ گوشی را نابود می‌کنند

باتری گوشی در تابستان بیشتر آسیب می‌بیند؛ این چند اشتباه را تکرار نکنید!

1. باتری لیتیوم‌یونی (Lithium-ion) نوعی باتری قابل‌شارژ رایج در دستگاه‌های الکترونیکی است که به دلیل ساختار شیمیایی خود، حتی در صورت عدم اتصال به هیچ مداری، به‌مرور زمان انرژی خود را از دست می‌دهد. ↩︎