شرکتها امروزه کارمندان خود را تحت فشار میگذارند تا برای افزایش بهرهوری، تا حد امکان از هوش مصنوعی استفاده کنند. اما این فشار در حال ایجاد شکافهایی است که شاید غیرقابل جبران باشند.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، شرکت مایکروسافت در حال لغو بیشتر لایسنسهای درونسازمانی ابزار برنامهنویسی کلود کد (Claude Code) برای مهندسان خود است. این اتفاق تنها شش ماه پس از آن رخ میدهد که مایکروسافت توسعهدهندگان، مدیران محصول و طراحان خود را به استفاده از این ابزار تشویق کرده بود.
به نظر میرسد این فناوری خیلی سریع محبوب شد؛ شاید بیش از حد محبوب! گستردگی استفادهی کارمندان و بالا رفتن هزینهها، اکنون مایکروسافت را مجبور کرده تا دسترسی به ابزاری را که مهندسانش به آن وابسته شده بودند، محدود کند و آنها را به سمت هوش مصنوعی اختصاصی خود یعنی «گیتهاب کوپایلت سیالآی» سوق دهد.
البته این تصمیم مایکروسافت تاثیری روی قراردادهای کلان و سرمایهگذاری ۵ میلیارد دلاری آن در شرکت آنتروپیک (Anthropic، سازندهی مدل کلود) نخواهد داشت.
بودجههایی که در چند ماه دود میشوند
مایکروسافت تنها شرکتی نیست که تصمیم به عقبنشینی از بهکارگیری همهجانبهی هوش مصنوعی در داخل سازمان گرفته. مدیر ارشد فناوری شرکت اوبر اخیراً اعلام کرد که این شرکت، کل بودجهی ابزارهای برنامهنویسی هوش مصنوعی برای سال ۲۰۲۶ را تنها در عرض چهار ماه پیشخور کرده و سوزانده است! این در حالی است که پیش از این، اوبر با ایجاد جدولهای ردهبندی داخلی، تیمهایی را که بیشترین استفاده را از هوش مصنوعی داشتند، تشویق میکرد.
شرکت متا و آمازون نیز رویکرد مشابهی داشتند و کارمندان خود را تشویق میکردند تا جای ممکن از توکنهای هوش مصنوعی (واحد پایهی محاسبات و پردازش در هوش مصنوعی) استفاده کنند.
این گزارشها میتواند آب سردی بر پیکر کسانی باشد که روی «انقلاب» یا «رنسانس» هوش مصنوعی حساب باز کرده بودند. گزارشها نشان میدهند اقتصادِ جایگزینی یا کمک گرفتن از هوش مصنوعی به جای نیروی انسانی، بسیار پیچیدهتر از پیشبینیهای اولیه است. حتی برایان کاتانزارو، نایبرئیس بخش یادگیری عمیق کاربردی در شرکت انویدیا (که خودش بزرگترین سازندهی تراشههای هوش مصنوعی جهان است) هم میگوید:
«برای تیم من، هزینهی پردازش و محاسبات کامپیوتری بسیار فراتر از هزینهی خود کارمندان است».
در آخر: توکنهای ارزانتر، فاکتورهای سنگینتر
احتمالاً میپرسید مگر هزینهی هوش مصنوعی قرار نیست روز به روز کمتر شود؟ پاسخ هم بله است و هم خیر.
بر اساس پیشبینی شرکت تحقیقاتی گارتنر، تا سال ۲۰۳۰ هزینهی پردازش مدلهای بسیار پیشرفته هوش مصنوعی تا بیش از ۹۰ درصد کاهش مییابد. اما نکتهی پنهان اینجاست: با پیشرفت هرچه بیشتری فناوری، ما به سمت «هوش مصنوعی عامل» (Agentic AI) خواهیم رفت؛ یعنی هوش مصنوعیهایی که دیگر فقط به یک پرسش کوتاه جواب نمیدهند، بلکه مانند یک کارمند مجازی، وظایف چندمرحلهای و پیچیده را برعهده میگیرند.
انجام وظایف پیچیده به معنای مصرف میلیونها توکن در هر ثانیه است و شرکت گلدمن ساکس پیشبینی کرده که تا سال ۲۰۳۰، مصرف توکنها ۲۴ برابر میشود. بنابراین، حتی اگر قیمت هر واحد توکن ارزانتر شود، چون مصرف شما دهها برابر شده، در نهایت باید فاکتورهای دلاری سنگینتری به سرویسدهندگان پرداخت کنید.
