فلش‌مموری و هارد اکسترنال می‌توانند بدافزار را از یک کامپیوتر به کامپیوتر دیگر منتقل کنند. خطر فقط به فلش‌های ناشناس محدود نیست؛ حافظه‌ای که قبلاً به یک سیستم آلوده متصل شده نیز ممکن است حاوی فایل مخرب باشد. به همین دلیل، هیچ حافظه USB را صرفاً به‌خاطر اینکه متعلق به دوست، همکار یا محل کارتان است، کاملاً امن فرض نکنید.
بدافزار چگونه از طریق فلش منتقل می‌شود؟
بعضی بدافزارها فایل‌های خود را روی حافظه‌های قابل‌حمل کپی می‌کنند و با اتصال فلش به دستگاه‌های دیگر گسترش می‌یابند. کرم‌های رایانه‌ای نیز می‌توانند حافظه USB و هارد اکسترنال را آلوده کنند و از این مسیر میان چند سیستم تکثیر شوند. مایکروسافت و آژانس امنیت سایبری آمریکا درباره استفاده مهاجمان از حافظه‌های USB برای انتشار بدافزار هشدار داده‌اند.
در بسیاری از حملات، صرف اتصال فلش الزاماً باعث آلودگی نمی‌شود و بدافزار پس از بازکردن یک فایل اجرایی، سند آلوده، میان‌بر جعلی یا برنامه ناشناس فعال می‌شود. بااین‌حال، اجرای خودکار فایل‌ها، نقص‌های امنیتی سیستم یا حافظه‌های USB دست‌کاری‌شده می‌توانند خطر را بیشتر کنند. به همین دلیل، حافظه‌ای را که در خیابان، محل کار یا محیط عمومی پیدا کرده‌اید برای کشف محتویاتش به کامپیوتر شخصی متصل نکنید. CISA نیز صریحاً توصیه می‌کند حافظه ناشناس در دستگاه قرار داده نشود.
دریافت فایل از اینترنت همیشه امن‌تر نیست
اگر حجم فایل‌ها کم است، می‌توانید از فرستنده بخواهید آن‌ها را از طریق یک فضای ابری معتبر یا سامانه مورداعتماد سازمانی ارسال کند. این روش تماس مستقیم سیستم با یک حافظه ناشناس را حذف می‌کند، اما امنیت فایل را تضمین نمی‌کند. فایل آلوده می‌تواند از طریق ایمیل، پیام‌رسان یا لینک دانلود نیز منتقل شود.
پس از دریافت فایل، فرستنده و نوع فایل را بررسی کنید و از اجرای برنامه‌ها، اسکریپت‌ها یا فایل‌های فشرده ناشناس خودداری کنید. نمایش‌دادن پسوند فایل‌ها در ویندوز نیز کمک می‌کند فایلی مانند photo.jpg.exe را با یک تصویر معمولی اشتباه نگیرید.
چگونه یک فلش را با Microsoft Defender بررسی کنیم؟
آنتی‌ویروس داخلی ویندوز در نسخه‌های فعلی Microsoft Defender Antivirus نام دارد و از طریق برنامه Windows Security مدیریت می‌شود. پیش از اتصال حافظه‌ای که به آن اطمینان کامل ندارید، وارد بخش Virus & threat protection شوید و مطمئن شوید محافظت بلادرنگ یا Real-time protection فعال است و اطلاعات امنیتی برنامه به‌روز شده‌اند.
پس از اتصال فلش یا هارد، هیچ فایلی را باز نکنید. در File Explorer وارد This PC شوید، روی درایو USB راست‌کلیک کنید و در ویندوز ۱۱ در صورت نیاز Show more options را بزنید. سپس گزینه Scan with Microsoft Defender را انتخاب کنید. مایکروسافت این مسیر را برای بررسی فایل‌ها و پوشه‌های مشکوک ارائه کرده است.
فعال‌بودن محافظت بلادرنگ نیز اهمیت دارد؛ زیرا Defender فایل‌های روی حافظه‌های متصل را هنگام دسترسی و اجرا بررسی می‌کند. بااین‌حال، اسکن آنتی‌ویروس تضمین صددرصدی ایجاد نمی‌کند و ممکن است یک بدافزار تازه، پنهان یا ناشناخته شناسایی نشود.
چرا نباید آنتی‌ویروس را برای نصب برنامه کرکی خاموش کنیم؟
خاموش‌کردن Defender برای نصب کرک، فعال‌ساز یا برنامه‌ای که آنتی‌ویروس درباره آن هشدار می‌دهد، یکی از پرخطرترین عادت‌های امنیتی است. فایل‌های کرک‌شده از منابع نامطمئن می‌توانند حاوی بدافزار، سرقت‌کننده رمز، ابزار کنترل از راه دور یا باج‌افزار باشند.
هشدار آنتی‌ویروس همیشه به معنی آلوده‌بودن قطعی فایل نیست، اما راه‌حل آن خاموش‌کردن دائمی حفاظت نیست. برنامه را از منبع رسمی دریافت کنید یا از جایگزین قانونی و معتبر استفاده کنید. اگر محافظت بلادرنگ قبلاً خاموش شده است، آن را دوباره فعال کنید و یک اسکن کامل از سیستم انجام دهید.
هنگام استفاده اجباری از حافظه USB چه کار کنیم؟
اگر راه دیگری برای انتقال فایل ندارید:
- فقط فایل‌هایی را باز کنید که منتظر دریافتشان بوده‌اید.
- ابتدا کل درایو را با آنتی‌ویروس به‌روز اسکن کنید.
- AutoPlay را غیرفعال نگه دارید تا فایل‌ها پس از اتصال خودکار اجرا نشوند.
- فایل‌های اجرایی و میان‌برهای ناشناس را باز نکنید.
- از اتصال فلش به دستگاهی که اطلاعات حساس دارد خودداری کنید.
- حافظه پیدا‌شده یا مشکوک را برای بررسی به واحد فناوری اطلاعات یا یک مرکز تخصصی بسپارید.
اصل امن این است که به هر حافظه USB مانند یک وسیله بالقوه آلوده نگاه کنید، نه یک حامل بی‌خطر فایل. آنتی‌ویروس فعال و به‌روز خطر را کاهش می‌دهد، اما جای احتیاط، پرهیز از فلش ناشناس و بررسی منبع فایل را نمی‌گیرد.
منابع
راهنماهای رسمی Microsoft درباره آلودگی از طریق حافظه‌های قابل‌حمل، محافظت بلادرنگ و اسکن فایل‌ها با Microsoft Defender؛ و توصیه‌های CISA درباره فلش‌های ناشناس و غیرفعال‌کردن اجرای خودکار.