شنیدن صدای یکی از اعضای خانواده پشت تلفن، دیگر برای تأیید هویت تماسگیرنده کافی نیست. کلاهبرداران میتوانند با استفاده از نمونههای صوتی منتشرشده در شبکههای اجتماعی، صدایی شبیه فرد موردنظر تولید کنند و با ساختن یک موقعیت اضطراری، از خانواده او پول بخواهند.
کمیسیون فدرال تجارت آمریکا هشدار داده است که حتی یک نمونه صوتی کوتاه میتواند برای شبیهسازی صدا به کار برود. مدت و کیفیت صدای موردنیاز به ابزار مورد استفاده بستگی دارد؛ بنابراین نمیتوان عدد ثابتی مانند «دقیقاً یک دقیقه» را برای همه ابزارها مطرح کرد.
کلاهبرداری با شبیهسازی صدا چگونه انجام میشود؟
کلاهبردار معمولاً تماس را با یک اتفاق اضطراری آغاز میکند؛ برای مثال میگوید تصادف کرده، گوشیاش شکسته، در بیمارستان است یا فوراً به پول نیاز دارد. لحن مضطرب، گریه، صدای محیط و درخواست اقدام سریع باعث میشوند مخاطب فرصت بررسی ماجرا را پیدا نکند.
در بعضی تماسها صدای فرد واقعی با هوش مصنوعی شبیهسازی شده است. در موارد دیگر نیز ممکن است تماسگیرنده فقط با تقلید صدا، پخش یک فایل ضبطشده یا استفاده از اطلاعات شخصی موجود در اینترنت نقش یکی از نزدیکان را بازی کند. افبیآی هشدار داده است که مجرمان از صدا، تصویر و پیامهای تولیدشده با هوش مصنوعی برای جعل هویت افراد مورداعتماد و متقاعدکردن قربانی به پرداخت پول یا ارائه اطلاعات حساس استفاده میکنند.
آیا تماس از یک شماره ناشناس نشانه کلاهبرداری است؟
تماس از شمارهای متفاوت با شماره همیشگی فرد، یک زنگ خطر است؛ اما تماس از شماره آشنا نیز هویت تماسگیرنده را ثابت نمیکند. کلاهبرداران میتوانند با تکنیکی به نام جعل شناسه تماسگیرنده یا Caller ID Spoofing، نام یا شمارهای را روی صفحه گوشی نمایش دهند که متعلق به فرد دیگری است.
بنابراین حتی اگر شماره یکی از اعضای خانواده روی صفحه دیده میشود، برای درخواست مالی مهم باید هویت تماسگیرنده را از یک مسیر مستقل بررسی کنید.
چگونه بفهمیم صدای پشت تلفن واقعی است؟
تماس را قطع کنید و با شمارهای که از قبل از آن شخص دارید، مستقیماً تماس بگیرید. از شمارهای که تماسگیرنده برای تماس مجدد معرفی کرده استفاده نکنید. اگر خود فرد پاسخ نداد، با یکی دیگر از اعضای خانواده، دوستان نزدیک یا فردی که احتمالاً از وضعیت او خبر دارد ارتباط بگیرید. این روش از اعتمادکردن صرف به صدای تماسگیرنده مطمئنتر است.
میتوانید از او درباره یک خاطره مشترک یا جزئیاتی سؤال کنید که فقط میان خودتان شناخته شده است. سؤالهایی مانند تاریخ تولد، نام مدرسه، اسم حیوان خانگی یا محل کار انتخابهای مناسبی نیستند؛ زیرا ممکن است پاسخ آنها در شبکههای اجتماعی یا اطلاعات افشاشده وجود داشته باشد.
عصبانیشدن، طفرهرفتن از پاسخ یا بیشترکردن فشار برای پرداخت میتواند نشانه خطر باشد. البته فردی که واقعاً در شرایط بحرانی است نیز ممکن است مضطرب باشد؛ پس پاسخ به یک سؤال را تنها معیار تشخیص قرار ندهید و حتماً از مسیر دیگری هویت او را تأیید کنید.
آیا تعیین عبارت تأیید خانوادگی مفید است؟
اعضای خانواده میتوانند از قبل یک کلمه یا عبارت مخصوص برای موقعیتهای اضطراری تعیین کنند. در تماسهای مشکوک، فرد واقعی باید بتواند آن را بیان کند.
این عبارت باید خارج از شبکههای اجتماعی و گفتوگوهای عمومی باقی بماند و با رمز ایمیل، بانک یا حسابهای اینترنتی یکسان نباشد. اگر عبارت تأیید برای فرد دیگری آشکار شد، آن را تغییر دهید.
کلمه تأیید فقط یک لایه کمکی است. امنترین روش همچنان قطع تماس و برقراری ارتباط مستقل با فرد موردنظر یا اطرافیان اوست.
چه درخواستهایی باید شکبرانگیز باشند؟
کلاهبردار معمولاً اجازه نمیدهد با کسی مشورت کنید و اصرار دارد پول فوراً فرستاده شود. درخواست انتقال به حساب فردی دیگر، پرداخت با رمزارز، کارت هدیه یا روشهایی که بازگرداندن پول در آنها دشوار است، خطر را بیشتر میکند. کمیسیون فدرال تجارت این روشهای پرداخت و ایجاد اضطرار را از نشانههای رایج کلاهبرداریهای خانوادگی معرفی کرده است.
حتی اگر صدا کاملاً آشناست، تا پیش از تأیید هویت هیچ پولی انتقال ندهید و اطلاعات کارت، رمز بانکی، کد یکبارمصرف یا اطلاعات هویتی را اعلام نکنید.
اگر پول را انتقال دادهایم چه کار کنیم؟
فوراً با بانک یا ارائهدهنده خدمات پرداخت تماس بگیرید و درخواست بررسی یا متوقفکردن تراکنش را مطرح کنید. شماره تماس، زمان مکالمه، فایل صوتی احتمالی، شماره حساب مقصد، رسید پرداخت و پیامهای مرتبط را نگه دارید.
به اعضای خانواده اطلاع دهید که احتمال جعل صدای یکی از نزدیکان وجود دارد تا افراد دیگری قربانی تماس مشابه نشوند. سپس موضوع را با مدارک موجود به پلیس فتا یا مرجع قضایی گزارش کنید.
فناوری شبیهسازی صدا باعث شده است که عبارت «صدایش خودش بود» دیگر دلیل کافی برای اعتماد نباشد. هنگام هر درخواست مالی اضطراری، چند دقیقه مکث کنید، تماس را قطع کنید و هویت فرد را از یک مسیر مستقل تأیید کنید.
منابع
راهنماهای رسمی کمیسیون فدرال تجارت آمریکا درباره کلاهبرداریهای اضطراری خانوادگی، شبیهسازی صدا و جعل شماره تماس؛ و هشدارهای افبیآی درباره استفاده مجرمان از صدا و پیامهای تولیدشده با هوش مصنوعی.