دسترسیپذیری سایت (Web Accessibility) یکی از اصول مهم در طراحی وب مدرن است. یک وبسایت دسترسپذیر باید طوری طراحی شود که همه کاربران، از جمله نابینایان، کمبینایان و افراد دارای معلولیت بتوانند بدون مشکل از خدمات آن استفاده کنند. این موضوع برای سایتهای بانکی که خدمات حیاتی ارائه میدهند اهمیت دوچندان دارد.
دکمه «بخش نابینایان»؛ راهحل واقعی یا یک راهحل ظاهری؟
در سایت بانک تجارت دکمهای با عنوان «بخش نابینایان» در بالای صفحه قرار دارد. در نگاه اول ممکن است تصور شود که این یعنی سایت به موضوع دسترسیپذیری برای نابینایان توجه کرده است.
اما در واقع، ایجاد یک نسخه جداگانه برای نابینایان با اصول استاندارد دسترسیپذیری وب همخوانی ندارد. در استانداردهای بینالمللی مانند WCAG توصیه میشود کل سایت بهگونهای طراحی شود که کاربران نابینا بتوانند با صفحهخوان (Screen Reader) و ابزارهای کمکی، همان نسخه اصلی سایت را استفاده کنند.
مشکل واقعی در تجربه کاربری
با کلیک روی «بخش نابینایان»، کاربر وارد صفحهای میشود که برخی خدمات با متن درشت نمایش داده شدهاند. اما مشکل از جایی شروع میشود که با کلیک روی لینکها، کاربر دوباره به صفحات عادی سایت منتقل میشود.
این صفحات در بسیاری از موارد با صفحهخوانها، ناوبری کیبورد و اصول طراحی دسترسپذیر سازگار نیستند. در نتیجه کاربران نابینا یا کمبینا عملاً نمیتوانند از خدمات سایت استفاده کنند.
اصول واقعی طراحی سایت دسترسپذیر
برای ایجاد یک سایت دسترسپذیر و سازگار با استانداردهای Web Accessibility باید موارد زیر در کل سایت رعایت شود:
- استفاده از ساختار استاندارد HTML و هدینگها
- تعریف متن جایگزین تصاویر (Alt Text)
- امکان استفاده کامل از سایت با کیبورد
- سازگاری با Screen Reader
- رعایت کنتراست رنگ مناسب برای کمبینایان
رعایت این اصول علاوه بر کمک به کاربران نابینا و کمبینا، باعث بهبود تجربه کاربری (UX) و حتی سئو سایت (SEO) نیز میشود.
نتیجهگیری
دسترسیپذیری سایت با اضافه کردن یک دکمه یا ساختن یک صفحه جداگانه برای نابینایان محقق نمیشود. طراحی واقعی وبسایت دسترسپذیر یعنی کل سایت بر اساس استانداردهای Web Accessibility و WCAG ساخته شود.
با توجه به اهمیت خدمات آنلاین بانکی، انتظار میرود بانکها و سازمانها در طراحی سایتهای بانکی دسترسپذیر توجه بیشتری به نیازهای کاربران نابینا و کمبینا داشته باشند تا اینترنت برای همه کاربران قابل استفاده باشد.